Meer vleeskalveren; fragiele balans in gevaar

Het aantal vleeskalveren laat een stijging zien, ondanks het streven van de sector naar matiging. Slachterijen zoeken nieuwe afzetmogelijkheden.Het aantal vleeskalveren in Nederland neemt toe. Volgens de meest recente cijfers van het CBS staat de teller in de voorjaarstelling van 2018 op ruim 1 miljoen kalveren, waarvan 632.600 blank en 368.000 rose. Dat zijn bijna 47.000 kalveren meer dan in 2017 en 91.000 meer dan in 2015; het jaar dat integraties vanwege de marktsituatie kritisch keken naar leegstand en contracten. De groei zit vooral in het aantal blanke kalveren._{Lees verder onder de grafiek.}Er zijn dit jaar een stuk meer vleeskalveren geteld dan de 2 jaren ervoor. Daarmee is de krimp van het aantal kalverplaatsen van enkele jaren geleden definitief voorbij.SlachtingenDe toename is minder spectaculair terug te zien in het aantal slachtingen; over de eerste 5 maanden van dit jaar zijn 580.800 kalveren geslacht; in 2017 waren dat er 576.200 en het jaar daarvoor 560.200. Het aantal slachtingen per maand loopt altijd achter. Bovendien zit er mogelijk beperkte ruis in de getallen, maar het CBS ziet geen reden te twijfelen aan de juistheid._{Lees verder onder de grafiek.}De toename van het aantal kalveren is nog niet terug te zien in het aantal slachtingen. De telling van de slachtingen loopt wel echter wel achter, dus dat kan nog veranderen.Geen harde conclusiesIn de praktijk gonzen een aantal redenen voor de toename: redelijk tot goede rendementen hebben bij een deel van de ondernemers tot uitbreiding geleid. Dat is dus autonome groei. Ook zouden kalverhouders alle plaatsen maximaal vol zetten om voor te sorteren op een eventuele fosfaatregeling of een stoppersregeling.‘Uitbreidingen en minder leegstand kan zo 5% verschil maken’Wim Thus, voorzitter van de vakgroep LTO Vleeskalverhouderij, herkent de beelden maar benadrukt dat het aantal aanwezige kalveren altijd fluctueert. “Enige uitbreidingen en minder leegstand kan zo 5% verschil maken.” In de jaren 2015 en 2016 was er gemiddeld langer leegstand dan vorig jaar. Thus is daarom terughoudend met te harde conclusies over de CBS-cijfers. “We zien het in de slachtingen via SKV niet terug.” Hij zegt bovenop de ontwikkelingen van de aantallen kalveren te zitten omdat het belangrijk is voor dossiers over fosfaat, mest en natuurlijk de markt. Vanwege het belang is aan het CBS gevraagd om een nadere analyse over de cijfers te maken.Verwaarding van het vleesLos van deze cijfers, benadrukt Thus het belang van een vraag- in plaats van een duwmarkt. “Alle partijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen om stabiliteit en rust in de kalvermarkt te houden.” De voorzitter noemt onder andere het niet op laten lopen van het aanbod, blijvende aandacht voor kwaliteit en borging en focus op verwaarding van het vlees in bestaande en nieuwe afzetkanalen.Vleesafzet buiten EuropaHennie Swinkels, directeur corporate affairs bij VanDrie Group, herkent de grotere productie van kalfsvlees. “We waarschuwen daar al langer voor. Een paar procent te veel heeft grote gevolgen voor de totale verwaarding van de kalveren.” Hij steekt de hand ook in eigen boezem, maar benadrukt dat de totale kalvermarkt zich niet laat dwingen.‘Vraag en aanbod moeten zowel kwalitatief als kwantitatief passen’Consumptie kalfsvleesSwinkels waarschuwt dat de sector door overaanbod rekening moet houden met druk op de rendementen. Het verhogen van de afzet van kalfsvlees is niet gemakkelijk, omdat de consumptie van kalfsvlees in de Europese Unie al onder druk staat. Naast focus op die markten vindt Swinkels het belangrijk om de kostenstructuur te verbeteren en nieuwe markten te ontwikkelen. China en de Verenigde Staten bieden mogelijkheden (zie kader hieronder), maar dat betekent niet dat het direct over grote aantallen gaat. “Vraag en aanbod moeten zowel kwalitatief als kwantitatief passen. Dat zijn processen die tijd kosten”, zegt Swinkels. Het vraagt bovendien logistieke investeringen en beheersing van kosten, want afzet naar verre gebieden is altijd duurder dan afzet dichtbij. Voor de wat langere termijn is Swinkels optimistischer dat de markt een nieuwe balans gaat vinden._{Lees verder onder het kader.}Hoop op afzet kalfsvlees in verre bestemmingenVan de Nederlandse kalfsvleesproductie wordt circa 95% geëxporteerd, waarvan het grootste deel naar Italië, Frankrijk en Duitsland. Naar Oost-Europa gaat nog weinig kalfsvlees, maar die regio biedt volgens slachterijen wel kansen.Van de export gaat bijna 30% naar landen buiten de Europese Unie. Sinds vorig jaar is export naar de Verenigde Staten mogelijk. Met China is afgelopen voorjaar een overeenkomst getekend, waardoor export in de loop van het jaar op gang kan komen. Export naar Japan is al langer mogelijk, maar daadwerkelijke aantallen zijn nog beperkt. Doordat Japan de invoertarieven gaat verlagen naar 9% kan de export de komende tijd een impuls krijgen.Met name de export naar China kent een moeizaam en langdurig traject. Toch is het land interessant omdat het een groot afzetgebied is voor onderdelen die in Europa weinig waarde hebben, zoals poten en koppen.Meer slachtingen blank verwachtGeen paniek, wel zorg. Zo omschrijft Onno Hidding, divisiemanager veehouderij bij PALI Group, de situatie. Hij verwacht de komende maanden meer slachtingen, vooral bij blank. Hidding ziet mogelijkheden voor meer kalfsvleesafzet buiten Europa, maar benadrukt dat de focus van de slachterij sterk op Europa blijft. “Afzet gaat het gemakkelijkst binnen de Europese Unie omdat we deze markten kennen.”Kalfsvlees invriezenHidding vindt het belangrijk dat de vleesafzet de tijd krijgt om in te spelen op een groter aanbod. Ook moet de spreiding over het jaar goed aansluiten. Invriezen werkt als buffer tussen een (tijdelijke) scheve vraag en aanbod. Toch heeft dat beperkingen. “Vriescapaciteit is beperkt en kost geld. Bovendien moeten vraag en aanbod aan ingevroren en vers kloppen.” Dat geldt voor de diverse onderdelen van het karkas.