Kiemremming vergt aanpassing bewaarschuur

Komend seizoen moeten telers hun aardappelen kiemvrij houden met 1,4Sight, Biox-M of Argos. Wie zijn bewaarschuren deze zomer niet aanpast, kan in de winter voor vervelende verrassingen komen te staan.In het kort:Toelating chloorprofam is vervallenTelers moeten hun bewaarschuren aanpassen aan andere kiemremmersNieuwe kiemremmers vergen nieuwe bewaarstrategie en kennisKiemremming wordt klus voor de loonwerkerOp 11 maart 2020, een dag voordat bekend werd dat vanwege de corona-uitbraak grotere bijeenkomsten niet meer werden toegestaan, organiseerde gewasbeschermingsmiddelenhandel Van Overloop uit Aardenburg (Zld.) samen met middelenfabrikant BASF een zogenoemde 1,4Sight-tour voor zijn klanten. Bewaarseizoen 2019-2020 is het laatste bewaarseizoen dat de kiemremmer chloorprofam mag worden gebruikt. De Europese toelating van chloorprofam is vervallen, de opgebruikdatum is vastgesteld op 31 juli 2020 voor de Gro-Stop-producten van Certis en 8 oktober 2020 voor de overige chloorprofam-producten van fabrikant UPL/Arysta. Al probeert UPL/Arysta ook voor haar kiemremmers de opgebruikdatum naar 31 juli te vervroegen. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Teeltadviseur Mario Riemens van Van Overloop (links) en Guus Bergmans, Technisch Productadviseur Akkerbouw bij BASF, praten telers bij over nieuwe wijze van kiemremming. - Foto's: Peter RoekGebruik geen ethyleenVolgend bewaarseizoen moeten aardappelbewaarders dus met andere kiemremmers aan de slag. Dat zijn 1,4Sight, Biox-M, misschien Argos of ethyleen, vertelt Mario Riemens, teeltadviseur bij Van Overloop. Ethyleen wordt overigens door de aardappelverwerkende industrie afgeraden, omdat het de bakkleur van de aardappelen negatief kan beïnvloeden. Argos heeft nog geen toelating, maar een toelating wordt spoedig verwacht. Elk middel heeft zijn eigen specifieke eigenschappen (zie tabel).Een MH-bespuiting in het veld, gevolgd door 1,4Sight en/of Biox-M wordt de nieuwe strategie qua kiemremming.Lees ook: Aardappelketen maakt reinigingsprotocol chloorprofam
Van Overloop organiseerde een 1,4Sight-tour langs drie vrije nieuwe bewaarwaarplaatsen in Zeeuws-Vlaanderen, in Eede, Sint Kruis en Schoondijke. Doel was om te kijken hoe ‘chloorprofam’-schuren 1,4Sight-proof te maken zijn. Aardappeltelers moeten komende zomer, wanneer de schuren leeg zijn, met de schuren aan de slag. Dit staat overigens los van de chloorprofam-MRL-discussie, waarmee telers ook aan de slag moeten, bijvoorbeeld reinigen van de schuur (zie kader).Lees ook: Protocol vrijwaart teler niet voor claim chloorprofam1,4Sight is géén chloorprofam1,4Sight is géén chloorprofam, houdt Guus Bergmans, Technisch Productadviseur Akkerbouw bij BASF, een gezelschap van zo’n 40 telers voor. “Pas je komende zomer je bewaarschuur niet aan en ga je 1,4Sight net zo toe toepassen als chloorprofam, dan gaat het komende winter geheid fout met je aardappelen, stelt Bergmans. Alle kennis die we hebben over gassen met chloorprofam, is vanaf komend seizoen gedateerde kennis en kan in de prullenbak. Gassen met 1,4Sight en Biox-M vragen een nieuwe benadering.Zo maak je de bewaarschuur 1,4Sight-proof:Afscheiding De aardappelen en andere producten , zoals uien moeten fysiek van elkaar gescheiden worden door middel van afschotten met houtwerk/spaanplaat of een doek of landbouwfolie. Anders ontstaat mogelijk een MRL-probleem in de uien.Afdichting Afdichting van de schuur, bijvoorbeeld kieren tussen de isolatieplaten, tocht. Bij weglekken van 1,4Sight tijdens toepassen kan het concentratieverschil tussen de lucht in de schuur en de aardappelschil te laag zijn voor een goed resultaat. 1,4Sight moet in twee dagen in de schil indringen, daarom moet tijdens toepassen de concentratie 1,4Sight in de lucht beduidend hoger zijn dan in de knol.Bewaarcomputer uit. Voorkom externe ventilatie bij toepassen. Zet de bewaarcomputer uit. Het zal niet de eerste keer zijn dat de computer plots de luiken opent tijdens gassen. Er is dan geen man overboord, maar het naar buiten blazen van ‘duur’ gas is zonde.Extern ventileren. Na toepassing van 1,4Sight is het zaak zo min mogelijk extern te ventileren, omdat daardoor de concentratie 1,4Sight in de schuur daalt, en een nieuwe toepassing sneller nodig is.
