‘Rekenen staat aan basis van een goede discussie’

Zoals u misschien wel gemerkt hebt, volg ik de vele discussies over de richting waarin de landbouw en in het bijzonder de akkerbouw zich ontwikkelt met veel belangstelling.Daarbij probeer ik deze zoveel mogelijk te benaderen vanuit de ratio en logica, en zo min mogelijk vanuit emotie, al realiseer ik me dat de emotie voor veel deelnemers aan deze discussie ook erg belangrijk is. Ik mis bijvoorbeeld in de discussie over de kringlooplandbouw een cijfermatige onderbouwing van de consequenties. Al maak je maar gebruik van grove cijfermatige schattingen, dan worden gevolgen van een beslissing al snel duidelijker.Ik zal het proberen te illustreren met een voorbeeld. Een van de doelen van kringlooplandbouw is om voedsel zo veel mogelijk uit de eigen omgeving te halen. Zonder gebruik van kunstmestLaten we dan eerst eens berekenen hoeveel graan nodig is om iedere Nederlander vier boterhammen per dag te laten eten. Dit komt overeen met ongeveer 1 ons meel wat voor de hele bevolking neerkomt op 638.000 ton per jaar. Hiervoor heb je met de huidige gemiddelde opbrengst van 8,6 ton per hectare zo’n 74.000 hectare nodig. Er wordt zo’n 130 kilo stikstof per ha afgevoerd waarbij uitgaande van een bodemvoorraad van 50 kilo en opname van 50% een gift van 210 kilo nodig is. Je kunt je afvragen of je zonder kunstmest de huidige opbrengsten nog kunt handhavenEen andere kringloopdoelstelling is om dit zonder kunstmest te bewerkstelligen. In totaal heb je dan 9.000 ton stikstof nodig. Als je dit bijvoorbeeld met kippenmest wilt aanvoeren, heb je 550.000 ton kippenmest nodig. Om dit te produceren heb je 96 miljoen slachtkippen nodig wat neerkomt op 5,5 slachtkip per jaar per inwoner van Nederland. Als je voor iedere inwoner ook nog 2 ons aardappelen per dag wilt produceren komt er volgens deze doorrekening nog 2,5 slachtkip bij. Keuzes controleerbaarEr zal vast van alles op deze berekeningen aan te merken zijn. Je mag bijvoorbeeld in de praktijk deze hoeveelheden N niet aanvoeren met dierlijke mest en ook wordt zo de maximale toegestane fosfaathoeveelheid overschreden. Hierdoor kun je je afvragen of je zonder kunstmest de huidige opbrengsten nog kunt handhaven of alternatieve strategieën moet doorrekenen die wel binnen een wettelijk kader passen.Door op deze manier naar problemen te kijken, maak je de uitgangspunten, aannames, kengetallen en de gemaakte keuzes controleerbaar. Daarbij worden de consequenties hiervan meteen duidelijk. Er zijn bijvoorbeeld mensen die landbouw zonder kunstmest en zonder of met een beperkte hoeveelheid landbouwhuisdieren voorstaan. Ik zou wel eens een doorrekening willen zien hoe zij de vruchtbaarheid van de akkerbouwgronden op deze wijze willen handhaven. Hetzelfde geldt voor voedselbossen, hoeveel mensen worden er mee gevoed, en hoe wordt de vruchtbaarheid van de grond gehandhaafd?Goed rekenen is wat mij betreft de basis voor een transparante inhoudelijke discussie over de toekomst van de landbouw. Helaas gebeurt dit niet altijd door het ontbreken van kennis en inzet, of omdat men bang is dat de resultaten niet in het straatje passen?