‘Oldtimer David Brown geeft je vleugels’

John van Eck kwam zo’n 20 jaar geleden een trekker op het spoor die hem door zijn aparte verschijning wel aansprak. Dat leidde tot de restauratie van een bijzondere David Brown Taskmaster.John van Eck in Wijchen (Gelderland) groeide op in een boerenomgeving. Bij de zandafgraving naast het ouderlijk huis viel het hem wel op dat de Lanz Bulldogs het altijd het langst volhielden. Via zijn werk als gereedschapsmaker raakte hij betrokken bij een tractorpullingteam en zo is de liefhebberij in trekkers aangewakkerd. Zijn eerste restauratieproject werd een Bulldog. Daarna volgde de Taskmaster.
_{Artikel gaat verder onder de (interactieve) foto‘s. Beweeg over de iconen voor meer informatie over John van Eck en de trekker:
Foto‘s: Hans Prinsen}Speciale herinneringen aan David Brown?“Ik heb geen speciale binding met het merk. Maar een dikke 20 jaar geleden zag ik deze vliegtuigsleper te koop staan. Dat vond ik gewoon een mooie en ook interessante trekker om aan te pakken. En het is een leuke trekker om een rondritje mee te maken of mee naar een evenement te gaan.”De brede bank op de Taskmaster is niet alleen bedoeld voor een passagier, maar ook omdat de chauffeur met beide benen rechts moet zitten (ook zo op de Cropmaster).Veel werk aan gehad?“Uiterlijk zag de trekker er wel redelijk uit. De vorige eigenaar had hem rood gespoten en dat is ook wel zo’n beetje alles wat er aan gedaan was. Een aantal lagers in de versnellingsbak en in de achteras bleek niet in orde. In de achteras waren de kooien van de lagers compleet versleten. De kogels zaten gelukkig nog goed op hun plek, je merkte er bij het rijden niet veel van. De motor kreeg onder andere nieuwe krukaslagers, nadat de krukas op een tiende overmaat geslepen was.”Links geen kopperlingspedaal - dat zit rechts, naast de versnellingsbak. Door de aangebouwde vloeistofkoppeling is de trekker ook zo’n 30 centimeter langer dan een landbouwuitvoering.Onderdelen geen punt?“Het is wel een beetje zoeken, maar er is nog aan onderdelen te komen. Op zich is dat ook het leuke van zo’n project. Je komt nog eens ergens en het brengt je met mensen in contact. Het moeilijkste was eigenlijk om te bepalen wat je precies nodig hebt. Specifieke informatie over de vliegtuigslepers is er immers maar weinig. Zo zitten er nu bijvoorbeeld lagerschalen van een type 950 in – een motor die ook wel in de latere types is toegepast – maar helemaal identiek aan de lagers die eruit kwamen zijn ze niet.”Typisch voor een militaire uitvoering is de stekker voor het aansluiten van hulpstartkabels. Ook een massaschakelaar hoort daar bij. Hier een nieuwe; er komt nog een meer authentieke voor in de plaats.“Om de lagers goed te kunnen monteren moest er trouwens nog wel een tiende van de lagerschalen worden afgefreesd. Ik heb het geluk dat ik dat soort werk zelf kan doen, mede omdat het ook altijd mijn werk is geweest.”Is de trekker weer helemaal origineel?“Ik kocht de trekker in Nederland. Ik ben er niet zeker van, maar de kans groot dat hij op Soesterberg heeft gelopen. Daar heb ik ook nog een origineel onderdelenboek van. Precies zoals de luchtmacht ermee heeft rondgereden, is de trekker niet. Origineel zal er een zoeklicht op hebben gezeten, een brandblusser, een radio-installatie en wellicht een zwaailicht. En achter het bankje nog een hogere metalen plaat. Om ermee de weg op te kunnen, heb ik knipperlichten opgebouwd.”Geen hefinrichting of aftakas, wel een trekhaak. En vooral veel gewichten, van zo’n 60 kilo. Bovenop liggen er 3, volledig uitgerust zijn dat er 5. Gewicht aan de spatborden en op beide treeplanken maximaal 2 maal 4.“Gelukkig kon ik nog een aantal originele gewichten kopen. Eigenlijk moeten er nog een paar meer op. Tijdens het sleutelen werd het duidelijk dat de trekker geel is geweest, maar dat vond ik niet mooi. Legergroen was een optie. Maar ik koos voor deze kleur groen omdat ik het mooi vind, en omdat die toch dicht bij een van de originele kleuren zit.”
Een bundeltje historisch (reclame)materiaal...HistorieBij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kreeg David Brown in 1939 een opdracht van de Royal Air Force om vliegtuigslepers te leveren. Aanvankelijk meende de Britse luchtmacht dat rupstrekkers de oplossing waren, maar dat bleek een vergissing. De meeste van deze (op de VAK1 gebaseerde) trekkers zijn al snel weer omgebouwd tot wieltrekker. Na de oorlog kregen er veel een poelie, voor inzet als dorstrekker. Van 1941 tot 1949 zijn er zo’n 2.400 gemaakt.David Brown had zijn reputatie gevestigd met vliegtuigslepers en industrietrekkers. Het bouwde die van 1948 tot 1965, gebaseerd op de Cropmaster en de 950. Taskmaster was de aanduiding voor de industrietrekker (2.752 gemaakt). Daarnaast waren er specifieke vliegtuigslepers. Kenmerkend bleef altijd de brede bank. Later nam Douglas de ombouw tot vliegtuigsleper over; het bouwde ze nog tot 1974 op basis van David Brown-trekkers.Vooral aan het scherm achter het dashboard herken je de Cropmaster als basismodel. Wielen, transmissie en vooral héél veel gewicht maken het grootste verschil met de landbouwtrekker (waar de vliegtuigsleper op is gebaseerd).