Bij luchtgekoelde schuren, hanteer indien mogelijk een zo groot mogelijk temperatuurverschil om de tijdsduur van extern ventileren zo kort mogelijk te houden. Ga meer getrapt werken, en koel alvast in voor toepassen van een nieuwe 1,4Sight-toepassing.
Bevat een partij rot of is de partij vochtig, dan heeft drogen prioriteit boven kiemremming. Verstandig is de aardappelen altijd in het veld met MH te behandelen, zodat gassen na het droog- en inkoelproces kan starten. CO₂-afzuiging uitzetten. Permanente CO₂-afzuiging, maar ook permanente trek, kan ervoor zorgen dat de concentratie 1,4Sight in de schuur te snel daalt. De aardappelschil geeft dan te snel 1,4Sight aan de lucht af, waardoor de concentratie in de schil te snel onder de 2 ppm daalt en de knollen kunnen gaan kiemen. Het CO₂-gehalte is een indirecte waarde. Een te hoog CO₂-gehalte is volgens BASF geen oorzaak van een slechte bakkleur, maar een symptoom dat de partij onrustig is door een andere oorzaak, bijvoorbeeld rot of ontwaken uit kiemrust. Dat veroorzaakt de slechte bakkleur, niet het hoge CO₂-gehalte. Normaal is een CO₂-gehalte in de schuur van om en nabij de 2.000 ppm. In Engeland gepresenteerd onderzoek waarin het CO₂-gehalte in een box kwalitatief goede aardappelen kunstmatig is verhoogd naar 5.000, 10.000 en 20.000 ppm, bleek sec het gas CO₂ geen invloed te hebben op de bakkwaliteit van de aardappelen. Is het CO₂-gehalte erg opgelopen, dan is even kort extern ventileren een betere optie dan permanente CO₂-afzuiging.Volumeverhouding. Minimaal 40% van de schuur moet gevuld zijn met aardappelen. Zeker als de box een open verbinding heeft met bijvoorbeeld een sorteerruimte of werktuigenberging, al dan niet gecombineerd met een erg hoge nok en een niet geheel gevulde box, wordt dat niet altijd bereikt. Ook hier kan het ophangen van doeken of landbouwfolie een oplossing zijn. Streef naar een zo hoog mogelijke vulling van de ruimte. Wanneer de ruimte voor de helft gevuld is met aardappelen, is 100% dosering nodig, bij 100% vulling van de schuur volstaat 66% dosering.
Is de vullingsgraad lager dan 40% bijvoorbeeld omdat een deel al is uitgeschuurd, dan kan de werking van 1,4Sight minder zijn. schakel dan over op Biox-M.Preventief starten MH in het veld, starten met 10 milliliter 1,4Sight in november met 5 weken later (lucht gekoelde cel) opnieuw 10 milliliter 1,4Sight vroeg inzetten geeft een beter resultaat dan MH in het veld en 20 milliliter in januari zodra de eerste kiempjes zichtbaar zijn. Vroeg starten met herhaaldelijk een lage dosering leidt uiteindelijk in juli tot een beter resultaat met minder middel.

