Netwerk Goed Boeren doet het op eigen wijze

Brabants boerennetwerk probeert zoveel mogelijk producten zelf aan de man te brengen.In de toekomstvisie van minister Schouten scoort Netwerk Goed Boeren op 5 van de 6 thema’s. Daarmee is het netwerk een van de vele groepen, die al in lijn met de LNV-visie werken.Koeien in kruidenrijk grasland bij een van de deelnemers aan het Brabantse Netwerk Goed Boeren. - foto's: Joke KranenbergEcht verdienmodel, geen schaalvergrotingJack Verhulst, melkveehouder in Etten-Leur en voorzitter van het netwerk, is er aangenaam door verrast. “Dat wist ik helemaal niet”, zegt hij met een twinkeling in zijn ogen. “Maar het is natuurlijk mooi en het bevestigt dat we met de goede dingen bezig zijn.”In het voorjaar van 2014 kreeg Verhulst – net als een aantal andere agrarische ondernemers – een telefoontje van de Brabantse Milieufederatie. Of hij er niet iets voor voelde om met de andere boeren samen te komen in een netwerk. Om kennis te delen en van elkaar te leren. “Dat leek me wel wat”, zegt Verhulst.Ik wilde absoluut niet meedoen aan het spel van schaalvergroting“Ons bedrijf past niet in het hokje mainstream. Ik wilde absoluut niet meedoen aan het spel van schaalvergroting. Ik was bezig met een echt verdienmodel; geen schaalvergroting om zo je kosten wat te kunnen verdunnen met als extra beloning de milieuproblemen die je er gratis bijkrijgt.”Stelletje eigenwijze boerenZo was er nog een handjevol andere Brabantse ondernemers dat het wel zag zitten om een netwerk te vormen. In de zomer van 2014 kwam het gezelschap voor het eerst samen.Allemaal met andere takken van sport: gangbaar, biologisch, varkens, geiten, leghennen, melkvee, maar ook akkerbouw en gemengde bedrijven. De eerste paar jaar werd vooral energie gestoken in elkaar leren kennen, vertrouwen kweken. Elkaars bedrijven bezoeken en ook op technische inhoud meer de diepte ingaan.Netwerk Goed BoerenDeelnemers: 10 agrarische bedrijven in Noord-Brabant. Dit zijn gangbare en biologische bedrijven in de veehouderij en akkerbouw
Ondersteuning: Brabantse Milieufederatie
Doel: Streven naar betere verdienmodellen voor de agrarisch ondernemer in combinatie met meer ecologie als onderdeel van de bedrijfsvoering. Het middel daarvoor is (praktische) kennisoverdracht via verschillende bijeenkomsten en bedrijfsbezoeken
Agenda: Er staat 19 september in Lage Zwaluwe een bijeenkomst gepland over akker-, bloemen- en patrijzenranden. Kijk hier voor meer informatieVerhulst: “Wat ons bindt, is dat we een stelletje eigenwijze boeren zijn. We lopen niet mee in de kudde. Elk bedrijf is op z’n eigen manier innovatief en elk bedrijf loopt tegen z’n eigen vragen aan. Vragen waar niet meteen een antwoord op gevonden is.”We zoeken nu samen naar antwoorden“Iedere ondernemer was daar zelf naar op zoek. Ik heb me op dat vlak wel eens een roepende in de woestijn gevoeld, maar inmiddels is dat veranderd. Het onderlinge vertrouwen is zo groot dat we het open aan de keukentafel over onze uitdagingen hebben.”“We zoeken nu samen naar antwoorden. Dan kan het gaan over vraagstukken op het gebied van vakkennis, ruimtelijke ordening, milieuregels of economische verdienmodellen.”Brabantse Milieufederatie geeft ondersteuningDe rol van Brabantse Milieufederatie is die van ondersteuner. In Nederland loopt deze stichting daarin voorop. Yvette Osinga van Brabantse Milieufederatie vervult de rol van secretaris binnen het netwerk.“Ik heb nooit het gevoel gehad dat de milieufederatie via de achterdeur haar eigen stempel wilde drukken. Nee, men denkt mee: waar liggen toekomstige paden?”, zegt Verhulst.Brabantse Milieufederatie is niet tegen landbouw, we willen samen oplossingen zoeken hoe de sector zich verder kan ontwikkelenOsinga: “Brabantse Milieufederatie is niet tegen de landbouw. We willen juist de agrarische ondernemers – die op een goede manier bezig zijn – ondersteunen bij wat ze doen.”“Wat hebben zij nodig en hoe kunnen we hen daarbij helpen. Samen naar nieuwe oplossingen zoeken hoe de sector zich verder kan ontwikkelen. Want samen bereiken we veel meer en kunnen we laten zien hoe het ook kan.”In 2019 stonden 5 bijeenkomsten op de agenda waarbij het onderwerp natuurinclusieve landbouw aan bod komt. 3 zijn er al geweest. De laatste bijeenkomst ging over de sojateelt in Nederland.In september houdt het netwerk een bijeenkomst over de zogenoemde FAB-randen. FAB staat voor Functionele AgroBiodiversiteit en gaat over akker-, bloemen- en patrijzenranden.“Kennis delen is leuk. Iedereen is welkom, ook niet-leden. Er zijn mensen die tot nu toe alle keren geweest zijn en heel enthousiast zijn. Net als wij.”Jack Verhulst is netwerkvoorzitter, naast hem staat Yvette Osinga, secretaris van het netwerk en ook verbonden aan BMF.‘Kringlopen moeten zo klein mogelijk ingevuld worden’Voer hoort niet uit Zuid-Amerika te komen, vindt voorzitter Jack Verhulst van Netwerk Goed Boeren. Zelf produceert hij voor de nichemarkt van gezondheidsmelk.

