‘Naar innovatief onderzoek voor beperken snavelbehandeling kalkoenen’
Al vele jaren is er discussie over de snavelbehandeling bij kalkoenen, de enige ingreep die nog bij kalkoenen wordt toegepast. De sector wil onderzoeken of gebruik van AI en lasers de noodzaak ertoe kan wegnemen.
Om de schadelijke gevolgen van pikkerij te verminderen, worden nu nog de snavels van kalkoenen behandeld met infrarood, zodat ze niet uitgroeien. Foto: Hans Prinsen
Wat vroeger snavelkappen genoemd werd, het structureel wegsnijden of wegbranden van de snavelpunt, gebeurt al lang niet meer. Vandaag de dag wordt gesproken over een snavelbehandeling. Bij de kalkoenen geldt daarvoor nog een vrijstelling die in september 2028 afloopt.
Wat is nu die snavelbehandeling? Bij eendagskuikens van kalkoenen wordt op de broederij het snavelpuntje kort verhit met infrarood. Je moet er echt heel goed naar kijken als je de dieren op het bedrijf krijgt om er iets van te zien; je ziet dan dat het snavelpuntje iets wit is. De snavel groeit dan niet meer door, de haak komt er niet aan. Een zo minimaal mogelijke behandeling dus.
Nog geen werkende oplossing
“De vrijstelling bij kalkoenen eindigt over twee jaar en als we geen actie ondernemen, wordt die zeker niet verlengd”, zegt Dirk van der Sterren, voorzitter van de Kring Kalkoenhouders van LTO/NOP. “Daarom moeten we echt zoeken naar een oplossing. Daarvan zijn er al veel de revue gepasseerd. Denk aan verschillende verrijkingsmogelijkheden, afleidingsmaterialen, voeding en schuurmaterialen in de voergoot om de snavel op natuurlijke wijze iets af te stompen, het voeren van insectenlarven, aangepaste verlichting. Maar tot nu toe is er geen werkende oplossing.” In 2025 heeft WUR-onderzoeker Thea van Niekerk literatuuronderzoek gedaan, met name in Duitsland. Haar conclusie: dé oplossing is er nog niet.
Zelf verder gaan
De kalkoenensector wil nu zelf verder gaan. “Op een praktijkbedrijf willen we onderzoek starten met camera’s en lasers”, licht Van der Sterren toe. “Met AI moet dan uit de camerabeelden herkend worden of en waar pikkerij optreedt. Daarna worden de dieren met laserlicht afgeleid van soortgenoten en daarmee van het pikken. Het is nog een idee, het moet nog helemaal uitgewerkt worden, maar we willen wel. Technisch is het in ieder geval mogelijk. Maar moet je nu de laser richten op de muren, op de dieren, op het plafond? Hoeveel lasers heb je nodig? Welke lichtkleur werkt? Allemaal praktijkvragen.” Er is al een bedrijf bereid gevonden om een - kleine - stal in te zetten voor de test. Zoals altijd is de financiering nog een issue. Er is een subsidie via RVO voor digitalisering en automatisering binnen de landbouw. Helaas is intekenen niet meer mogelijk wegens gebrek aan middelen. Er wordt nu naar andere mogelijkheden gekeken.
Hoeveel lasers heb je nodig? Welke lichtkleur werkt? Allemaal praktijkvragen
“Mogelijk kunnen we als kalkoensector optrekken met de vermeerderingssector die ook een eindige vrijstelling heeft”, aldus de kringvoorzitter. Recent heeft de staatssecretaris van LVVN het advies van de stuurgroep ingrepen pluimvee overgenomen en is de vrijstelling voor de snavelbehandeling van moederdieren van traaggroeiende rassen verlengd tot september 2029. De stuurgroep brengt voor die deelsector voor juli 2028 een tussenevaluatie uit, de vermeerderaars hebben dan ruim een jaar voor implementatie van managementmaatregelen. Niks doen is dus ook voor de bedrijven met ouderdieren van traaggroeiende vleeskuikens geen optie.
Vakgroep zoekt nieuwe bestuurder
De zittingstermijn van legpluimveehouder Jacco Wisserhof eindigt in december. Daarom zoekt de vakgroep Pluimveehouderij van LTO/NOP een nieuwe bestuurder, een actieve ondernemer in de (opfok)legsector, die samen met de andere bestuursleden zorgt voor betrokkenheid en inbreng van de leden. Je moet in staat zijn goed met anderen samen te werken, de vraagstukken van de sector kennen, een brede blik hebben op politieke en maatschappelijke ontwikkelingen en daarmee opkomen voor de belangen van de pluimveesector. Nadere informatie over de functie kun je krijgen van Ernest Bokkers. Die kan je ook de procedure schetsen. Je sollicitatie moet voor 26 augustus binnen zijn.
Johan van Oort uit Volkel wordt vanaf september bestuurslid van de vakgroep Pluimveehouderij van LTO/NOP, namens de kring vermeerdering en opfok. Hij heeft een bedrijf met 32.500 vleeskuikenouderdieren in Volkel en volgt Piet Faber op.
