Marktvraag geeft melkprijzenshow glans

Steeds meer melkstromen en toenemende melkprijsverschillen zorgen voor onrust aan het melkprijzenfront. Discussies over verschil in uitbetaling zijn er echter vaker geweest.Met de hulp van Albert Heijn en een toeslag van nu € 2,00 per 100 kilo (volgend jaar € 3,00), betaald aan zo’n 100 leveranciers, steelt Royal A-ware de melkprijzenshow. Zo beleeft althans een aantal concurrenten het. Het verwijt is daarbij dat A-ware de gemiddelde boer een veel lagere melkprijs uitbetaalt en dan daarover zwijgt.Lees ook: Vooral grotere bedrijven gaan van RFC naar A-wareHet zuivelbedrijf trekt de aandacht omdat het zich eigenzinnig gedraagt. De gangbare voorstelling in de Nederlandse zuivel is nog, dat een verwerker gaat voor een zo hoog mogelijke melkprijs voor iedereen. Dat is heel coöperatief gedacht, maar staat steeds meer op gespannen voet met de markt. Cono is en blijft melkprijs-topperToch slagen sommige bedrijven erin het oude ideaalbeeld hoog te houden. Het beste voorbeeld is Cono, die met een concurrerende basismelkprijs, hoge toeslagen voor nagenoeg alle leden en een stevige nabetaling, sinds jaar en dag dé melkprijs-topper is. Het bedrijf kan dat, want het heeft zich met zijn Beemster-merkkaas een bijzondere niche-positie verworven. Voor de meeste andere bedrijven is het lastiger om hetzelfde te doen. Dat kan zijn omdat ze breder zijn, actief in een ander marktsegment en/of andere producten voeren, maar de behoefte blijft merkbaar. Dat is historisch zo gegroeid. Coöperaties voelen druk van ledenCoöperaties hebben vooral het oog op de leden en misschien minder op de markt. Daarbij hebben coöperaties ook nog te maken met actieve druk van groepen leden, die een voor iedereen gelijke benadering eisen. Het is een van de redenen waarom FrieslandCampina nog maar enkele jaren terug de kwantumtoeslagen afschafte. Het werd oncoöperatief bevonden.Markt vraag onderscheidende melkproductenDie collectiviteit staat ondertussen steeds meer onder druk. De markt – supermarkten en de consument – vraagt steeds meer onderscheidende producten. Die kunnen er alleen komen als er extra voor beloond wordt, want het vergt vaak extra inspanning. De zuivel als geheel is al een eind meegegaan in de veranderende marktvraag, zie daarvoor de weidepremie, en extra beloningen voor onder meer Vlog en biologische melk. Die aanpassing verliep niet altijd rimpelloos. Zo liepen in 2012 de emoties hoog op bij FrieslandCampina, toen daar een flink hogere weidegangpremie werd voorgesteld. Nu is er weer zo’n moment. Vanwege een veranderende markt ontstaan nog meer verschillende melkstromen, met nog meer verschil in beloning. A-ware en Albert Heijn voorlopers met huismerkzuivelA-ware is met Albert Heijn dit jaar de voorloper geweest met extra duurzame huismerkzuivel, maar ook bij coöperatie DeltaMilk wordt inmiddels gewerkt met een vergelijkbare Albert Heijn-premie voor een deel van de leden. Begin volgend jaar is het de beurt aan FrieslandCampina. Het wil ook een graantje meepikken van de stijgende vraag naar extra duurzame melk.