Landbouw doet ertoe tijdens verkiezingen

Beoogde landbouwwoordvoerders strijden om de boerenstem voor de Tweede Kamerverkiezingen op 17 maart. De keuze is breed: van een totale omslag in de landbouw tot gewoon blijven boeren.De trekkers op het Malieveld hebben indruk gemaakt in politiek Den Haag. De boerenacties hebben niet alleen gezorgd voor bemoedigende – of juist waarschuwende – woorden op het moment van de acties. Politieke partijen hebben in hun verkiezingsprogramma ook echt ruimte ingericht voor landbouwbeleid. De landbouw werd jarenlang gezien als een economische sector als zovelen. Terwijl internationaal de Nederlandse land- en tuinbouw werd gezien als toonaangevend, vond de Nederlandse politiek de sector nog geen eigen ministerie waard.SGP, CDA en VVD willen vooral de boer aan het roerKlimaat en stikstofDie teneur is behoorlijk veranderd: landbouw doet er weer toe. Niet in de laatste plaats omdat de landbouw een belangrijke rol kan spelen bij de klimaatopgave en omdat de sector – ondanks de forse reductie die is gerealiseerd sinds 1990 – nog altijd te boek staat als sector die de meeste stikstof uitstoot. De coronacrisis maakte voor iedereen weer zichtbaar werd welke belangrijke rol de land- en tuinbouw speelt als voedselproducent. Bovendien heeft de landbouw iets waar veel plannenmakers naar snakken: ruimte. Veel partijen willen maar al te graag landbouwgrond bebouwen met huizen of inrichten als natuurgebied. Kortom: de landbouw doet ertoe tijdens de verkiezingen.Waar de partijen met de landbouw naar toe willen, verschilt nogal. SGP, CDA en VVD willen vooral de boer aan het roer. _{Lees verder onder het kader.} VVD aan kop bij Boerderij KieswijzerWil je weten welke partij het dichtst bij jouw mening staat als het gaat om landbouwbeleid? Boerderij heeft een kieswijzer gemaakt. Aan de hand van vijftien stellingen op het gebied van landbouwbeleid, natuur en economie heeft Boerderij de standpunten van veertien partijen in beeld gebracht. De kieswijzer is te vinden op boerderij.nl/kieswijzer. Sinds de openstelling hebben zo’n 3.500 mensen de kieswijzer al gebruikt. Daaruit blijkt dat VVD het populairst is onder de gebruikers van de kieswijzer, gevolgd door CDA, SGP en ChristenUnie. De nieuwe partij BoerBurgerBeweging maakt de top vijf compleet.Duidelijkheid gewenstDe partijen willen heldere en duidelijke doelstellingen, waarna de landbouw zelf kan bepalen hoe de doelen gehaald worden. Roelof Bisschop (SGP) is voor meer natuurinclusieve en extensieve landbouw. “Boeren willen dat ook, dat zie ik om me heen. Ze moeten daar dan ook de tijd voor krijgen. De vorige landbouwomslag, in de jaren zestig en zeventig, heeft twee generaties geduurd. Geef de huidige omslag dan tenminste één generatie de tijd”, vindt hij. “Als het kabinet voldoende investeert in innovatie in de sector, zullen we de doelen op het gebied van stikstof, klimaat et cetera gewoon halen. Boeren moeten daar de ruimte voor krijgen, om dat zelf in te passen”, aldus Bisschop. Rol voor agribusinessDie mening deelt VVD-kandidaat Jan Klink. Hij ziet daarbij echter ook een nadrukkelijke rol voor het bedrijfsleven. “Als je duidelijke en realistische doelen stelt en de grote agrarische spelers zoals FrieslandCampina, Cosun en Vion zetten zich er samen met de overheid en de sector voor in, gaat het lukken.” CDA‘er Jaco Geurts vindt in tegenstelling tot veel partijen dat er helemaal geen krimp van de veestapel moet plaatsvinden. Geurts vindt juist dat Nederland haar kwaliteiten als voedselproducent meer moet inzetten in de geopolitiek. “We zitten in een vruchtbare delta, terwijl andere landen soms maar een beperkt deel van hun land kunnen inzetten voor voedselproductie”, geeft hij als voorbeeld. De landbouwproductie moet wel binnen de milieugrenzen gebeuren. “Daar liggen zeker opgaves, maar het is niet overal even slecht”, vindt hij. _{Lees verder onder de foto.