‘Kloof tussen wetenschap en praktijk groeit’

Om verschillende redenen zijn wetenschap en praktijk elkaar minder gaan begrijpen.Als ik de discussie rondom de stikstofproblematiek bekijk dan bekruipt mij het gevoel dat de kloof tussen wetenschap en de landbouwpraktijk steeds groter wordt. De wetenschap lijkt weinig relatie met de landbouw te hebben en andersom. Het gevolg is vaak een welles-nietesdiscussie waarbij de wetenschap het altijd verkeerd doetNu helpt het natuurlijk niet dat verschillende belangengroepen selectief shoppen in wetenschappelijke resultaten en deze presenteren op de manier en het moment dat hen het beste uitkomt. Het gevolg is vaak een welles-nietesdiscussie waarbij de wetenschap het altijd verkeerd doet.Achtergrond van wetenschappersIn deze column wil ik onderzoeken hoe het komt dat de wetenschap de laatste decennia verder van de landbouwpraktijk is af komen te staan. Een van de redenen is volgens mij de achtergrond van wetenschappers zelf. Ik heb bijvoorbeeld begin jaren tachtig nog college gehad van professor Kupers, iemand die jaren landbouwconsulent was geweest en daarna hoogleraar in Wageningen is geworden. Hij bracht een uitgebreide kennis van de praktische akkerbouw mee naar de universiteit en gebruikte dat in zijn colleges en onderzoek. Tegenwoordig is het normaler dat de carrière van wetenschappers van studie, promotie, postdoc tot onderzoeker binnen de wetenschappelijke wereld plaatsvindt waardoor de afstand tot de praktijk toeneemt.Verschuiving van generalistisch naar specialistischEen andere factor die de afstand tot de praktijk vergroot is de verschuiving van generalistisch naar specialistisch. Op dit moment is het makkelijker om je te onderscheiden van andere wetenschappers wanneer je heel veel weet van een relatief klein vakgebied, bijvoorbeeld de ene wetenschapper weet alles van resistentiemechanismen tegen phythopthora, terwijl een tweede alles weet over de verspreiding ervan. Om er in de praktijk wat aan te hebben zal je deze kennis zelf moeten combineren en toepassen.Financiering van wetenschapEen derde mechanisme dat de kloof tussen wetenschap en praktijk vergroot is de huidige financiering van wetenschap. Deze financiering wordt steeds meer aan eisen onderworpen.Een vorm hiervan is subsidies waarin het bedrijfsleven moet participeren met een relevante bijdrage. De bedrijven die hiertoe in staat zijn, zijn zelden individuele landbouwbedrijven. In de verscheidene gebruikerscommissies die ik heb meegemaakt, zitten vooral leveranciers en afnemers van de individuele boer waardoor de resultaten niet direct op de boerderij terechtkomen. Een tweede vorm van financieren bestaat uit een subsidie met een doelstelling die vanuit het overheidsbeleid bepaald wordt. Een voorbeeld daarvan is het verminderen van de impact van de landbouw op de omgeving, wat niet direct in lijn is met de actuele problemen waar een boer mee te maken heeft.Kloof dichtenIk denk dat een club als de Brancheorganisatie Akkerbouw een rol zou kunnen spelen om deze kloof te dichten. Aan de ene kant door ervoor te zorgen dat de aansturing van het onderzoek meer aansluit bij de vragen van de boer en aan de andere kant door mede te faciliteren dat onderzoeksresultaten in een bruikbare vorm bij boeren terechtkomen.