Pandemie nieuwe stok om veehouderij mee te slaan

De pandemie van het coronavirus Covid-19 wordt door sommige organisaties aangegrepen om opnieuw met de kwade vinger naar de veehouderij te wijzen. Toch krijgen de oproepen nog weinig gehoor.De coronapandemie grijpt keihard om zich heen. Met wereldwijd 414.179 bevestigde gevallen en 18.440 doden en in Nederland 7.431 officiële besmettingen en 434 doden is het een uitbraak van ongekende omvang. In veel landen mogen mensen niet of nagenoeg niet meer naar buiten omdat het virus moeilijk te beteugelen is.Oorzaak van deze coronapandemieTegelijkertijd wordt ook gekeken naar de oorzaak van deze pandemie, mede vanuit het oogpunt om een situatie als deze in de toekomst te kunnen voorkomen. Virologen en epidemiologen zijn het erover eens dat zoönosen, dierziekten die overspringen op mensen, de belangrijkste bron voor nieuwe infectieziekten zijn. Vooral in landen waar mensen intensief in contact komen met levende dieren is het risico groot, zoals op de markten in China waar levende (wilde) dieren worden aangeboden, zodat mensen ze thuis kunnen slachten. Het meest waarschijnlijke is dat het huidige coronavirus ook op deze manier van vleermuizen is over gegaan op mensen.Meer overdracht van ziekten van dieren op mensenIn tv-programma Buitenhof zegt microbioloog en voormalig directeur Roel Coutinho van het Centrum Infectieziektebestrijding dat ze wel de indruk hebben dat er de laatste decennia meer overdracht is van ziekten van dieren op mensen. “Er zijn studies dat er meer overdracht is, maar het is moeilijk te beoordelen omdat we veel meer weten en de wereld er meer op is gericht.” Hoogleraar en specialist ‘One Health’ Dick Heederik zegt dat niet bekend is waarom het vaker gebeurt, maar dat intensivering van veehouderij en ecologische veranderingen een rol kunnen spelen. Het gaat dan om ontbossing en meer infrastructuur waardoor dieren dichter op elkaar, of op andere plaatsen gaan zitten en eerder in contact komen met mensen. Over de rol van de intensieve veehouderij is Heederik voorzichtig. Terwijl het voor dierenwelzijn en kringloopgedachte beter is om dieren buiten te houden, is het voor de biosecurity juist beter om het vee af te sluiten van de omgeving. Viroloog Ron Foucher van de Erasmus Universiteit, bekend van baanbrekend onderzoek naar vogelgriepvirussen is stelliger: hij zegt dat minder dierlijke producten consumeren bij zou kunnen dragen aan verlagen van het risico op zoönosen. Standpunten tegen de veehouderijDierenrechtenorganisaties grijpen dit aan om hun standpunten tegen de veehouderij weer eens voor het voetlicht te brengen. Tot grote ergernis van de varkenshoudersorganisatie POV. De POV roept activistische partijen op om te stoppen met het misbruiken van de huidige, ernstige situatie voor hun anti-veehouderij campagnes en te stoppen met het wegzetten van boerengezinnen als veroorzakers van pandemieën, terwijl deze beroepsgroep juist zo hard nodig is voor de voedselvoorziening.Focus op crisismanagementPolitici wagen zich nauwelijks aan het onderwerp. De focus in de enkele debatten die nog plaatsvinden in Den Haag is – logischerwijs – vooral gericht op crisismanagement. De enige partij die erover spreekt, is – zoals te verwachten – de Partij voor de Dieren. Partijleider Esther Ouwehand sprak bij het debat begrip te hebben dat iedereen denkt: nu even niet. “Maar andere ministeries dan VWS moeten gewoon hun werk blijven doen”, vindt ze. Ze roept daarom het ministerie van landbouw en het ministerie van buitenlandse handel op om maatregelen te nemen om het risico op een pandemie als gevolg van omgang met dieren en ontbossing te verkleinen. Want een nieuwe pandemie wil niemand. Het valt alleen te betwijfelen of dit het juiste moment is, terwijl ook het ministerie van landbouw nu volop bezig is met het hoofd bieden aan de crisis.