Relaxter mens met minder varkens

Bert Pappot ging van bouwplannen voor 1.000 zeugen naar adviseur in de varkenshouderij met 25 ‘hobby’-varkens.De tekeningen van een nieuwe varkensstal om uit te breiden van 450 naar 1.000 zeugen lagen al klaar. De stal is uiteindelijk niet gebouwd en Bert Pappot in het Gelderse Eibergen is zelfs gestopt met het gangbare varkensbedrijf. Pappots bedrijf met 450 zeugen fungeerde ook als testbedrijf voor onder andere voerleveranciers. De ervaringen van het voormalig zeugenbedrijf zet Pappot nu in als adviseur zeugen en biggen bij Trouw Nutrition.Bert Pappot (47) houdt in Eibergen 25 zeugen, naast zijn baan als adviseur varkens. Het vlees wordt in het westen van Nederland vermarkt door inkooporganisatie Lindenhoff. - Foto’s: Hans PrinsenToch kruipt het bloed waar het niet gaan kan en lopen ‘hobbymatig’ alweer 25 zeugen op het gesloten varkensbedrijf. Letterlijk en figuurlijk rondom het bedrijf. Tijdens de rit naar het bedrijf laat een nieuwsgierige zeug zich voorzichtig zien door de opening van de stal richting de buitenwei. Alle varkens kunnen naar buiten om te wroeten. De vleesvarkens krijgen om en om elk jaar een nieuw stuk grasland dat ze naar hartenlust kunnen omploegen.Op het perceel waar de vleesvarkens dit jaar niet lopen, is een patrijzenmengsel ingezaaid. Niet alleen de grond wordt hierdoor weer luchtiger, ook is er meer biodiversiteit te vinden. In een strook met pas ingeplante bomen achter de zeugenstal is dit jaar zelfs een ransuil te vinden. “Nu ik niet meer zoveel varkens te verzorgen heb, kan ik hier meer van genieten”, vertelt Pappot, die in zijn hart nog wel ondernemer blijft. De huidige 25 zeugen zijn hobby, maar moeten wel geld opleveren.
Varkenshouder Pappot produceert voor nichemarkt
In het stuk wei waar de varkens niet lopen heeft Pappot een patrijzenmengsel gezaaid.De Topigs 50-zeug heeft een meer dan ruim kraamhok, maar ligt graag dichtbij de biggetjes in het hok.De combinatie van een Topigs 50-zeug met een kruisingsbeer van oude varkensrassen in het bloed geeft geen typische vleesbiggen, maar wel alle kleuren biggen.Bedrijfsgegevens 25 zeugen op het gesloten bedrijf14 biggen per worp leveren de topigs 50 zeugen450 zeugen lagen voorheen op het zeugenbedrijf1 zeug van het ras wolvarken loopt op het bedrijf rond90 kilo is het gewicht als de varkens naar de slager gaan€ 25 per kilo is de consumentenprijs voor een speklap van het Baambrugs BigAfzet van vleesVoor de verkoop van de vleesvarkens heeft de varkenshouder een afzetkanaal gevonden in het westen van het land. In zelf vlees verkopen heeft de ondernemer geen fiducie. “Dat kost me te veel tijd naast mijn huidige baan als voeradviseur”, laat Pappot weten. Via de inkooporganisatie Lindenhoff vindt het varkensvlees zijn weg naar consumenten en horeca. “In het westen van het land zijn meer consumenten die een meerprijs kunnen en willen betalen voor de smaak en het welzijn van deze varkens”, vertelt Pappot, die de varkens op een dierwelzijnsvriendelijke manier huisvest, maar wel met een gangbaar voer voert.Nu ik niet meer zoveel varkens te verzorgen heb, kan ik meer genieten van de dieren op mijn eigen bedrijfDe vleesvarkens met als moeder een Topigs 50-zeug en een kruising van oude varkensrassen als eindbeer gaan onder de naam Baambrugs Big de markt op. Een speklapje van dit varken gaat voor een kleine € 25 per kilo richting de consumenten. Dat de vraag naar exclusiever vlees juist in deze coronatijd groter is, ervaart Pappot doordat de varkens van de laatste levering lichter dan de gebruikelijke 90 kilo naar de slager zijn gegaan. Het is een beperkte groep van varkenshouders die varkens houdt onder de naam Baambrugs varken. “We produceren onder selecte voorwaarden zonder overaanbod.”
De vleesvarkens kunnen zelf kiezen om in de wei te lopen. In een jaar tijd is de wei omgewroet.Op het bedrijf loopt ook een zeug van het ras wolvarken. Een oud varkensras dat dicht bij de natuur staat.Gedrag varkensHet houden van de zeugen op stro, met meer ruimte en meer aandacht geeft Pappot veel vreugde. “We weten nog lang niet alles van het varken”, vertelt de varkenshouder. Hij geeft vervolgens aan dat hij de afgelopen vijf jaar meer geleerd heeft over het gedrag van zeugen dan in de 25 jaar op zijn zeugenbedrijf met 450 zeugen. Dat wil niet zeggen dat de zeugenhouder en adviseur geen respect heeft voor de ondernemers die kiezen voor een gangbare manier van varkens houden. Juist niet.Een groot zeugenbedrijf kost veel tijd en sociaal gezien heb ik wel veel gemistDe ervaringen van het gedrag van zijn ‘kleine’ zeugenstapel neemt de adviseur mee naar zijn klanten. Als voorbeeld geeft Pappot aan dat half september een van de zeugen, van het ras wolvarken, binnen twee weken een wintervacht kreeg. In dezelfde periode vielen de eikels massaal van de bomen. Een teken dat de winterperiode eraan komt. Dat betekent ook dat zeugen op reguliere varkensbedrijven meer energie steken in de opbouw van vet waardoor de vruchtbaarheid onder druk komt. “Dat zag je ook in het aantal terugkomers in die periode”, laat Pappot weten. “Extra aandacht voor een negatieve energiebalans met aangepast of meer voer is dan gewenst, maar daar moet een varkenshouder wel voor openstaan”, besluit de adviseur.Stoppen is een proces“Natuurlijk hebben wij ook de stappen doorlopen in het proces van stoppen. We zijn niet van het westen van het land naar de Achterhoek verhuisd om uiteindelijk te stoppen met varkens”, geeft Pappot aan. Hij is uiteindelijk wel blij dat hij de keuze heeft gemaakt voor de combinatie van het houden van varkens in een nichemarkt met een baan buitenshuis. “Een groot zeugenbedrijf kost veel tijd en sociaal gezien heb ik wel veel gemist.” Stoppen is een proces en dat gaat niet van vandaag op morgen, realiseert de zeugenhouder zich. Nu is het werken met zijn eigen varkens een ontspanning van gemiddeld twee uurtjes per dag na uren in de auto gezeten te hebben.