‘Kijk naar provinciaal verhandelbare ammoniakrechten’

Ik heb afgelopen tijd de discussie over de voermaatregel van dichtbij gevolgd, soms met kromme tenen. De kou is voor dit jaar uit de lucht, maar we moeten wel snel vooruit gaan kijken. Iedereen weet dat het niet gemakkelijk is.Een aanknopingspunt lijkt me het laatste rapport van de commissie-Remkes, met als gevleugelde titel Niet alles kan overal. Dat rapport zou een langetermijnperspectief moeten geven. Toch niet gek om dit er dan nog eens bij te pakken. Kan dat wel even in een column? Dat weet ik niet, maar ik ga het proberen.Waardering voor grondige analyse en positieve insteekHet rapport-Remkes verdient waardering vanwege de grondige analyse die is gemaakt en vanwege de positieve insteek. Die positieve insteek betreft niet alleen de voorgestelde brede set aan herstelmaatregelen met betrekking tot de natuur, maar ook ‘de filosofie’ om voor de landbouw op doelmaatregelen te focussen in plaats van op middelvoorschriften (geen type voermaatregel meer dus). Daarmee slaat de nota wat mij betreft een positieve toon aan met betrekking tot de ondernemerspraktijk en het ondernemerschap in de landbouw, die uiteindelijk cruciaal zijn om draagvlak te winnen voor de ingrijpende opgave waarvoor de landbouw zich weet geplaatst. Positief over afrekenbare stoffenbalansPositief vind ik ook de introductie van een afrekenbare stoffenbalans (ABS). Een soort Minas nieuwe stijl of een versie 2.0 van de KringloopWijzer. Remkes is wel te optimistisch met betrekking tot het tijdspad waarop zoiets kan worden gerealiseerd, maar toch lijkt me dit een aanpak die kan gaan werken. Mijn punt is dat je dit eigenlijk moet combineren met twee zaken: een emissiebenadering van de N-problematiek verhandelbare rechtenMinder accent op ammoniakdepositie, meer kijken naar emissieEen emissiebenadering betekent dat je het accent wat minder op ammoniakdepositie legt, maar meer kijkt naar emissies. Je zou bijvoorbeeld kunnen focussen op het behalen van provinciale ammoniakemissieplafonds. Die zou je dan wel eerst met goede berekeningen moeten onderbouwen, maar dat is redelijk objectief te doen en lijkt me een betere benadering dan de generieke 50% ammoniakreductie in 2030 waar Remkes nu op uitkomt.Rechten en quota niet leuk, maar geven wel duidelijkheidCombineer maatregel 1 en de ABS met een systeem van (provinciaal) verhandelbare ammoniakemissierechten, vergelijkbaar met de huidige fosfaatquota. Dat brengt meer flexibiliteit en economie in het systeem dan Remkes nu voorstelt. Het helpt om op een kosteneffectieve wijze emissiereductie te realiseren. De bezwaren van Remkes tegen zo’n systeem vind ik niet overtuigend. Hadden we 25 jaar geleden, voor het PAS, ook al niet zulke ammoniakrechten? Het kan dus best.Boeren weten denk ik twee dingen van rechten of quota: ze zijn niet leuk, maar op de keper beschouwd werken ze niet zo slecht en ze hebben als groot voordeel dat ze in ieder geval duidelijkheid geven. Boeren met beperkingen is te verkiezen boven gemodder in onzekerheid.