Min 22 in de stal

Noorwegen is in de greep van een strenge winter. Toch worden nóg noordelijker ook nog koeien gemolken. Soms bij -22 graden, ín de stal! En de koeien? Die geven geen krimp.De Noorse meteorologen zeggen dat het meevalt, de huidige, toch strenge winter. De strengste winter tot nu toe blijft die van 1966. De laagste temperatuur ooit is gemeten op oudjaarsavond van 1978, toen in Sel (Gudbrandsdalen) -50,1 graden werd gemeten. Deze winter heeft Røros een nieuw record gehaald; meestal ligt de temperatuur daar beneden de -30, maar nu is -41,7 graden gemeten.Het hoge noordenDan is natuurlijk de vraag: als het hier al zo koud is, hoe zal het ‘in het hoge noorden’ gaan, daar waar men Zweden voorbij rijdt en richting Rusland gaat? Daar is het land van de Samen (voorheen: Lappen). Het is een enorm uitgestrekt gebied. De provincie Finnmark met 48.000 km² (ter vergelijking, Nederland heeft ruim 41.500 vierkante kilometer) beslaat 15 procent van Noorwegen en heeft maar 75.000 inwoners. Het ligt op dezelfde geografische breedte als Alaska en Siberië, maar door de warme zeestroom vriezen de havens niet dicht. Van half mei tot eind juni gaat de zon nooit onder, maar tussen eind november en eind januari is die zon er helemaal niet. En dan te bedenken dat hier boeren kunnen overleven!De meest noordelijke koeVaak denk ik: waar zouden de meest noordelijke koeien worden gemolken? Bij toeval vond ik dit filmpje en hoewel deze koeien vrij noordelijk leven, weet ik van een Noorse vriendin dat er hogerop, bij de Noordkaap, ook nog boeren zitten. De boerderij in het filmpje is gelegen in de plaats Sirma, dat boven Lapland ligt en ook boven de Russische stad Moermansk. Wel heel noordelijk dus, en toch zitten er nog boeren met vee!Wat zegt de boerin?Hoe is het daar dan, bij zo’n noordelijke veeboer? Buiten is het 30 graden onder nul, en binnen in de ongeïsoleerde stal -22 graden. Maar volgens die vrouw, die uit een familie komt die rendieren houdt, zijn alle dieren die hier leven de barre kou wel gewend.Koeien stoïcijns onder poolkoudeOok aan de koeien is niets van de poolkoude te merken wat betreft gedrag, eetpatroon en melkgift. Dankzij een circulerend watersysteem zijn de waterbakken niet bevroren. De ronde balen zijn dat wel, dus er wordt veel hooi gevoerd. De vastgevroren mest wordt met een trekker de stal uitgeschoven.Foto's: Vera Wijnveen