Opbrengsten blijven achter op genetische vooruitgang

Nieuwe rassen hebben een hogere opbrengstpotentie. Het lukt akkerbouwers echter niet om alle genetische vooruitgang te benutten.Nieuwe rassen van de belangrijkste akkerbouwgewassen blijven verdere potentiële opbrengststijging bieden. Het gat tussen de gerealiseerde opbrengsten en de potentiële opbrengsten wordt echter steeds groter. Dat blijkt uit een analyse uitgevoerd door Wageningen UR. Uit analyse van rassenproeven uitgevoerd van 1980 tot 2016 in wintertarwe, zomergerst, zetmeelaardappelen en suikerbieten, blijkt dat het opbrengend vermogen van nieuwe rassen van deze gewassen blijft stijgen. In de praktijk blijkt dat opbrengsten stagneren. Reden voor WUR-onderzoekers om een eerder onderzoek aan rassenproeven in Nederland over de jaren tot 2010 te herhalen met de nieuwste gegevens.WintertarweUit analyse van wintertarweproeven van 1978 tot 2016 op Nederlandse zeeklei bleek de opbrengsttoename door veredeling 90 kilo per hectare per jaar te zijn. In de praktijk blijkt echter dat de gemiddelde opbrengst van dit gewas op 8,5 tot 9 ton per hectare blijft steken. Dit betekent dat het verschil tussen de gemiddelde praktijkopbrengst en wat rassen kunnen opbrengen, licht is toegenomen naar 25%.ZomergerstBij zomergerst is de bijdrage van nieuwe rassen 70 tot 80 kilo per hectare per jaar. De opbrengsten in de praktijk vertoonden echter in diezelfde periode ook een toename van 70 tot 80 kilo per hectare per jaar, zonder enige afvlakking. Het verschil tussen praktijk en wat rassen kunnen opbrengen is 20% gebleven.De praktijkopbrengst van zetmeelaardappelen blijft 40% achter bij de potentiele opbrengst. - Foto: Koos van der SpekZetmeelDe jaarlijkse toename van de zetmeelopbrengst bij zetmeelaardappelen door nieuwe rassen bedroeg 110 kilo per hectare, terwijl de praktijkopbrengst met gemiddeld 90 kilo zetmeel per hectare per jaar toenam. Het verschil in zetmeelopbrengst tussen het potentieel van nieuwe rassen en de praktijk is met circa 40% een stuk groter dan bij de andere gewassen.SuikerTot 2010 lag de jaarlijkse stijging van de suikeropbrengst door introductie van nieuwe suikerbietenrassen tussen 140 en 170 kilo per hectare, afhankelijk van de resistentiegroep waartoe een ras behoorde. De praktijk zag de opbrengst jaarlijks stijgen met 310 tot 350 kilo suiker per hectare. Met andere woorden: het opbrengstverschil tussen het potentieel van rassen en de praktijk is steeds kleiner geworden en bedraagt nu zo’n 15%.Nieuwe rassen bieden nog steeds een verdere potentiële opbrengststijging. In hoeverre het mogelijk en economisch rendabel is voor telers om dit potentieel te benutten, is volgens de onderzoekers moeilijk in het algemeen te zeggen, omdat dit afhankelijk is van economische en milieukundige factoren.