“Lenen op basis €0,32 is prima”

Banken lenen te makkelijk geld uit voor quotumaankoop. Onterechte kritiek vindt ING-directeur Cor Bruns: „Dan wijs je met één vinger naar de bank en met vier naar jezelf.”Banken zijn veel te ruimhartig met leningen voor quotumaankoop en ze moeten boeren tegen zichzelf in bescherming nemen. Het is kritiek, die in een jaar met lage melkprijzen, steeds vaker de kop opsteekt. Maar Cor Bruns vindt die claim te kort door de bocht. „Dan wijs je met één vinger naar de bank en met vier naar jezelf.”

De boer is eigen baas, maar moeten banken hun beleid niet aanpassen aan de lage melkprijs?
„Nee, al hebben we in 2006 wel getwijfeld over onze financiering op basis van een melkprijs van €0,32. Die leek toen te hoog. Maar uiteindelijk bleef deze €0,32 gehandhaafd. En dit bedrag heeft ook in 2009 goed uitgepakt. Het leeuwendeel van onze melkveebedrijven staat er goed voor.
ING financieert ook op gedegen rentabiliteitscriteria. In ons advies zijn we reeël. De investering moet bij de kostprijs passen. Dat is de norm en daar tornen we ook nu niet aan. Ons leningenbeleid verandert niet.Sterker nog: nu de melkprijzen weer stijgen, gaat onze financiering misschien wel omhoog naar €0,33.”

Banken zijn dus niet minder flexibel geworden. Het is volledig aan de boer?
„Ja, de boer is als manager zelf verantwoordelijk. Ik vind ook niet dat een bank een ondernemer in zijn uitbreidingsdrang moet tegenhouden.
Wat ING wél wil, is een scherper toezicht op informatie uit het bedrijf. Een plan moet actueel en klopppend zijn. Met een niet helemaal up-to-date verhaal hoef je als veehouder niet meer aan te komen.”

Banken zijn niet schuldig aan de gestegen quotumhandel?
„Nee, die kooplust is moeilijk te verklaren. Het lijkt op emotie, omdat melkveehouders niet weten wat er ná 2015 gebeurt. Dat is vooral de schuld van de politiek, maar ook van de coöperaties. Er is, naar mijn mening, nog steeds onvoldoende duidelijkheid over de quotumafschaffing in 2015.
Het probleem is dat er ruimte voor speculatie is. Het is voor 95 % zeker dat het quotum verdwijnt en er geen fabrieksquota komen. Maar het gaat om die 5 %. Op dat kleine percentage wordt geïnvesteerd.”

En in andere EU-landen is er wel meer duidelijkheid?
„Er wordt in ieder geval veel minder melkquotum gekocht. Dat quotum in Nederland juist populairder wordt, heeft te maken met twijfel bij politiek en coöperaties. Maar ook met het feit de we in Nederland ons quotum volmelken en dat we weer op koers liggen om superheffing te gaan betalen.
Ik vermoed dat de quotumafschaffing nog niet dichtgetimmerd is en dat Nederland vreest dat Frankrijk en Duitsland voor 2015 gaan dwarsliggen. Daardoor durven coöperaties geen stelling te nemen en blijven boeren in onzekerheid en kopen ze tóch quotum.”

Wat anders: moeten coöperaties hun strategie in een veranderende markt aanpassen?
„Coöperaties moeten nog meer insteken op sterke merken en dierenwelzijn. De vuist naar de retail moet veel sterker zijn.
De melkveehouderij gaat nu nog gebukt onder het juk van de retail. Dat is logisch in een overschotmarkt, maar je kunt er wat aan doen. De kwaliteitsclaim vanuit de consument neemt toe. Daarop moeten coöperaties inspringen. Dat kan ook, want het verschil tussen goede en slechte melk is nog altijd dun. Dat kan breder.”

Waarin kan of moet de veehouder zelf veranderen?
„Op het vlak van managment moeten veehouders zich veel verder ontwikkelen. Ze hebben onvoldoende notie van wat er financieel op hun bedrijf gebeurt. Ik denk dat veehouders met een gemiddelde melkprijs van €0,26, lage krachtvoerprijzen en een goed groeiseizoen (in liquiditeitszin) geen heel slecht 2009 gedraaid hebben.
Het is belangrijk dat boeren zich realiseren dat de melkprijzen blijven schommelen. Een goede communicatie met banken, leveranciers en coöperaties is dan onontbeerlijk.”