Meer zetmeel met gedeelde stikstofgift

Mais neemt in korte tijd veel nutriënten op. Hoe krijgen we die precies in die tijd beschikbaar? Een gedeelde gift lijkt het antwoord.Een gedeelde bemesting van mais in continuteelt geeft 10 tot 15% meer zetmeelopbrengst per hectare. Dat blijkt uit jaarcijfers over meerdere proefvelden uitgevoerd en verzameld door Groeikracht. Groeikracht is een adviesorganisatie die zich bezighoudt met optimalisering van de ruwvoerteelt in Nederland. Daarbij zijn 7 loonbedrijven aangesloten: 4 in de Achterhoek en 3 in Noord-Brabant.Gedeelde bemesting van maisDe totale bemesting van mais bestaat meestal uit 2 delen. De eerste is de organische bemesting die normaal gesproken veelal in april plaatsvindt. Daarna wordt in de regel nog rijenbemesting met kunstmest toegepast bij het zaaien. De maisplant neemt echter 80% van alle voedingsstoffen op in de periode van half juni tot het begin van de bloei van de mais rond begin augustus.Gangbare praktijk is dat de aanvulende kunstmestgift al in de rij wordt gegeven, gelijktjdig met het zaaien. - Foto: Koos Groenewold“Als we dan naar de akkerbouw kijken, zien we dat wintergraan al jarenlang gedeelde bemesting krijgt”, geeft Gerard Abbink aan. Eerst om de groei te bevorderen en later om de korrelzetting en vulling te verbeteren. In Duitsland wordt een gedeelde gift in de maisteelt ook al langer toegepast, maar dan vaak met sterk verdunde organische (varkens) mest of digestaat. “In Nederland mag dat niet, omdat organische mest hier ingewerkt moet worden. Dus moet je kijken naar de mogelijkheden van het delen van de kunstmestgift.” Onderblad bemestenIn de praktijk kan het latere deel van de kunstmestgift op 2 manieren plaatsvinden. Overblad of onderblad. Het verschil is dat een overbladbemesting eigenlijk een beperking kent tot minimale stikstofgiften en wat betreft kali al helemaal beperkt is in verband met bladverbranding. Bij onderblad-toepassing zijn hogere kali- en stikstofgiften mogelijk. In 2016 heeft Groeikracht 4 behandelingen uitgezet op eigen velden om een indruk te krijgen van de verschillen in opbrengst en de mogelijkheden van onder andere onderbladbemesting. In de grafiek is zichtbaar welke effecten waargenomen zijn.Proeven met bemestingIn de praktijk wordt drijfmest uitgereden en in de rij aanvullend bemest met kunstmest. Dat is de standaard waarbij de opbrengst op 100 is gezet. Als controle zijn velden bemest met alleen organische mest. Daarnaast zijn er velden waarbij geen kunstmest in de rij is toegediend, maar alle kunstmest die daar normaal in de rij wordt toegepast pas laat in de vorm van onderbladbemesting is toegediend. Als laatste is er gedeeld en is 10-15 kilo stikstof in de rij gebracht en het tweede deel, rond 30 kilo laat gegeven via onderbladbemesting. Het tijdstip van laat bemesten is als het gewas bijna gesloten is. Vanaf dat moment begint de mais eigenlijk ook pas veel nutriënten op te nemen.Delen van de kunstmestgift, een beetje in de rij en de rest onderblad bemest, leidt tot hogere zetmeelgehalten, zo concludeert Groeikracht. - Foto: Mark PasveerIn het tweede jaar (2017) waren de proeven geconcentreerd op gedeelde kunstmestgift, maar hebben de loonbedrijven in de Achterhoek ook ongeveer een derde van het totale areaal dat zij voor hun klanten bewerken bemest op basis van gedeelde gift. Daar is een voordeel van 12% extra zetmeel vastgesteld, vooral vanuit een hoger kolfaandeel en daarmee zetmeelgehalte. In veel gevallen is op het oog geen verschil te zien in de massa van het gewas. De verschillen moeten echt tot uiting komen in de voederwaarde. De fysieke waarneming is vooral dat het gewas langer groen blijft. Gras moet op tijd gescheurd zijnAbbink geeft aan dat de resultaten die gevonden zijn, gelden voor mais in continuteelt. “Op scheurgrond, in het eerste en tweede jaar, heeft een gedeelde kunstmestgift geen zin.” De zode geeft zoveel voedingsstoffen af dat delen van de bemesting volgens Abbink geen extra winst zal opleveren. Daarbij is het wel van belang dat de voedingsstoffen uit scheurgrond op het juiste moment beschikbaar zijn voor het maisgewas, dus moet gras op tijd gescheurd zijn, rond half maart. “Soms gebeurt het iets later als je bijvoorbeeld kweek moet doodspuiten, maar ook dan geldt zo snel mogelijk.”Kwaliteit brengt voordeelGedeelde gift is per saldo voordelig. Dat komt omdat een deel van de vaak relatief dure maismeststoffen die in de rij worden toegepast, bespaard kunnen worden. Daar staat wel een extra werkgang tegenover. De positieve doorslag komt uit de betere kwaliteit van het ruwvoer door het gestegen zetmeelgehalte. Overigens merkt Abbink op dat de basisvoorwaarden wel goed moeten zijn. Een goede zuurgraad bijvoorbeeld en voldoende organische stof in de bodem die de nutriënten kan binden en afgeven. Regelmatig bekalken, een goed geteeld vanggewas en af en toe aanvoer van organische stof in de vorm van bijvoorbeeld compost dragen bij aan een succesvolle maisteelt met goede opbrengsten én kwaliteit.