Recordjaar voor de suikerbietenteelt

Een zeer goed bietenjaar. Zo bestempelt Suiker Unie het afgelopen seizoen, waarin diverse records zijn gerealiseerd door de Nederlandse suikerbietenketen.Suikerbietenseizoen 2017-2018 was een recordjaar; zowel wat betreft de landelijk gemiddelde wortel- (93,5 ton) en suikeropbrengst (15,6 ton) als de campagnelengte van maar liefst 152 dagen.Meeste suiker per hectareHoogste opbrengst per hectare  Hoogste financiële opbrengstHoogste suikerpercentageHoogste wortelopbrengstWinbaarheid van de bietenHet gemiddeld suikergehalte kwam op 16,7% en de winbaarheid was met 90,8 punten iets lager dan in andere jaren. De 1890-doelstelling – 18% suiker en 90 ton bieten per hectare – komt steeds dichterbij. Volgens Suiker Unie is 16,2 ton suiker per hectare mogelijk. Daarvoor moet het suikerpercentage omhoog. In het teeltregistratie- en evaluatieprogramma Unitip wordt die verbetering nagestreefd. In 2017 deed 70% van de telers al mee, voor dit seizoen is het verplicht. Want, meent de bietenverwerker, registratie en nuttig gebruik van die informatie is een belangrijke eerste stap voor productieverbetering.Een beetje geluk is onontbeerlijk voor een recordopbrengst; waar valt de regen en waar schijnt de zon? Dat hebben telers niet in de hand. Een heleboel andere factoren wel.Waar zitten de verschillen in?Terugblikkend op het vorige seizoen zijn er flinke verschillen waar te nemen tussen telers in de diverse teeltgebieden. Waar ’m dat in zit? “De bodem is de basis. Wie dat goed voor elkaar heeft, maakt meer kans op een hogere opbrengst”, stelt Gert Sikken, directeur agrarische zaken bij Suiker Unie. “Daar bovenop zit het verschil in de teeltmaatregelen. Details kunnen grote verschillen geven. Zaken als zaaidatum, schimmelbestrijding en rooiomstandigheden. Heel veel factoren beïnvloeden het teeltresultaat. Afgelopen seizoen was een heel mooi bietenjaar waarin veel is goed gegaan, onder meer dankzij een goede bodemstructuur, de juiste plantenaantallen en uiteraard gunstige weersomstandigheden. Maar het maximum is zeker nog niet bereikt.”Opmerkelijke opbrengstenTeelt 2017 begon heel normaal, niet bijzonder vroeg. Opmerkelijk is dat de gebieden met een (iets) vroegere zaaidatum daadwerkelijk hogere opbrengsten hebben. “Toen was er die dreigende droogte. Het begon op recordjaar 1976 te lijken. Net op tijd viel er toch regen, maar ging door tot een kletsnatte herfst, vooral in Noord-Nederland. Dat maakte de oogst lastig. In januari en februari waren er zelfs speldenprikjes van vorst, ook in het Noorden. De schade bleef gelukkig beperkt.”Teeltregio Texel sprong er het hele seizoen – wederom – uit met hoge suikerpercentages. Het eiland heeft meer zonuren. Door de droogte aan het begin, en dus minder wortelontwikkeling en -opbrengst, heeft dat echter niet geleid tot de meeste suikerproductie per hectare. Er was zelfs sprake van een lage suikerproductie van 13,1 ton per hectare bij het hoogste suikerpercentage van 17,1%.KiloknallersFlevoland is een echte kiloknaller wat de bietenteelt betreft. En binnen Flevoland scoort Zuidelijk altijd het hoogst, weet Sikken. “Die grond is goed, heel vruchtbaar”, verklaart hij. Teelt 2017 leidde hier ook tot 18,2 ton suiker per hectare. “Maar Tholen en Sint Phillipsland hadden met 18,3 ton nog een fractie meer suiker per hectare. Daar zijn telers altijd vroeg aan de gang en de grond is er goed, ze gaan er goed mee om. Goeree Overflakkee doet ook goed mee met 18,1 ton suiker per hectare en in West-Brabant kwamen telers op 18 ton. Allemaal hoge opbrengsten. Telers in die regio’s zaaiden net iets vroeger dan de rest, maar bodemkwaliteit en zonuren zijn veel belangrijker.”Gezien de (ver)late start van teelt 2018, zullen dit keer volgens Sikken juist in het Zuidwesten geen topopbrengsten worden gehaald. In de tweede helft van april moet er door nattigheid

veel gebeuren. “Maar je moet aan de gang gaan als de grond bekwaam is en niet omdat de buurman zaait. Zoals gezegd is bodemgezondheid de belangrijkste factor voor een geslaagde teelt.”Meeste suiker per hectareHet landelijk gemiddelde over teelt 2017 is 15,6 ton polsuiker per hectare. Hieronder de top 3 van regio’s met de hoogste suikerproductie. In tonnen per hectare. (Bron: Unitip 2017)Flevoland: Zuidwest-Nederland: 16,3 tonNoord- en Zuid-Holland: 16,2 tonHoogste opbrengst per hectareWaar komt de hoogste opbrengst suiker per hectare precies vandaan? Dit zijn de kleinst mogelijk te selecteren regio’s. Op perceelniveau de hoogste opbrengst melden, geeft niet altijd een goed beeld. Bijvoorbeeld door niet exact opgeven van areaal. (Bron: Suiker Unie)Tholen/Sint Philipsland: Zuidelijk Flevoland: 18,2 tonGoeree-Overflakkee: 18,1 tonHoogste financiële opbrengstHieronder de top 3 van de regio’s met de hoogste financiële opbrengst per hectare. De bedragen zijn gebaseerd op een bietenprijs van € 47,25 per ton bij 17% suiker en 91 WIN. De landelijk gemiddelde financiële opbrengst over teelt 2017 is € 4.344 per hectare. (Bron: Unitip 2017)Flevoland: Zuidwesten: € 4.656Noord- en Zuid-Holland: € 4.586Hoogste suikerpercentageHet landelijk gemiddelde van de bietenoogst kwam afgelopen seizoen op 16,7% suiker. Maar waar hadden de bieten het hoogste suikergehalte? (Bron: Bietenstatistiek)Texel: 17,1% Gedeelde 2e plaats: , West-Brabant zuid, Groningen veen en Drenthe zand: 16,9%Gedeelde 3e plaats: Schouwen-Duiveland, De Westhoek, Eiland van Dordrecht, Groningen zand, Drenthe veen en Limburg zuid: 16,8%Hoogste wortelopbrengstWaar zitten de telers met de hoogste wortelopbrengsten in Nederland, de meeste kilo’s per hectare? Het landelijk gemiddelde kwam na teelt 2017 op 92 ton. Een groot verschil met de nummer 1 en dus ook een groot verschil in suikeropbrengstpotentie. (Bron: Unitip 2017)Flevoland: Noord- en Zuid-Holland: 97,6 tonNoordelijke klei: 88 tonWinbaarheid van de bietenDe gemiddelde winbaarheid van de Nederlandse suikerbietenoogst, belangrijk voor efficiënte suikerwinning uit de biet, was 90,6 punten. Het teeltgebied met het hoogste getal op dit aspect is de Noordoostpolder met 91,6 punten. De bandbreedte is niet enorm, gezien de laagste score van 89,3 punten in Limburg midden-De Peel. (Bron: Unitip 2017 en Bietenstatistiek)Flevoland: 91,3 puntenNoord- en Zuid-Holland: 91,1 puntenNoordelijke klei: 91 punten