Op naar 10 tot 20% minder waterverbruik

Een van de toepassingen waar Sjaak Huetink op focust, is beregening op maat. Op het juiste moment, op de juiste plek en de juiste hoeveelheid.Officieel is ‘beregeningsadvies op maat’ een van de 6 technieken die dit jaar binnen het project Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL) in de schijnwerpers staan. De deelnemers krijgen experthulp bij de implementatie van nieuwe precisietechnieken op hun bedrijven. Wie Sjaak Huetink en zijn broer Henri kent en volgt, kijkt er niet raar van op dat de broers het net nog iets preciezer en geavanceerder willen… Vandaar beregening op maat. _{Lees verder onder foto}Sjaak Huetink investeerde eerder dit jaar in 10 nieuwe bodemvochtstations. Zijn percelen liggen nogal verspreid en er zijn grote verschillen in grondsoort, organische stof en ook neerslaghoeveelheden. - Foto's: Jan Willem Schouten10 nieuwe bodemvochtstationsOm de omstandigheden op het 300 hectare grote areaal dat volledig gehuurd wordt, goed te kunnen monitoren, investeerde Huetink eerder dit jaar in 10 nieuwe bodemvochtstations. De percelen liggen namelijk nogal verspreid en er zijn grote verschillen in grondsoort, organische stof en ook neerslaghoeveelheden. Sjaak koos voor GeoBas (Pessl Instruments) systemen die de voorkeur kregen boven de eerder aanwezige systemen. “Naast functionele verschillen tussen de systemen speelt ook het kostenplaatje mee”, zegt Sjaak. Het merendeel van de gewassen die Huetink Bloembollen teelt, vergt veel en vaak beregenen: lelies, eerstejaars plantuien en aardbeienplanten. Hiervoor beschikt het bedrijf over 8 haspels met kanonnen. In de lelies bijvoorbeeld, wordt al snel 10 keer per seizoen beregend met 20 tot 25 millimeter per keer. Op jaarbasis dus 200 tot 250 millimeter per hectare. “Uitgaande van € 1 per kuub aan totale kosten, kost dit € 10 per millimeter per hectare en dat telt door naar € 2.500 per hectare per jaar”, rekent NPPL-expert Johan Booij voor._{Leesverderonderfoto}Via sectorcontrole kan het Raindancer-systeem de beregening automatisch aanpassen aan geerende en vreemdvormige percelen. Sjaak Huetink denkt de meeste tijd en water te kunnen besparen op geren, zo’n 10 tot 20%.Veel gerende percelenHet areaal van Huetink kent jaar op jaar veel gerende en vreemdvormige percelen. “En ook percelen met kavelpaden, grenzend aan bebouwing, singels en bosjes, noem maar op”, zegt Sjaak. “Al die elementen en de rondgaande kanonnen zorgen ervoor dat we sommige delen onbedoeld/ongewenst ook beregenen en dat sommige delen geen, te weinig of juist te veel water krijgen. Tegelijkertijd kost het ons enorm veel tijd om alle percelen met haspels af te rijden en de haspels en kanonnen te verzetten, vooral op de kopakkers.” Omdat hij kien is op nieuwe technieken en niet te beroerd om iets uit te proberen, kwam Sjaak bij het Duitse Raindancer terecht._{Lees verder onder foto}Het systeem voor de sectorcontrole geïnstalleerd op een Irrifrance-kanon. De techniek kan zowel op nieuwe als bestaande beregeningssystemen worden geïnstalleerd.Positieve eerste ervaringenSjaak liet tot dusver 2 van zijn Irrifrance-haspels uitrusten met het systeem en is enthousiast over de mogelijkheden, besparingen en over de verdere kansen. “Het beregeningsproces wordt er stukken eenvoudiger door en we zien ook dat kopakkers goed afgewerkt worden zonder dat er buiten het perceel beregend wordt. Daarvoor worden de grenzen van het perceel in het programma ingeladen vanuit de FarmWorks-software, of ze worden handmatig ingetekend. Aan de hand van de positie van het kanon en de straallengte, wordt de hoek berekend hoe ver het kanon dan kan bijdraaien, zonder dat het water de perceelgrens overschrijdt.” Ook kan op deze manier om een obstakel, bijvoorbeeld een huis, heen beregend worden, zonder handmatige bijstelling. Ook heeft Huetink op afstand zicht op de voortgang, is op afstand correctie mogelijk voor opstekende of van richting veranderende wind en is eventueel de werkbreedte links of rechts afzonderlijk op afstand aan te passen. Bovendien is er inzicht in hoeveel water waar vanuit welke bron gegeven is._{Lees verder onder foto}jaak wil de logistiek rondom het beregenen graag verder optimaliseren via het gebruik van Raindancer en de 10 nieuwe GeoBas-bodemvochtstations. “Het liefste koppel ik de bodemvochtsensoren aan een adviessysteem voor automatisch beregeningsadvies.”Besparing op gerenDe meeste tijd en water is volgens Huetink te besparen op geren, zo’n 10 tot 20%. Daar moet toch vooral het rendement uit komen, naast het voordeel dat altijd de maximale werkbreedte is te benutten op vreemdvormige percelen.Hoewel het werken met een taakkaart technisch mogelijk moet zijn, blijkt de communicatie tussen Raindancer en de haspel en het kanon nog een uitdaging te vormen. “Maar daar wordt aan gewerkt”, zegt Johan. “Dat zit ’m vooral in het vertalen van de gewenste giften naar millimeters en intreksnelheid, ofwel van de Raindancer-aansturing naar de Irrifrance-haspel.” Besturen en controleren van wat de beregeningshaspel doetVolgens leverancier Joachim Michel van Raindancer is zijn systeem geschikt voor gangbare beregeningshaspels. Daar voegen ze technologie aan toe om de haspel en het kanon te lokaliseren, de beregeningsgift te controleren en aan te sturen én, cruciaal voor de toepassingen bij Huetink, sectorcontrole en -aansturing toe te passen. Verder registreert het systeem de waterdruk, legt het de (variërende) watergiften vast. In de toekomst zal er ook met taakkaarten gewerkt kunnen worden en kan Raindancer de hoeveelheid water per trek, per seizoen en zelfs per bron berekenen. Voor dat doel rust Raindancer het kanon uit met een gps-module met zonnepaneeltje, een druksensor en bovendien een hoeksensor, die alarm slaat zodra het kanon dreigt te kantelen. Verder wordt een systeem voor sectorcontrole van het kanon geïnstalleerd.