Hoe kijkt het netwerk aan tegen de toekomstvisie van Schouten?
“We hebben het er binnen het netwerk uitgebreid over gehad. Het zijn heel mooie woorden en de visie heeft de goede insteek, maar veel zal afhangen van wat het in de praktijk betekent.“

“Krijgen we de kringlopen sluitend en waar hebben we het dan over? Als we praten over kringlopen waarbij het veevoer ook uit Zuid-Amerika kan komen, dan kunnen we ons daar als netwerk niet in vinden. De kringlopen zullen zo klein mogelijk moeten worden ingevuld.“

Waar lopen jullie nog meer tegen aan?
“Er zal echt goed gekeken moeten worden naar inkomensmogelijkheden voor de boer. Het is ons een doorn in het oog dat van al het geld dat in de agrarische keten verdiend wordt alleen de boer in ’t rood staat; de enige partij die geen goede boterham verdient.“

“Terwijl diezelfde boer wel alle investeringen en risico’s draagt. Wij willen een goed verdienmodel, zodat ook wij een fatsoenlijk inkomen kunnen verdienen. Wij zijn geen plantmanagers van een foodfactory zonder verdiensten.“

Hoe doet u dat zelf?
“Samen met mijn vrouw Annelies run ik het bedrijf. We zijn sinds een paar jaar biologisch en produceren eigen A2/A2-melk. Dat is gezondheidsmelk, een niche-markt. In Nederland zijn er 40 tot 45 boeren mee bezig. Vanaf oktober gaan we naar verwachting deze melk leveren.”

“Wij zijn voedselproducenten, maar we produceren geen bulk. Geen voer voor ons lijf, maar voedsel voor ons lichaam, gezonde voeding. Daar doen wij extra moeite voor. Wij zijn grondgebonden, biologisch en passen natuur- en landschapselementen toe op ons bedrijf.”

“Daarnaast hebben we agroforestry en zaaiden we ons grasland in met klavers en kruiden. Ook zijn we een educatie-boerderij en ligt er een fietspad langs het land. Kortom we zorgen voor een aantrekkelijk landschap en mensen uit de buurt weten dat hun voedsel van dichtbij komt.”