Politie: mestfraude betrekkelijk eenvoudig

Mestfraude gebeurt op verschillende manieren en is relatief eenvoudig. Dat concludeert de politie in haar vierde Nationaal dreigingsbeeld georganiseerde criminaliteit (NDB).Het NDB-rapport, dat eens in de vier jaar uitkomt, is door het ministerie voor veiligheid en justitie naar de Tweede Kamer gestuurd. Er zijn voldoende gelegenheden voor het het plegen van fraude en dienstverleners zijn bereid de fraude mogelijk te maken. Het is daarentegen lastig en arbeidsintensief om mestfraude te ontdekken en aan te tonen, concludeert de politie. Veehouders hoeven de mestboekhouding pas na een afgesloten jaar te verantwoorden. Hierdoor zijn de stikstof- en fosfaatgehaltes van mest niet meer te controleren omdat deze al lang is uitgereden. Bovendien klopt het op papier meestal wel, meldt de politie. Gestapelde mestwetgevingDe hoge mestafzetkosten zorgen ervoor dat mestfraude voor veehouders interessant kan zijn. Door de gestapelde wetgeving op het gebied van mest is zowel naleving als handhaving complex, concludeert de politie. Controle en handhaving ligt bovendien bij verschillende instanties als politie, NVWA, waterschappen en RVO.nl. Dat bemoeilijkt handhaving, omdat het delen van informatie en de samenwerking tussen de instanties moeizaam verlopen.Concurrentie bij mestintermediairsDe grote concurrentie bij mestintermediairs leidt er volgens de politie toe dat intermediairs de kosten voor veehouders zo laag mogelijk houden. Dit gebeurt door het bewust niet naleven van regels, soms zonder medeweten van en soms juist in samenwerking met de producent of afnemer van mest. “Ook voor mestafnemers als akkerbouwers en telers van groente en fruit is het verleidelijk om minder mineralen in hun administraties te verantwoorden dan zij feitelijk uit een partij mest hebben afgenomen. Want het toezicht op hun handelen is beperkt”, aldus de politie. De mogelijkheid voor vervoerders om zelf vaste mesttransporten te bemonsteren laat ruimte voor fraude, staat in het rapport. “Gezien het grote aantal mesttransporten is het niet mogelijk elk transport te controleren; de NVWA controleert jaarlijks ongeveer 1.200 van de ruim 900.000 mesttransporten. Dit is bekend in de branche en dat maakt het illegaal vervoeren en uitrijden van mest aanlokkelijk”, stellen de onderzoekers. Fraude met mestmonsters en plaatsingsruimteDe mestfraude gebeurt volgens de politie door fraude met mestmonsters of het fictief verplaatsen of opslaan van mest om het vervolgens zwart af te zetten. Administratief lijkt alles keurig in orde.
Ook wordt volgens de politie gefraudeerd met plaatsingsruimte. “Veehouders laten meer grond registreren dan ze feitelijk bezitten. Daardoor kunnen ze, op papier althans, meer mest uitrijden. Malafide dienstverleners zijn hen daarbij behulpzaam. De frauderende veehouders rijden de mest gewoon op eigen grond uit.”
De derde manier waarop fraude met mest wordt gepleegd is via ingewikkelde bedrijfsstructuren van mestintermediairs, waarbij fraudeurs die tegen de lamp lopen de oude bv laten klappen en met een nieuw bedrijf verdergaan. Voor opsporingsdiensten is het hierdoor lastig om de juiste rechtspersoon aan te pakken.Financiële consequenties mestfraudeDe gevolgen van de mestfraude zijn nadelig voor het milieu en van financiële aard. Door overbemesting maken drinkwaterbedrijven veel extra kosten om drinkwater binnen de kwaliteitsnormen te houden.
Daarnaast kan mestfraude aanzienlijke financiële consequenties hebben als de fraude ertoe leidt dat Nederland geen nieuwe derogatie krijgt, waardoor het gebruik van dierlijke mest verder wordt beperkt. Lees ook: PBL: omvang mestfraude niet te bepalen