Provincies nemen meer latente ruimte in

De vergunningverlening komt vanaf 11 oktober weer op gang. Dat hebben de provincies, verenigd in het IPO, bekendgemaakt. De meeste boeren kunnen echter voorlopig nog niet vooruit.Het verplichte programma Aerius is voor de meeste projecten, met name die in de intensieve veehouderij, nog niet beschikbaar en voor extern salderen moet nog een spoedwet komen. Daarin wordt geregeld dat bij extern salderen (ammoniakrechten overdoen aan een ander) de dier- en fosfaatrechten ingenomen worden, zoals minister Schouten vorige week aankondigde. Wel hebben de provincies alvast slecht nieuws over het salderen. Zij definiëren de zogeheten latente ruimte die vervalt bij salderen anders dan minister Schouten deed in haar brief over het stikstofbeleid van 4 oktober. Daar ging het nog alleen over het verschil tussen de vergunning en de gerealiseerde capaciteit. De provincies voegen daar een element aan toe: ook het verschil tussen gerealiseerde en niet gebruikte capaciteit zien zij als latente ruimte die komt te vervallen. Bij extern salderen vervalt die ruimte sowieso, bij intern salderen (aanpassen vergunning) in principe niet, en vervalt alleen de zogeheten onbenutte ruimte, het verschil tussen vergunning en gebouwde stalruimte. Maar door kleine lettertjes in de beleidsregels komt het er toch op neer dat alle extra stikstofruimte in de vergunning boven het aantal dier- of fosfaatrechten op 8 oktober 2019 komt te vervallen. Latente ruimte verdwijnt alleen bij sladerenBij intern salderen is een uitzondering benoemd voor rundvee in verband met de invoering van de fosfaatrechten. Bij het bepalen van de feitelijk gerealiseerde capaciteit gelden de fosfaatrechten plus het rundvee dat men door invoering van de fosfaatrechten niet meer kon houden op 1 januari 2018 bij de invoering van de fosfaatrechten. Die datum noemt provincie Gelderland. In de stukken van het IPO is sprake van 1 maart 2017, maar dat moet haast wel een vergissing zijn. Overigens besteden de stukken geen aandacht aan het verschil tussen aantal fosfaatrechten en aantal dieren. Let wel, latente ruimte vervalt alleen als je gaat salderen (intern of extern). Wie ‘gewoon’ zijn veestapel uitbreidt binnen de vergunning, heeft hier niet mee te maken. Het op gang brengen van de vergunningsverlening is dan ook een belangrijke eerste stapIntern salderen heeft als uitgangspunt dat er geen toename is van stikstofdepositie. Vermindering is niet verplicht, aldus het IPO, omdat hier rekening moet worden gehouden met bestaande (vergunde) rechten. Bij extern salderen moet de stikstofdepositie wel omlaag. Dat kan ook, aldus het IPO, omdat er geen sprake is van bestaande rechten. Het is als het ware het overhevelen van stikstofruimte van de ene vergunning naar de andere. Het is overigens zeer de vraag of extern salderen tussen landbouwbedrijven wel interessant wordt, gezien de afroming, het vervallen van de dierrechten en het gebiedsgerichte beleid waarbinnen het moet vallen. Een echt vrije markt voor ammoniakrechten, vergelijkbaar met die voor fosfaatrechten, komt er zoals het zich laat aanzien niet. Hervatting vergunningverlening begin van oplossing stikstofprobleemProjecten die wel effect hebben op de natuur kunnen alleen als ze van groot maatschappelijk belang zijn en er geen alternatieven zijn. Hiervoor is er de zogeheten ADC-toets. De effecten moeten evengoed wel gecompenseerd worden. Binnen de landbouw is dit vrijwel nooit een optie. De provincies zien in de hervatting van de vergunningverlening wel een begin van een oplossing van het stikstofprobleem. Peter Drenth, gedeputeerde van Gelderland, zegt namens de 12 provincies in een persbericht: “De samenleving staat nu stil. Het op gang brengen van de vergunningsverlening is dan ook een belangrijke eerste stap.”