New Holland op IF-cultuurbanden tegen rijsporen

Landbouwbedrijf Van Es zet de trekker voor de pootmachine op IF cultuurbanden die de bodem ontzien.Met zon en nachtvorst begint midden februari ook bij Landbouwbedrijf van Es in Nieuwe-Tonge (Zuid-Holland) het voorjaarswerk weer te kriebelen. Aardappelen poten is nog niet aan de orde, maar het is al wel de tijd om de boel in gereedheid te brengen. In de werkplaats wordt onderhoud aan de machines uitgevoerd en in de loods wordt de trekker alvast op andere banden voor de pootmachine gezet. Frezen voorop en poten met direct aanaarden achteropVan Es kiest voor een combinatie van frezen voorop en poten met direct aanaarden achterop. André de Graaf die met de pootmachine rijdt, wisselt de wielen en doet het woord. “We zitten meest op lichte zavelgrond, en dan gaat het in één keer poten en aanaarden heel mooi”, vertelt de allroundmedewerker. “Op zware grond lukt het niet altijd, maar de meeste aardappelen gaan in één keer volledig onder de grond.”De voordelen van alles in één werkgang zijn bekend. Nadeel is dat je meteen met een zwaardere trekker en ook een zwaardere totale combinatie het land in moet.De 380/105R50 banden meten 2,05 m in diameter. Dat is ook meteen het hoogste dat aan de meeste trekkers past. Bij New Holland T7.270 moest de cabine nog een paar centimeter omhoog.Wielsporen in het gewasIn 2016 waren op Flakkee, net als elders in Nederland, op veel percelen de wielsporen van het poten goed in het gewas terug te zien. Op Flakkee wilden ze wel eens weten hoeveel dat werkelijk scheelt in opbrengst, en of er dan ook een duidelijk verschil is tussen de verschillende methoden van alles in één poten. Daarom is er vorig jaar een proef opgezet met acht verschillende combinaties. Daarvan 6 met een getrokken pootmachine en de meeste met alle bewerkingen achterop. New Holland T7.720 op dubbellucht met Multivator-frontfreesVan Es deed mee met de New Holland T7.720 op dubbellucht met een Multivator-frontfrees. Met ruim 13,5 ton was dat de minst zware combinatie in deze proef.
De New Holland was toen voor het eerst uitgerust met nieuwe Alliance IF 380/105R50 op dubbellucht achterop en enkellucht Michelin YielBib VF 380/80R38 voorop. De achterbanden kunnen bij het poten op 0,7 bar, de voorbanden staan op 1 bar.De nieuwe set banden kwam in de plaats van 320/90R50 achter en 320/85R32 voor. Dat waren standaard cultuurbanden die dan op 2 tot 2,5 bar moeten staan.Zoals op veel akkerbouwbedrijven ontstaat er al gauw een flinke verzameling trekkerbanden. Op de voorgrond de 320/105R50 en 320/85R38 banden voor de getrokken spuit.Geen verschillen in aardappelopbrengstVorig jaar waren de omstandigheden om te poten duidelijk gunstiger dan het jaar daarvoor. De proef laat daarom geen duidelijke verschillen in opbrengst tussen de verschillende combinaties zien. Maar ieder jaar is anders en daarom is het voornemen om ook dit jaar en volgend jaar dezelfde proef weer met dezelfde pootcombinaties aan te leggen. ‘In een getrokken pootmachine kun je wat meer pootgoed meenemen, maar dat voordeel is voor ons toch ook maar betrekkelijk’“Dat wij niet voor een getrokken pootmachine achterop kiezen, is omdat we willen proberen het totale gewicht zo laag mogelijk te houden”, stelt De Graaf. “In een getrokken pootmachine kun je wat meer pootgoed meenemen, maar dat voordeel is voor ons toch ook maar betrekkelijk. Het belangrijkste is dat de bunkerinhoud past bij de lengte van de percelen. Capaciteit per man per dag is een punt dat vooral op de wat grotere bedrijven speelt, en dan is één man, één machine wel aantrekkelijk, maar wanneer dat ten koste gaat van de opbrengst is dat toch wel een punt om rekening mee te houden.André de Graaf (36) is allround medewerker bij landbouwbedrijf Van Es (Nieuwe-Tonge). Het bouwplan bestaat onder andere uit tulpen, suikerbieten, uien, knolselderij, pastinaak, granen en ruim 160 hectare consumptieaardappelen. De grond varieert van 15 tot rond 20% afslibbaar met uitschieters naar 30 tot 40%. Het meeste werk gebeurt in eigen beheer met vijf medewerkers, aangevuld met losse arbeid. Grondbewerking en poten splitsen“We zien toch ook dat er bedrijven zijn die de grondbewerking en