‘PAS hangt als zwaard van Damocles boven veehouderij’

Omvang veestapel komt telkens terug.Drie hoogleraren krijgen bij NOS vrij spel. ‘Oplossing stikstofprobleem is heel simpel: de veestapel inkrimpen’, kopt de nationale nieuwszender. De toon is gezet. LTO Nederland wordt – terecht – als belangenbehartiger neergezet, en dat maakt het pleidooi voor technische middelen al gauw verdacht.Nederland raakt steeds verder verstrikt in het PAS-web. Op 29 mei stelde de Raad van State het Programma Aanpak Stikstof (PAS) buiten werking. Het PAS mag niet meer worden gebruikt als basis voor tal van activiteiten als bedrijfsuitbreiding, wegenaanleg of uitbreiding van een luchthaven. Het systeem is fout, oordeelt de raad. PAS gaat uit van toekomstig positieve ontwikkelingen voor natuurgebieden. Alleen feiten tellen.Naast veehouderij raakt PAS-uitspraak ook de andere sectorenAanvankelijk beperkte de verontwaardiging zich tot de veehouderij. 180 zaken liggen nog bij de RvS. Langzamerhand wordt de volledige impact duidelijker. Vorige week zette RvS een streep door drie grote projecten: verbreding A27 bij Utrecht, herinrichting voormalige vliegbasis Twente en uitbreiding industrieterrein Oosterhorn bij Delfzijl. De opening van Lelystad Airport is uitgesteld. Zeker 1.500 bouwprojecten moeten opnieuw worden bekeken. Volgens projectontwikkelaars is sprake van volslagen paniek. Er zijn meerdere bronnen van stikstof, dus zijn er ook meerdere oplossingenTja, en dan raakt de PAS-uitspraak opeens iedereen. Een beschuldigende vinger richting veehouderij is gemakkelijk. Immers met een rechtszaak tegen boeren is deze ellende begonnen. Het is niet moeilijk om ‘deskundigen’ te vinden die dé oplossing willen aandragen: inkrimpen! De veehouderij staat voor 42% van de stikstofuitstoot. Kom vooral niet aan Schiphol. Een kleinere veestapel past ook in de maatschappelijke trend naar minder vlees. In feite is inkrimping ook al ingezet met het klimaatplan. Voor de sanering van de varkenshouderij en bedrijvigheid in veenweidegebieden zijn honderden miljoenen beschikbaar. De opgekochte productierechten komen niet terug op de markt. Het gaat om zo’n 5 tot 10% van de varkensstapel. Saillant detail is dat Brussel nog steeds geen toestemming heeft gegeven voor de saneringsregeling.Veel sectoren strijden om overheidsgeld, dus blijft veestapel discussiepuntGelukkig is er ook nuance, in hetzelfde NOS-bericht: “Er zijn meerdere bronnen van stikstof, dus zijn er ook meerdere oplossingen”, zegt ecoloog Sander Hunink van Ecologica. “Je kan ook denken aan strenge normen voor auto’s of verplaatsen van industrie naar minder kwetsbare gebieden in Europa.” Tja, ook dat raakt iedereen. Nog meer overheidsmiljoenen voor de veehouderij wordt maatschappelijk niet gepruimd. Zorg, onderwijs, politie – vul het rijtje sectoren met grote tekorten maar aan – laten hun stem horen. Nee, de omvang zal heel geniepig telkens in voorstellen terugkomen. Als een zwaard van Damocles.