Klimaatverandering vraagt flinke aanpassing aardappelteelt

Per saldo kunnen aardappelopbrengsten door de klimaatverandering groeien. Maar dan moet wel een aantal risico’s worden afgedekt.“Uiteindelijk kan de klimaatverandering voor de akkerbouw gunstig uitpakken.” Dat zei aardappelspecialist Peter Kooman van Aeres Hogeschool op de Boerderij Aardappelronde bij Landbouwbedrijf Straver in het Brabantse Almkerk.Aardappeloogst. Door klimaatverandering kunnen de opbrengsten groter worden. - Foto: Mark PasveerKooman sprak over ‘Aardappelteelt in een veranderend klimaat’. In zijn opsomming van kansen en risico’s was het rijtje risico’s aanmerkelijk langer dan dat van de kansen.Grotere opbrengst bij klimaatveranderingOm met de kansen te beginnen: als gevolg van een gemiddeld warmer klimaat is een langer groeiseizoen mogelijk. En door meer CO₂ in de lucht zal er meer fotosynthese zijn. “Dus hogere opbrengsten”, zegt Kooman. “Meer tonnen per hectare.” Hij put uit cijfers van 2016 die laten zien dat tegenover een haalbare opbrengst van 88 ton per hectare nu, in 2050 als gevolg van een 2 graden hogere temperatuur volgens modelberekeningen opbrengsten van 138 ton per hectare mogelijk zijn.‘Van gemiddeld 60 naar 90 ton per hectare moet mogelijk zijn’“Dat is dan misschien theorie, maar van gemiddeld 60 ton naar gemiddeld 90 ton per hectare moet mogelijk zijn, met grotere knollen en misschien ook met een hoger drogestofgehalte. Het maakt nogal wat uit als een vroeg gepoot gewas aan het eind ook nog een week of langer kan doorgroeien. Je krijgt er zomaar een paar honderd kilo aardappelen per dag bij, reken dan maar uit.”Alleen groei als risico’s worden beperktMaar het veranderende klimaat veroorzaakt ook problemen. Warme periodes in de winter kunnen de bewaring moeilijk maken. We zagen pas nog dat het met Kerstmis warmer was dan met Pasen. Meer neerslag, vaker heftige buien. Die kunnen in het voorjaar, in het seizoen, maar ook bij de oogst voor grote problemen zorgen. Maar ook vaker erg droge en erg warme periodes. Door stijging van de zeespiegel wordt het water in bepaalde gebieden zouter.‘Ik signaleer dat in Europa de weerstand tegen dit type gmo-gewassen afneemt’Om dus van de voordelen van klimaatverandering te kunnen profiteren, is dat volgens Kooman via beperking van de risico’s. Dat heeft flinke gevolgen voor de aardappelbewaring, mechanische koeling, rassen, ontwatering, irrigatie, beheersing van ziekten en plagen, oogstplanning. “Qua rassen kun je denken aan rassen die weinig gevoelig zijn voor doorwas of holheid. Of ongevoelig voor phytophthora. De rassen zijn er, ik signaleer dat in Europa de weerstand tegen dit type gmo-gewassen afneemt.”Tijd om te veranderen“Alles bij elkaar concludeer ik dat telers mogelijkheden hebben om opbrengsten te verhogen als ze maar maatregelen treffen om water beter te benutten, en om te gaan met meer ziekten en plagen en gebreken. De aardappelteelt wordt complexer en duurder. Maar de veranderingen zijn niet nieuw en komen ook niet van vandaag op morgen. Er is tijd voor aanpassing.”