Kiem Vertonen knollen al grotere kiemen, pas dan geen 1,4Sight toe, maar Biox-M. Biox-M kan in tegenstelling tot 1,4Sight de kiemen afbranden.Bewaartemperatuur. De temperatuur in de schuur mag niet onder de 5 graden Celsius zakken, want dan stolt het gas tot ijs. Druppels fungeren als weekmakers van plastic. Wanneer druppels vallen op de aardappelen, leidt dat tot brandvlekken op de knollen, gevolgd door rotten.Toepassingspunten. Chloorprofam werd vaak met een Swingfog via inlaatgaten onder de ventilatoren in de drukkamer ingebracht, maar de vernevelapparatuur om 1,4Sight te vernevelen geven daarvoor te weinig tegendruk. 1,4Sight en Biox-M kunnen het beste voor in de schuur worden verneveld. De druppeltjes worden dan tijdens intern ventileren over de hoop heen gezogen, en vervolgens wordt de damp via de ventilatiekanalen door het product gestuwd. 1,4Sight doet namelijk zijn werk in de gasfase, niet de mistdruppeltjes die boven het product zweven. De schuur moet voortaan dus aan de voorzijde inlaatgaten hebben. Dat kan door bijvoorbeeld een luikje te maken in de loopdeur, of via een speciaal schot, waarop de roldeur rust.Stroomvoorziening. Vernevelapparatuur zoals de Synofog of Pulsfog vraagt minimaal 16 Ampère, vaak wel 25 Ampère. Het is dus zaak voor aan de schuur ook een 32 Ampère-aansluiting te hebben. Met verlengkabels werken, geeft vaak te veel hittevorming in de kabel.

Einde Swingfog. 1,4Sight kan met een Swingfog worden verneveld, gebruik dan het kleinst beschikbare nozzle en monteer een terugslagklep. Echter, een Synofog geeft een betere verneveling. Biox-M kan niet met een Swingfog. Dan kan de olie vlam vatten. Het komt er eigenlijk op neer dat het einde Swingfog is. Een Elektrofog en Synofog kosten respectievelijk globaal € 14.000 en € 20.000. Te dure apparaten voor de teler, die ze maar vier tot zes keer per bewaarseizoen nodig heeft. Gassen wordt in plaats van zelf doen dus een karwei dat uitbesteed gaat worden aan de loonwerker.Drukkamersluis. In oudere schuren ontbeert nog wel eens een drukkamersluis. De bewaarcomputer bevindt zich dan in de bewaarschuur of in de drukkamer. Na toepassen van 1,4Sight mag je 48 uur de schuur niet betreden. Moet je dan plots bij de bewaarcomputer zijn, bijvoorbeeld omdat je per ongeluk bent vergeten extern ventileren tijdelijk uit te zetten, dan moet je niet in contact komen met het gas. Neem voorzorgsmaatregelen. Plak bijvoorbeeld een grote duidelijker infosticker met datum en tijdstip op de loopdeur wanneer re-entry weer is toegestaan.Rassen Er loopt onderzoek op het HLB. In afwachting van de rapportage, wordt op dit moment het gebruik in Mozart en Melody afgeraden.
De schuur moet voortaan dus aan de voorzijde inlaatgaten hebben. Dat kan door bijvoorbeeld een luikje te maken in de loopdeur, of via een speciaal schot, waarop de roldeur rust. Wanneer de cel links leeg is, is de volumeverhouding te laag. Een oplossing kan zijn beide compartimenten te scheiden met een doek of houten afscheiding.Bij bewaartemperaturen lager dan 5 graden stolt het gas. De spetters kunnen brandvlekken geven op de knollen. Na toepassen mag je 48 uur de schuur niet in. De bedieningskast moet daarom in een aparte ruimte staan, om veilig de ventilatoren aan of uit te kunnen zetten.1,4Sight en Biox-M kunnen het beste voor in de schuur worden verneveld. Zorg dus voor een 32 Ampère-stopcontact voor in de schuur.De stofzuiger moet voorzien zijn van een degelijk stoffilter (HEPA, M-filter (99,9%) of koolstoffilter). Zo wordt voorkomen dat de stofzuiger hele kleine Chloorprofam-deeltjes terugblaast in de schuur. - Foto: Studio Kastermans