Praktijkgeluid alsnog gehoord op LNV

Op de valreep toch nog meer duidelijkheid over de fosfaatnormen in 2021 en het uitstel van de invoering van digitale mestbonnen vanaf 1 januari. Dat volgt uit een brief van minister die nog net voor de kerst 2020 verscheen.Er is alsnog meer duidelijkheid gekomen over de belangrijke aanpassingen in het mestbeleid in 2021. Dat blijkt uit een Kamerbrief van minister Schouten van LNV, die op kerstavond is verstuurd. Het gaat om een overgangsregeling voor de bepaling van fosfaatklassen en de invoering van de zogenoemde digitale mestbon. Dat laatste is nogal een ingrijpende operatie, waarbij het huidige systeem voor mesttransporten wordt omgezet naar een nieuw digitaal systeem: het zogenoemde realtime Vervoersbewijs Dierlijke Mest (rVDM). Invoering van het rVDM is nu feitelijk uitgesteld naar 2022. Daarmee geeft Schouten alsnog gehoor aan kritische geluiden uit de praktijk.Digitale mestbon niet klaarInvoering van het rVDM op 1 januari zoals de bedoeling was, stuitte op een groot praktisch bezwaar: het is nog lang niet klaar. Eerder hield Schouten nog vast aan invoering aan het begin van 2021. Dit tot grote frustratie bij onder meer Cumela Nederland, die als koepel van loonwerkers en mestdistributeurs de bui al zag hangen. Een niet getest systeem invoeren in de drukste tijd van het jaar is vragen om chaos. Overleg begint nu pasSchouten zegt in de brief dat er in het afgelopen jaar hard is gewerkt om regels aan te passen en technische invoering voor te bereiden. Verderop staat dat naar voren is gekomen ‘dat het niet verstandig is om het systeem nu voor de hele mestmarkt in te voeren’. De sector zelf had die conclusie al veel eerder getrokken. Zo was Cumela nog in afwachting van cruciale antwoorden van LNV en de NVWA op vragen over specificaties en eisen aan het automatiseringssysteem. Veelzeggend is dat de wijziging van de regels nog in Brussel ligt ter notificatie. Die procedure eindigt pas medio februari 2021. Serieus overleg tussen ministerie en sector over het systeem zelf lijkt nu pas te beginnen. Schouten kondigt in haar brief een soort generiek uitstel aan, waarbij grondmonsters in ieder geval een jaar langer geldig blijven. - Foto: Hans PrinsenFosfaatklassen en grondmonstersHeel lang was er ook onduidelijkheid over de overgangsregeling voor de fosfaatnormen van landbouwgrond. In 2021 wordt de fosfaattoestand bepaald met een gecombineerde indicator die volgt uit grondmonsters. Dat levert op een deel van de bedrijven fors minder fosfaatruimte op, bleek dit jaar uit praktijkberekeningen. De grote vraag was of en hoelang de oude grondmonsters na 1 januari 2021 nog geldig zijn. En in hoeverre dan nog de huidige normen van 2020 gebruikt mogen worden. Daarbij speelde ook of het nog zin had om nog dit jaar nieuwe monsters te nemen. Vragen daarover liggen al sinds afgelopen voorjaar bij LNV. De overgangsregeling en andere aanpassingen zijn inmiddels gepubliceerd, maar liggen nog wel ter inzage tot en met 8 januari. Schouten kondigt in haar brief ook een soort generiek uitstel aan, waarbij grondmonsters in ieder geval een jaar langer geldig blijven. Duidelijkheid over dat laatste volgt pas begin 2021. Alle pijnpunten zijn met de aanpassingen nog niet weg. Wat er in ieder geval komt, is meer onderzoek naar de effecten van de aangepaste bepaling van fosfaatnormen. Geluiden uit de praktijkEen gezamenlijk kenmerk is dat inbreng uit de praktijk blijkbaar laat doordringt bij de beleidsmakers van LNV. Dat levert een hoop frustratie op over regels die slecht werken in de praktijk van boer, tuinder en loonwerker. Ook als opmerkingen uit de praktijk later alsnog worden meegenomen en tot aanpassingen leiden, al dan niet op een zeer laat tijdstip. De lijst is nog veel langer. Een bekend voorbeeld van dit jaar is de krachtvoermaatregel voor rundvee. De maatregel als onderdeel van de stikstofaanpak leverde een storm van kritiek op onder boeren, belangenbehartigers en voeradviseurs vanwege praktische bezwaren, en is later ingetrokken. Andere voorbeelden zijn hobbels tussen aardappelruggen om uitspoeling te beperken (amper aangepast, ondanks praktische bezwaren) en de aanvankelijke plannen voor het veel later bemesten van maisland.