Ophef hepatitis lijkt storm in een glas water

Onlangs werd in een uitzending van Eénvandaag een verband gesuggereerd tussen Hepatitis E-Virus (HEV) bij mensen en varkensbedrijven in de omgeving. Er is echter alleen wetenschappelijk bewijs voor overdracht van HEV via het eten van onvoldoende verhit varkensvlees en bloedtransfusie.Jos van de Sande, oud-regiodirecteur van de GGD in Noord-Brabant, zegt dat het aantal meldingen van HEV-gevallen bij mensen in Noord-Brabant stijgt. GGD Hart voor Brabant-arts Daniëlle Oorsprong beaamt dat. “In heel Nederland stijgt het aantal gevallen. Hoe dat komt, wordt onderzocht. Maar het schommelt door de jaren heen”, vult ze aan. Van de Sande vermoedt dat mensen het virus oplopen van varkensbedrijven in hun woonomgeving.Laden van vleesvarkens. De helft van de varkens draagt Hepatitis E-virus bij zich. - Foto: Ronald HissinkOverdracht via varkensvlees en bloedtransfusieVolgens Merlijn van Hasselt, woordvoerder bij Sanquin Bloedbank, zijn er alleen wetenschappelijke bewijzen voor overdracht van HEV door het eten van onvoldoende verhit varkensvlees en door bloedtransfusie. Tegenover een stijging van het aantal hepatitis-gevallen staat een daling van het aantal besmettingen in bloeddonaties, ook in Noord-Brabant. Anno 2017 is landelijk 1 op de 1.100 bloeddonaties besmet met HEV. Eind 2014 was dat 1 op 700 bloeddonaties.De stijging van het aantal HEV-gevallen is niet nieuw. In 2015 heeft het Centrum Infectieziektenbestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu een deskundigenberaad georganiseerd naar aanleiding van de toename van het aantal gevallen van hepatitis bij mensen. Een deel daarvan wordt verklaard door de toegenomen diagnostiek. Daarnaast concludeerde het beraad dat de gevolgen van de ziekte in Nederland klein zijn vanwege de beperkte ziektelast voor gezonde mensen. Wel heeft het aangeraden dat de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA) onderzoek doet naar de aanwezigheid van HEV in verdachte varkensproducten. Het gaat om leverworst en leverpaté.Een slager bereidt leverworst. Een juiste verhitting maakt HEV onschadelijk. - Foto: Jan Sibon80% leverworst en paté positief getestDaaruit blijkt dat 80% van de onderzochte leverworst en paté positief test. Als testmethode is de PCR-test gebruikt. Die toont RNA aan, maar maakt geen onderscheid tussen besmettelijke en niet-besmettelijke virusdeeltjes. De uitslag zegt niets over of mensen ziek kunnen worden van positief geteste leverworst en paté. Daarom adviseert de NVWA om vervolgonderzoek te doen naar de mate van infectiviteit van varkensproducten.Volgens Bart-Jan van ’t Hooft, kwaliteitsmanager bij vleeswarenproducent Stegeman, is het risico op besmetting via leverworst en paté nihil als de producten op de juiste manier gepasteuriseerd worden. Hij zegt dat wetenschappelijk is bewezen dat bij 20 minuten pasteuriseren op 72 graden HEV onschadelijk wordt.Wim van der Poel, van Wageningen Bioveterinary Research, vertelt dat de helft van de varkens het virus bij zich draagt. Een besmetting via varkens lijkt logisch. Maar HEV is ook aangetoond in oppervlaktewater, schelpdieren en op groente en fruit. De besmettingsroute naar de mens kan dus via meerdere wegen lopen.Efsa: groeiende zorg over hepatitis EDe Europese voedselveiligheidsautoriteit Efsa noemt hepatitis E als groeiend punt van zorg in de EU. Belangrijkste oorzaak van een infectie is het consumeren van rauw of onvoldoende verhit varkensvlees, constateert Efsa.
De laatste tien jaar zijn er meer dan 21.000 humane besmettingen met hepatitis E geconstateerd in de EU, met binnen die periode een groeiend aantal besmettingen.
Deskundigen van Efsa’s commissie van biologische gevaren bevelen lidstaten aan om consumenten bewuster te maken van de gezondheidsrisico’s bij het consumeren van rauwe of onvoldoende verhit varkensvlees. Daarnaast raadt het Europese adviesorgaan aan om bruikbare methodes te ontwikkelen voor het detecteren van hepatitis E in voedsel.
De meeste mensen die een hepatitis E-infectie oplopen vertonen niet of nauwelijks symptomen. Voor mensen met leverbeschadiging of een zwak immuunsysteem kan een infectie echter tot leverfalen leiden en daardoor fataal zijn.