Deze Raindancer-techniek kan zowel op nieuwe als bestaande beregeningssystemen worden geïnstalleerd. De op de installatie verzamelde data worden vervolgens elke zeven minuten verstuurd naar de bijbehorende online cloud-omgeving en is daarvandaan via een app op de smartphone uit te lezen.

Het Raindancer-systeem vergt een initiële investering van € 1.300 voor een regeninstallatie. Daarbovenop komen bijkomende jaarlijkse kosten van € 130 per haspel. De investering in sectorcontrole (het gaat dan vooral om aanpassing van het kanon) bedraagt eenmalig € 3.000; daarbovenop komt € 50 per haspel/ per jaar. Verder optimaliserenSjaak heeft als uiteindelijk doel om het beregenen te doen met taakkaarten die gemaakt zijn op basis van bodemscans. Hiervoor wil hij dit jaar zoveel mogelijk perceelsinformatie verzamelen om daar volgend jaar gebruik van te kunnen maken. Ook wil hij de logistiek rondom het beregenen graag verder optimaliseren door middel van het gebruik van Raindancer en de GeoBas-bodemvochtstations. “Het liefste koppel ik de bodemvochtsensoren aan een adviessysteem voor automatisch beregeningsadvies.” _{Lees verder onder foto}Joachim Michel van Raindancer met in zijn hand de gps-module met zonnepaneeltje en wijzend naar de druksensor. De data worden vervolgens elke zeven minuten verstuurd naar de cloud en de smartphone app.Geen goed adviesmodel“Daarvoor ontbreekt echter nog een goed en absoluut adviesmodel”, zegt Johan. “Nu is het bepalen van het aanvulpunt op basis van bodemvochtsensoren en daarmee ook het bepalen van het juiste beregeningstijdstip en de juiste gift nog mensenwerk en dat kan beter. Op dit moment werkt Wageningen University & Research aan een dergelijk adviesmodel. Ook Raindancer heeft een eigen adviesmodel met bodemvochtsensor die tot 1 meter diep elke 10 centimeter het bodemvocht meet en automatisch de giften corrigeert als blijkt dat het water dieper uitspoelt dan de wortelbare zone.” Sjaak denkt dat het op maat beregenen en het vastleggen van giften steeds belangrijker gaat worden, zeker als je kijkt naar de kosten per millimeter en de beschikbaarheid van water. “Wat als we de komende jaren opnieuw met extreme droogtes te maken krijgen? Gaat het water dan ‘op de bon’? De data en ervaringen die we nu verzamelen helpen ons daarop voor te bereiden en erop in te spelen.” Bloembollenteler Sjaak Huetink, LemelerveldBedrijfsgegevens
300 ha huurgrond
130 ha lelies
100 ha eerstejaars plantuien
30 ha aardbeienplanten
30 ha mais en andere gewassen, bloemenranden