‘Leermeester Gerrit Meester’

Topambtenaar Gerrit Meester, man achter generatie ministers, is niet meer.U dacht wellicht iets over corona te gaan lezen, maar voor mij was er de afgelopen weken heel ander slecht nieuws: mijn leermeester is 27 februari overleden. Prof. dr. ir. Gerrit Meester, de man waarvan ik het vak heb geleerd, is niet meer. In . Daarin was vooral aandacht voor zijn rol als adviseur van een hele rits ministers. Gedurende een groot aantal jaren was hij de man die ministers, van Braks tot Verburg, adviseerde over de Nederlandse positie in het Europees Landbouwbeleid. In die tijd was hij topambtenaar op het ministerie, maar ik ken hem vooral van daarvoor, toen hij nog bij het LEI werkte. Hij was degene die me daar aanstelde, en ik mocht 5 jaar lang bij hem op de kamer zitten. Dat moet voor hem niet altijd fijn geweest zijn, want ik rookte in die tijd shag. Alleen als hij weg was, maar de geur moet nu nog in de gordijnen zitten.MacSharryHet was de tijd van de invoering van de melkquotering en van de aanloop naar de akkerbouwacties en de MacSharry-hervormingen, dus er viel heel wat te analyseren. Voor Gerrit begon dat met de LEI-publicaties 1.15 en 1.16. Die boekjes had hij al klaar toen ik erbij kwam. Het zegt u niets, maar de oudere garde landbouweconomen kent ze nog uit het hoofd. Hij zette daarin nauwgezet uiteen hoe het landbouwbeleid in elkaar stak, en hoe alternatieve vormen van beleid zouden uitwerken. Met ingewikkelde figuren liet hij overtuigend zien hoe de verschillende vormen van quotering (van mengprijs tot A- en B-quotum), directe inkomenstoeslagen en allerlei andere mogelijke ingrepen zouden uitwerken voor het landbouwbudget, voor de boeren, voor de industrie en voor de welvaart in het algemeen. De boekjes werden verplichte kost voor een generatie Wageningse studenten. Achteraf kreeg Gerrit Meester op alle punten gelijkEuropese landbouwbeleidDe landbouworganisaties waren er niet blij mee, die wilden van geen ingrepen weten. Ook toen al waren feiten soms niet zo gewenst. Ze probeerden publicatie tegen te houden, onder het mom dat het LEI politiek bedreef. Datzelfde gebeurde toen we in 1985 het rapport Het Europese landbouwbeleid voorbij de scheidslijn van zelfvoorziening publiceerden. Daarin liet Gerrit zien dat er iets fundamenteels veranderd was in Europa: we waren voor granen veranderd van importeur in exporteur, met grote gevolgen voor het landbouwbeleid. Dat rapport is de opmaat geweest naar het huidige beleid van bedrijfstoeslagen. Ook al was de landbouwwereld vaak niet blij met zijn analyses, Gerrit bleef vriendelijk, bleef glimlachen en bleef uitleggen. En achteraf kreeg hij op alle punten gelijk.Naast onderzoeker en ambtenaar was hij ook hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en werd hij later mijn promotor. Niets ten nadele van mijn andere leermeesters, maar van Gerrit heb ik het allermeest geleerd.Lees ook op Food&Agribusiness: Met Gerrit Meester naast zich was de minister veilig