‘Langetermijnvisie stikstofprobleem te duur’

Bij het EU-natuurbeleid moet inspanningsverplichting zwaarder meetellen en moet niet alleen worden beoordeeld op resultaat.Er is de afgelopen dagen veel discussie over de langetermijnvisie over het stikstofprobleem die in opdracht van de Ministeriële Commissie Stikstof en PFAS is gemaakt. Het stuk onderstreept volgens mij dat we ons in een ernstige crisis bevinden. Maar het herinnerde me ook aan de uitspraak van de beroemde macro-econoom Keynes: “In the long run we are all dead” (op langere termijn is er niemand van ons meer). Huidige stikstofwetIn de huidige stikstofwet van het kabinet staat dat Nederland in 2035 de helft minder stikstof mag uitstoten. Het nieuwe rapport stelt dat al in 2030 (vijf jaar eerder dus), de helft of zelfs 70% minder ammoniak mag worden uitgestoten. Technische maatregelen helpen, maar dan is ook een forse veestapelreductie onvermijdelijk. In een tweelingrapport wordt erbij gezegd dat er geen maatregelpakket kon worden bedacht om deze reductie te realiseren. Dit is geen kattenpis, maar eerder killing. Blijven er in the long run dan nog wel boeren over?Natuur en EU-wetgeving op nummer éénHet rapport constateert dat het slecht gaat met de natuur, en neemt herstel en behoud daarvan als uitgangspunt. Daar komt die 70% vandaan. De natuur en EU-wetgeving staat dus op nummer één. Dat resultaat moét worden gehaald. Prijs is te hoogIn analytische zin heb ik best waardering voor het rapport en de onderbouwde manier waarop zaken bij elkaar worden gebracht. Ook de aandacht voor een integrale aanpak is een goed punt. Maar de prijs voor al dat moois is te hoog. Bij 30% krimp verlies je, als ik snel reken, al ongeveer € 2,5 miljard aan toegevoegde waarde en een kleine 45.000 banen. Dat is ruim € 150 miljoen per Natura 2000-gebiedje. Nederland moet niet het onmogelijke willen. Er zijn nieuwe politieke keuzes nodig.Boer en samenlevingIk zou fors inzetten op een reductie van de ammoniakemissie, zowel voor de natuur, alsook vanwege de negatieve gezondheidseffecten. Ik zou ook fors inzetten op natuurverbetering en herstel, bijvoorbeeld door naast ammoniak ook aandacht te besteden aan hydrologie en ruimtelijke verbindingen. Als we (= boer + samenleving) dat echt willen, kan dat en dat levert dan ook iets moois op waarmee we denk ik echt tevreden kunnen zijn: een vitale ‘ingebedde’ landbouw en een natuur om heerlijk van te genieten.‘Brussel niet heilig’En als we van Brussel toch nog meer moeten? Helaas, pindakaas! Voor mij is Brussel hierin ‘niet heilig’. Stevige actie is nodig en het is ook uitdagend om daaraan te werken. Een inspanningsverplichting is dus prima, maar deze resultaatverplichting is onder de Nederlandse condities een brug te ver. Het rapport bevestigt me alleen maar in die conclusie. Nederland is niet ‘gemiddeld’, maar anders dan Finland of Zuid-Italië. Wat daar kan werken, werkt hier zo niet. Er is meer landspecifiek maatwerk nodig. Trouwens, ook in andere lidstaten zijn de resultaten vooralsnog nog lang niet binnen bereik.