} Kandidaat-Kamerlid Robert Veldhuis (BBB) plaatst verkiezingsposter in Bunschoten. - Foto: ANP / Caspar HuurdemanLinks wil omslagLinkse partijen GroenLinks, SP en D66 zien dat anders. Ze pleiten voor een omslag van het landbouwsysteem. “Landbouw moet natuurvriendelijker worden. We moeten de natuur niet alleen in natuurgebieden verbeteren, maar ook op het boerenland en dit dan combineren met een beter verdienmodel voor de boeren”, vindt Laura Bromet (GroenLinks). D66‘er Tjeerd de Groot wil een snelle transitie naar kringlooplandbouw. Dat heeft volgens hem tot gevolg dat het aantal dieren in de intensieve veehouderij zal halveren. “De overheid is al op de vingers getikt als het gaat om klimaat en stikstof. We weten nu al dat we de doelstelling van de Kaderrichtlijn Water niet gaan halen. Ik voeg daaraan toe dat we ons niet houden aan de Wet Dieren als het gaat om dierenwelzijn. Dan ben ik liever duidelijk en zeg: het kan zo niet langer, dan te suggereren dat het nog wel even kan. Want wat voor kabinet er ook komt: er zal een schep bovenop moeten worden gedaan”, is De Groot van mening. De verandering in het landbouwsysteem moet voor de boeren ook zorgen voor een beter inkomen, zeggen de partijen. BBB en JA21De nieuwe partijen BoerBurgerBeweging (BBB) en JA21 willen tegenwicht geven tegen het linkse geluid. Ze willen juist ruimte bieden voor de boer. De BoerBurgerBeweging, onder leiding van Caroline van der Plas, is zelfs opgericht om het plattelandsgeluid nadrukkelijker te vertegenwoordigen in de Haagse stolp. “Je moet het allemaal veel simpeler vertellen”, zegt Van der Plas tijdens een van de verkiezingsdebatten. “Gewasbeschermingsmiddelen? Die gebruiken we omdat we dan geen hongersnoden meer hebben. Er is in Noordwest-Europa geen hongersnood meer geweest sinds we gewasbeschermingsmiddelen gebruiken. We kunnen in Nederland betaalbaar, duurzaam en kwalitatief heel hoogwaardig voedsel produceren. Waarom wordt er zoveel geëxporteerd? Omdat de hele wereld ons prachtig mooie, en veilige voedsel wil hebben.”‘Trekker van het boerenbelang’ Jan Cees Vogelaar (JA21) wil eveneens geen grote verandering in de landbouw. Hij wil vooral minder Haagse regelgeving en daarnaast toetsen of de regelgeving wel werkbaar is in de boerenpraktijk. Extra regels zorgen volgens hem vooral voor extra kosten en bemoeilijken daarmee het halen van een inkomen. Boeren moeten kunnen boerenDie gedachte – dat boeren gewoon moeten kunnen boeren – wordt ook gedeeld door Forum voor Democratie, dat met Nynke Koopmans ook een boerin op de kandidatenlijst heeft staan. PVV vindt dat Nederland niet naar de pijpen van Brussel moet dansen, als het om natuur en stikstof gaat. Maar alles vrij geven, wil de partij ook zeker niet. PVV wil af van de bioindustrie en de schaalvergroting stoppen. “Boeren moeten kunnen boeren, maar tegelijkertijd ook het landschap onderhouden.”Welke richting het landbouwbeleid op gaat, zal in de loop van het jaar duidelijk worden. De kiezer is eerst aan zet. 8 maart: Boerderij VerkiezingsdebatOm meer inzicht te krijgen in de standpunten van partijen, daagt Boerderij kandidaat-Kamerleden uit om met elkaar in debat te gaan over het landbouwbeleid. Op maandag 8 maart om 13.00 uur gaan acht potentiële landbouwwoordvoerders via een online debat met elkaar in gesprek over de toekomst van de landbouw. Hoe gaan ze om met de inrichting van het land? Mogen boeren nog wel blijven boeren en hoe moet Nederland omgaan met internationale handel?
Aan het debat nemen zowel zittende Kamerleden als nieuwelingen deel. Kijkers kunnen tijdens het debat live vragen stellen aan de deelnemers Jan Klink (VVD), Eline Vedder (CDA),Tjeerd de Groot (D66) en Pieter Grinwis (ChristenUnie), Laura Bromet (GroenLinks) en Roelof Bisschop (SGP) namens de zittende partijen en Jan Cees Vogelaar (JA21) en Caroline van der Plas (BBB) die met hun nieuwe partijen proberen een zetel in de Kamer te bemachtigen. Inschrijven voor het debat kan via www.boerderij.nl/evenementen/verkiezingsdebat. Deelname is gratis.