Naar 20.000 koeien op 50 hectare (2)

Tabee Oekraïne, Turkije wordt het. De tegenwerking in Oekraïne en de onzekere politieke situatie maakt dat investeerders moeten afzien van hun plannen. We trekken nu naar Turkije.Gedurende afgelopen zomer zijn we bezig geweest om manieren te vinden om ons project zo snel mogelijk van start te laten gaan. Het oorspronkelijke doel was om in Oekraïne van start te gaan. Bouwgrond is toegezegd, afspraken gemaakt. En alles leek ook vrij goed te gaan en op schema te liggen.
Totdat de nieuwe verkiezingen in februari en maart een groter effect hebben en hadden dan ikzelf gehoopt had en wilde vermoeden. Helaas moeten de investeerders en ik constateren dat het land langzaam afglijdt naar iets waar we geen zaken mee kunnen en willen doen. Een aaneenschakeling van berichtgeving over persvrijheid, hernieuwde company raiding en geblokkeerde graanschepen resulteerden in een “we have our concerns-meeting” met de investeerders. Met andere woorden: ondergetekende moet ergens anders een oplossing zoeken. De tweede keer binnen vijf jaar...Op naar TurkijeWe waren toch al van plan om een tweede project in Turkije te starten. Daarom heb ik een paar maanden in dat land doorgebracht om een en ander te inventariseren. De landbouwgronden in het gebied waar we op zoek zijn, zijn van duidelijk mindere kwaliteit dan in Oekraïne. Het westen van Turkije is vrij heuvelachtig. Daarentegen is het klimaat wat vriendelijker, wat resulteert in drie oogsten per jaar.
Wat veel meer opvalt is de - over het algemeen - goed georganiseerde structuur van de landbouw. Er zijn veel coöperaties met actieve leden. Velen hebben een nieuwe trekker, weliswaar niet van 500 pk zoals in Oekraïne, maar 50-60. Iedereen werkt op zijn (kleine) stukje grond. Alles wordt er keurig onderhouden.
Een ander groot voordeel voor ons als investeerders is de stabiele regering. De afspraken die ’s ochtends gemaakt zijn, gelden warempel ’s avonds nog. Een leuke bijkomstigheid is dat men graag de agrarische sector steunt. En nog veel fijner is dat men daar de middelen voor heeft. De Turkse economie groeide vorig jaar met 10 procent, dus zijn er vele subsidiemogelijkheden. Die bestaan uit zowel directe middelen als directe rentevrije leningen en vrijstelling van belasting.Dure grondDat de economie hard groeit levert dan wel het nadeel op dat de grond verhoudingsgewijs duur is. Maar men onteigent daar niet, zoals in Oekraïne het geval is... Daar gaat het van: “I will make an offer you can’t refuse… “ Letterlijk. Daarbij komt dan ook de EU om de hoek kijken. De bouwgronden zijn geclassificeerd, zodat je niet overal kunt bouwen en daarbij heeft men zich aan bebouwingspercentages te houden. Die percentages verschillen van 2 – 40 % van het totale areaal dat men onder dak mag hebben.
Dat het een beter georganiseerd land is dan Oekraïne uit zich ook in de verplichte milieubeschermingsmaatregelen. In Oekraïne heeft niemand mij ooit gevraagd naar het waterverbruik, bescherming van grond- en oppervlaktewater en eventuele stankoverlast. In Turkije wel! Dus is mijn jarenlang ploeteren en onderzoek naar oplossingen op deze gebieden niet voor niets geweest.Heel wat betere mentaliteitOok de mentaliteit in het algemeen is anders dan die van Oekraïners. Het uit zich al in de restaurants. In Kiev vindt men je in het algemeen maar lastig als je daadwerkelijk iets wil eten. In Izmir heb je zodra je zit je eerste thee al te pakken. En iedereen spreekt zijn talen, wat in Kiev ook lastig is. In Oekraïne krijg ik de opmerking: ‘dit gaat je nooit lukken, en we zullen er alles aan doen om te bewijzen dat we gelijk hebben’. Daarentegen is in het Turkse land de instelling: ‘Prachtig, we gaan je helpen om te slagen.’ Dat doet het toch wel, maar is wel leuk dat je daadwerkelijk steun krijgt en geen tegenwerking.
En natuurlijk is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Zonder de juiste contacten kom je in Turkije net zo ver als in Oekraïne. Nergens dus, of ergens met een verschrikkelijke hoofdpijn die hopelijk niet in een kater verandert.