Nee tegen eenzijdige kortingen

Begin vorige week kondigde Albert Heijn eenzijdig een korting aan van 2 procent voor leveranciers. Terecht ontstond hierover veel verontwaardiging. Ook van boeren, verwerkers en jongeren. Dit gaat zo niet!In de brief aan zijn leveranciers vroeg Albert Heijn hen een bijdrage aan de groeiplannen van het concern te leveren door 2 procent korting op de contractprijs af te dwingen. Later bleek Jumbo hetzelfde al in maart van dit jaar te hebben gedaan met de 'Hallo Jumbo-bijdrage' van 1,25 procent en het oprekken van de betalingstermijn. Dit om Jumbo's uitbreiding te financieren. Indirect is de boer de bank van de supers.Jokers plakken, boeren pakken
Dit is de wereld op zijn kop. De verontwaardiging was groot. Niet alleen bij boeren, maar ook bij veel burgers. De Youth Food Movement (YFM) liet van zich horen via voorzitter Joris Lohman en oud-voorzitter Samuel Levie. YFM organiseerde donderdagavond in Amsterdam een korte prikactie onder het motto: jokers plakken, boeren pakken.Actie via sociale media
De protestacties kwamen op gang via de sociale media. Zelf was ik vanaf het begin actief op twitter. Mijn tweet 'Kom in actie tegen de eenzijdige korting 2% van AH richting leveranciers. Dat kan toch niet. #AHactie' is meer dan 200 keer doorgezet, een record. Ik heb nog niet eerder gemerkt dat nieuws zich zo snel verspreidt.
Via twitter heb ik verschillende politici gevraagd om een reactie. Op Foodlog schreef Dick Veerman over de korting van Albert Heijn onder het motto: we denken mee met uw portemonnee. Ook LTO-voorzitter Albert Jan Maat liet zich uiterst kritisch uit over de eenzijdige korting. LTO stuurde een pittige brief aan de hoofddirectie van AH. Die werd gevolgd door een actie van de vakbonden op vrijdag bij het hoofdkantoor van AH in Zaandam (N.-H.) en zaterdag een actie van de jonge boeren van de NAJK in Barneveld (Gld.).Boterzachte toezegging
Maandag zat LTO aan tafel bij de hoofddirectie. AH krabbelde al iets terug. Het concern gaat in gesprek  met de leveranciers en wil de korting opschorten voor die leveranciers die in de problemen komen. Een boterzachte toezegging. Ik ben er zeer argwanend over. En ook Jumbo kan de borst natmaken. Want die retailer houdt zich lekker stil, terwijl broeder AH de klappen opvangt. Voor beide geldt: dit kan niet zo. AH moet een eerlijke prijs betalen aan de leveranciers. Zodat ook boeren een eerlijke prijs kunnen krijgen. Eenzijdige kortingen horen daar niet bij. We moeten naar een duurzaam model en af van deze ouderwetse kruideniersmentaliteit bij alle supers. Daarom: als de korting niet structureel wordt ingetrokken, gaat de estafetteactie door.Maatschappelijk ontwaken
Dit onderwerp houdt me al lange tijd bezig. Mijn lijn en inzet blijft dat we samen moeten ontsnappen aan de wurgende prijsconcurrentie. Ik denk aan de partners van het Verbond van Den Bosch in mei van dit jaar en de aankondiging van 'Al het vlees duurzaam' die daar tijdens het jaarcongres van het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) op volgde. Wat is het allemaal waard, vraag je je dan af bij de streek van de supers.
Toch zie ik langzaam de verandering. Er is sprake van een soort maatschappelijk ontwaken. Niet alleen boeren zijn verontwaardigd. Voor het eerst uiten de koepels van leveranciers openlijk hun kritiek. Kritische jongeren kwamen in actie. Een jaar geleden was dit niet gebeurd. Dus de wereld ontwaakt. Voedsel staat meer en meer in het centrum van de belangstelling en de sociale media spelen daarin een belangrijke rol.
Sterke positie
Een lichtpuntje is te zien in Engeland. Supermarktketen Sainsbury 's betaalt 12,5 cent per kilo meer als compensatie voor de gestegen voerkosten. Het is een kleine keten van 132 bedrijven. Maar toch, zo zou het moeten. Vanuit LTO zetten wij onze lobbytocht voort. Het traject in Brussel met het High Level-forum over een beter functionerende keten blijft onze aandacht houden. Ook in de gesprekken met de partners van het Verdrag van Den Bosch blijft een duurzaam verdienmodel centraal staan en we spreken de NMa aan op het machtsmisbruik van de supers. Veel praten, zult u denken, maar lobbyen is vooral veel praten. Uiteindelijk is mijn vaste overtuiging dat we alleen samen een oplossing vinden. Boeren en tuinders mogen geen sluitstuk zijn. Ze verdienen een sterke positie in de keten en een eerlijke prijs voor het voedsel dat ze produceren.