Protesten tegen hoogwatergeul komen terug in toneelstuk

Elf jaar nadat boze boeren en burgers het waterschapsgebouw in Apeldoorn blokkeerden vanwege de komst van de hoogwatergeul, blikken zij terug met een eigen toneelstuk.Zo'n 200 boeren en inwoners blokkeerden in 2005 het waterschapshuis in Apeldoorn waar bestuurders op dat moment vergaderden over de hoogwatergeul tussen Zwolle en Deventer.De boosheid van toen wordt nu verwoord door de gepensioneerde dierenarts Rik Thybaut. 35 jaar lang werkte hij met de boeren, van wie sommigen uiteindelijk het IJsselgebied al dan niet noodgedwongen de rug toe keerden. Thybaut beeldt in het theaterstuk 'Groene Rivier', gespeeld door en voor inwoners uit dit gebied, de boze boer uit. "Deze persoon is geënt op iemand die ik ken. Veel mensen herkennen zich in zijn woede en frustratie."Jarenlange onzekerheidDe hoogwatergeul is onderdeel van het miljardenproject Ruimte voor de Rivier. Om hogere waterstanden in de toekomst op te vangen, worden twee dijken aangelegd waartussen de IJssel middels een klep het overtollige water kwijt kan. Stichting IJsselhoeven zet zich in voor behoud van monumentale boerderijen langs de IJssel. Huizen en boerderijen zouden ontruimd worden, maar welke?Een boer wilde investeren in zijn jongveestal: 'Kan ik dat nog doen of is het kapitaalvernietiging?' "Velen leefden jarenlang in onzekerheid", zegt Ria Broekhuis, voorzitter van de stichting. Voor veel boeren werden de wonden van de MKZ-crisis van enkele jaren ervoor weer opengereten, weet Thybaut. "Ook daar werden de maatregelen van bovenaf opgelegd en werd niet naar de boeren geluisterd. Veterinair-technisch gezien hadden we hier de crisis onder controle, maar het rijk besloot anders. Ze haalden het hele gebied leeg." Iedere keer als Thybaut op een erf kwam, werd bij de koffie over de komst van de geul gesproken. Een boer wilde investeren in zijn jongveestal. "Kan ik dat nog doen of is het kapitaalvernietiging, vroeg hij me."
Negen boerderijen en vijf burgerwoningen werden aangekocht en zijn inmiddels gesloopt. Er zijn ook boeren die bleven. Een ervan heeft in de geul zijn weide. Tussen waar de koeien lopen en de boerderij ligt een van de dijken. "Een boer wil zijn koeien zien. Hij kan nu niet zien wat zijn beesten uitspoken."Pijnlijke periode afsluitenEen jaar terug werd bij de stichting het idee geopperd om de pijnlijke periode af te sluiten. De verhalen van de inwoners vormen nu de basis voor een theaterstuk dat vijf keer wordt opgevoerd. Morgen is de laatste voorstelling en dan hebben zeker duizend mensen het stuk gezien. Zo'n honderd vrijwilligers werkten een jaar aan de voorbereidingen.Het theaterstuk is ook in een romanversie verschenen. Het boek is te bestellen via de website van Stichting IJsselhoeven.