‘Klimaatverandering zal akkerbouwrecords beïnvloeden’

De veranderingen in het klimaat leiden nog tot veel onzekerheid. Gemiddelden zeggen niet zoveel.Ik ben dezer dagen in Lincoln, in het oosten van Engeland. Er zit daar een jonge, snelgroeiende universiteit, en ik ben er een paar dagen per jaar ‘visiting professor’. Ik geef er wat lezingen voor de staf en college aan studenten over allerlei geografische onderwerpen. Lincoln is een klein stadje met een enorme kathedraal, de op twee na grootste van heel Engeland naar ik meen. Bij een vorig bezoek heb ik die uitgebreid kunnen bekijken. Dit keer kon ik de schaarse vrije tijd benutten voor een tour door de omgeving, met een ter zake kundige collega. Het was wat koud en het sneeuwde een beetje, maar het weer was goed genoeg om een indruk van het gebied Lincolnshire te krijgen. Het ligt aan de Noordzee, tegenover Amsterdam, dus ver vliegen is het niet.Akkerbouwgebied in EngelandLincolnshire is een typisch Engels akkerbouwgebied. Een beetje golvend, een open landschap, met zoals overal in Engeland heggen langs de wegen. Een deel van het gebied is laagveen, ontgonnen door Nederlanders, een ander deel is donkerbruine kalkrijke grond van hoge kwaliteit. De bedrijven zijn groot, een deel bestaat uit oude landgoederen, soms opgesplitst in pachtbedrijven. Foto: Koos GroenewoldDat de kwaliteit van grond en boeren goed is, blijkt wel uit het feit dat hier de hoogste opbrengsten van tarwe van de hele wereld gehaald worden. Afgelopen zomer haalde boer Tim Lamyman 16,5 ton per hectare, en dat was een wereldrecord. Het oude record was in handen van een Nieuw-Zeelandse boer, zo zie je maar dat ook tarwe telen een internationale sport is. Volgens Lamyman kwam dit keer alles bij elkaar, het goede ras tarwe, uitstekend weer, kunstmest en alle andere zaken op het goede moment. Ik heb van professor Rudy Rabbinge wel eens begrepen dat het theoretisch maximum, gegeven de hoeveelheid zonlicht, in de buurt van de 25 ton ligt. Dan zit Lamyman op twee derde, een hele prestatie. Extreme buien in de zomerVanochtend had ik een gesprek op de universiteit met een professor die veel weet van weer en klimaat. Hij houdt zich vooral bezig met de veranderingen in de jetstream, de straalstroom. Omdat de pool aan het smelten is, gaan die hoge windlagen zich verleggen. Globaal zou dat betekenen dat het in Nederland en Engeland met name zomers veel natter wordt. Een grote vraag is hoe dat op regionaal niveau uitwerkt. Gemiddelden zeggen niet zoveel als je wilt zaaien of combinen. Veel wijst erop dat de nattigheid niet keurig gespreid naar beneden gaat komen, maar in extreme buien. Toch kon deze straalstroomcollega daar niet veel over zeggen. Hij wist ook dat allerlei klimaatmodellen zware buien voorspellen, maar zijn eigen straalstroomkennis geeft nog geen uitsluitsel.Het is dus onduidelijk of Lamyman zijn record lang zal houden of zal kunnen verbeteren. Eén zware bui en zijn oogst is weg.