‘Maatregelen zesde actieprogramma nog niet voldoende’

De maatregelen die worden genomen in het zesde actieprogramma nitraatrichtlijn, zijn waarschijnlijk nog niet voldoende om in het zuidelijk zandgebied te voldoen aan de nitraatrichtlijn.In het zevende en achtste actieprogramma zullen nog aanvullende maatregelen genomen moeten worden om overal aan de norm van maximaal 50 milligram stikstof per liter grondwater van de nitraatrichtlijn te voldoen. Dat zegt Gerard Velthof van de Wageningen UR bij een bijeenkomst in de Tweede Kamer, georganiseerd door GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff. Vermindering uitspoeling nitraat naar grondwaterDe maatregelen die nu getroffen worden, zoals verplichte rijenbemesting en de aanscherping van de regels rond vanggewassen, dragen wel bij aan de vermindering van de uitspoeling van nitraat naar het grondwater. De verruiming van de regels voor het scheuren van grasland zorgen juist weer voor een hogere uitspoeling, aldus Velthof. Hij verwacht dat de verlaging van de stikstofgebruiksnormen in het vijfde actieprogramma nog een na-ijleffect zal hebben.Fosfaat afvangen bij drainagebuizenDe mestspecialist voorziet dat het nakomen van de regels van de kaderrichtlijn water (KRW), die zich richten op de ecologie van het oppervlaktewater, nog moeilijk zijn. Deze regels gaan ook over fosfaat en dat is moeilijker te sturen. Maatregelen als het verlagen van de fosfaatgebruiksnorm, het aanleggen van dijkjes in ruggenteelt om waterafspoeling te voorkomen en de maatregelen tegen erfafspoeling kunnen een behoorlijk effect hebben, maar de vraag is wanneer. Om de doelen echt te halen, moet misschien niet alleen brongericht gewerkt worden, maar ook gekeken worden naar bijvoorbeeld het zuiveren van drainwater door fosfaat af te vangen bij de drainagebuizen. ‘De volgende stap is kritisch kijken naar de gewaskeuze, waarbij je op uitspoelingsgevoelige gronden gewassen gaat telen die minder uitspoelingsgevoelig zijn’Verdere maatregelen om de uitspoeling van stikstof en fosfaat te verminderen zijn volgens Velthof wel genomen. Bij verder aanscherpen van de gebruiksnormen zouden veel normen onder het bemestingsadvies komen. “De volgende stap is kritisch kijken naar de gewaskeuze, waarbij je op uitspoelingsgevoelige gronden gewassen gaat telen die minder uitspoelingsgevoelig zijn.”Ingrid ter Woorst van de Unie van Waterschappen zegt dat er ondanks verbetering van de waterkwaliteit in het hele land nog problemen zijn met stikstof en fosfor in het oppervlaktewater; niet alleen op de zandgronden maar ook in klei- en veengebieden. Ze vindt ook dat de maatregelen van het zesde actieprogramma nog niet genoeg zijn om de doelen te behalen. Aanscherping is nodig, waarbij UvW niet denkt aan scherpere gebruiksnormen, maar aan extra gebruiksvoorschriften voor mestgebruik en maatregelen om uit- en afspoeling van percelen te voorkomen.Kamerleden doen suggestie om in zulke gebieden de maisteelt te beperkenKamerleden van D66, GroenLinks en PVV doen de suggestie om de maisteelt in uitspoelingsgevoelige gebieden te beperken. Bas van der Grift, bodem- en grondwaterspecialist van Deltares wijst erop dat dan ook naar andere milieu-effecten gekeken moet worden, omdat dit gevolgen kan hebben voor de veevoerimport.Claude van Dongen van LTO Nederland verwacht met de grasonderzaai of het eerder telen van een vanggewas ook een positief effect voor het verminderen van de uitspoeling. “Maar op dit vlak kunnen boeren nog veel leren, het is nog geen gangbare praktijk.” Ook ziet hij kansen voor het aantrekkelijker maken van andere teelten. “Niet om de mais weg te krijgen in de gebieden, maar om de gewassen beter in balans te krijgen.” Dat is ook de route waar Bart van der Hoog van het NAJK voor kiest: “Er is geen juridische grond om in te grijpen in het bouwplan. Wij kiezen liever voor het stimuleren van andere teelten, bijvoorbeeld door gewasderogatie of door gras voor akkerbouwers aantrekkelijk te maken als rustteelt in de gewasrotatie.”