het poten weer in tweeën splitsen”, stelt Leon van Es, die samen met zijn neef Leen van Es de leiding heeft over het bedrijf en inmiddels ook bij het gesprek is aangeschoven. “Wat wijsheid is, is nog moeilijk te zeggen, maar wellicht dat uiteindelijk het resultaat van de proeven inzicht geeft in de grootte van de verschillen.”Buitenste wiel op 70 centimeterDe nieuwe banden zijn niet alleen hoger, ze zijn ook een maatje breder dan wat er eerder onder de trekker zat. Met 380 breed is dat voor deze toepassing ook wel het maximale. Puur voor het poten van de aardappelen zouden de banden volgens het boekje op 1,50 meter met 75 centimeter tussen het dubbellucht komen te staan, maar in de praktijk, zeker als je in één keer aanaardt, zit je met het probleem dat de buitenste band dan de rug van de werkgang ernaast te veel raakt. Dat is opgelost door een beetje te schipperen in de montage van het buitenste wiel. Dat staat nu op 70, in plaats van 75 centimeter. ‘Of rupsbanden een alternatief zijn? Uit oogpunt van bodemverdichting misschien wel, maar uit oogpunt van totale kosten voorlopig toch nog maar niet’Werkgangen op 3,06 meterEn eigenlijk zou dat nog smaller moeten om de rug ernaast niet te veel te raken, maar dan doe je te veel concessies aan het streven naar poten in onbereden grond. Daarom worden de werkgangen niet op 3,00 meter, maar op 3,06 meter ingesteld. Eind vorig jaar kwam de trekker voor de getrokken spuitmachine ook op nieuwe ‘105‘-banden. Die zijn 320 breed. Goed merkbaar dat die door de grotere luchtkamer ook comfortabeler zijn op de weg, weten ze inmiddels bij Van Es. Die banden staan op 2 bar. Foto van voorjaar 2017 tijdens pootsystemenvergelijking in Dirksland. Van Es' combinatie was met 13,5 ton de lichtste van zeven pootcombinaties. Foto: Anton DingemanseCultuurbandenRijpaden worden bij Van Es maar beperkt toegepast. In de tulpen wordt met rijpaden op brede banden gewerkt, en bij de eerste bespuitingen in het voorjaar, zoals onbewerkte grond of tarweland, kan dat ook nog op brede banden. Zodra er echt tussen de rijen wordt gereden, gaan de cultuurbanden eronder. Al jaren geleden werd dat 2,25 meter spoorbreedte vanwege uienteelt. In de bieten een rij wegrijden, in de knolselderij een rij minder planten. Spuiten doet Van Es op 2,25 meter spoorbreedte, maar zodra weer in de aardappelen tussen rijen wordt gereden gaat de combinatie op IF-cultuurbanden. Ook op 2,25 m spoorbreedte.Rupsbanden te duur“Wij hebben veel vroege teelten zoals vroege aardappelen”, stelt Leon van Es. “Als de sporen er in het voorjaar goed in liggen, kunnen we het toch goed volhouden om op cultuurwielen te rijden. Vooral vanwege de vroege teelten vinden we dat rijpaden toch te veel opbrengst kosten. Of rupsbanden een alternatief zijn? Uit oogpunt van bodemverdichting misschien wel, maar uit oogpunt van totale kosten voorlopig toch nog maar niet. Op banden en dan het gewicht beperkt houden, lijkt voorlopig de meest betaalbare oplossing.”Flexibel tot zéér flexibelDe VF staat voor Very Flexible, zeer flexibel. IF-banden zitten qua soepelheid tussen de standaard flexibele band en de VF-banden in.
Ten opzichte van een standaard trekkerband kun je stellen dat een VF-band zo’n 30 tot 40% meer draagvermogen heeft bij een gelijke spanning. Of omgekeerd: de bandenspanning mag bij gelijke belasting 30 tot 40% lager zijn. IF laat een 20% lagere bandenspanning bij gelijkblijvende belasting toe.Een band haalt zijn draagkracht uiteindelijk vooral uit het luchtvolume. Door een band bij gelijkblijvende breedte hoger te maken, neemt het luchtvolume en daardoor ook zijn draagkracht toe en omgekeerd kun je bij hetzelfde gewicht op lagere bandenspanning. Bij een ‘105-band’ zoals de 380/105R50 van Alliance de hoogte dus 105% van de breedte. De flextechnologie van het karkas helpt het mogelijk maken de bandenspanning te verlagen. Maar ook het grotere luchtvolume door de hoogte van de band draagt daaraan bij.Bandenmaat en toegelaten bandenspanning zijn echter niet het enige dat telt. Een trekkerband is meer op tractie gemaakt. Hoogte, dikte en aantal nokken spelen daar een rol in. En comfort, maar ook slijtage op de weg speelt zeker een rol bij cultuurbanden.