‘Prijzen graag een beetje eerlijker’

Wanneer zijn prijzen eerlijk, vraagt Roel Jongeneel zich af.Prijzen zijn, net zoals het weer, een belangrijk onderwerp aan de koffietafel. Soms zijn ze goed, maar bijna altijd laten ze te wensen over. Klagen over prijzen is niets nieuws, maar wanneer zijn prijzen nu eerlijk? Dat mag een lastig onderwerp zijn, maar in haar visie belooft minister Schouten met de sector te gaan meedenken.Objectieve prijsBij prijzen denk je typisch aan economie. Maar lang voordat dat vak bestond, waren er discussies over de rechtvaardige prijs. De Griekse filosoof Aristoteles geloofde bijvoorbeeld in het bestaan van een objectieve prijs. Een prijs was volgens hem oneerlijk als hij van de objectieve prijs afweek. Toch bleef het mistig wat die objectieve prijs dan was. In de middeleeuwen kwam men er al achter dat er geen objectieve prijs bestond, ook al snapte men nog weinig van economie.Spel van vraag en aanbodAanvankelijk verbonden economen prijzen met de kosten van arbeid, maar ze lieten die arbeidswaardeleer al gauw weer los. Prijzen zijn uiteindelijk altijd de uitkomst van een spel van vraag en aanbod, zo scheef de toonaangevende Britse econoom Alfred Marshall. Vraag en aanbod worden door van alles beïnvloed en zijn voortdurend in beweging, en de prijzen dus ook.Economische machtsvormingDaarmee is de kous niet af. Prijzen worden beïnvloed door economische machtsvorming en boeren en consumenten trekken daarbij gemakkelijk aan het kortste eind. De Commissie Veerman concludeerde daarom in haar rapport dat beter naar oneerlijke handelspraktijken in de landbouw moet worden gekeken. Ik ben blij met deze stap van de EU, omdat het een heldere norm stelt en ook handvaten biedt voor actieDe EU heeft nu een richtlijn in de maak die een en ander moet gaan regelen. Kan je oneerlijkheid met een wet verhelpen? Waarschijnlijk niet. Toch ben ik blij met deze stap van de EU, omdat het een heldere norm stelt en ook handvaten biedt voor actie. En dat is belangrijk in een wereld waarin men steeds minder lijkt te weten ‘hoe het hoort’.