Jurist: lockdown niet per se overmacht voor fritesfabriek

Bij afzetproblemen als gevolg van corona kunnen aardappelverwerkers niet vanzelfsprekend een beroep doen op een overmachtclausule in inkoopcontracten met telers. Dat zegt Mieke Parmet, jurist bij het Instituut voor Agrarisch Recht (IAR) in Wageningen.Artikel 11 over overmacht in het Vavi-inkoopcontract lijkt vooral over de teler te gaan die de aardappelen niet kan leveren. “Maar ook de afnemer kan zich erop beroepen”, zegt Parmet. Daarbij hanteren aardappelverwerkers vaak hun eigen algemene voorwaarden, waarin een overmachtsclausule is opgenomen.Je kunt je alleen wel afvragen of er sprake is van overmacht, vindt Parmet. “De industrie kán immers de aardappelen blijven afnemen en betalen. Dat ze er vervolgens geen kant mee op kan is een andere kwestie.”Beroep doen op onvoorziene omstandighedenParmet legt uit dat verwerkers nog wel een beroep kunnen doen op onvoorziene omstandigheden. De wet voorziet daarin. Dat hoeft als zodanig niet per se in het contract of in de algemene voorwaarden te staan. Het gaat dan om omstandigheden die ten tijde van het afsluiten van het contract niet waren te voorzien, zoals de lockdown om het coronavirus te beteugelen. Parmet: “Waarmee niet automatisch gezegd is dat zo’n beroep op contractontbinding door de rechter wordt gehonoreerd.” Telers noch afnemers willen de zaak op de spits drijven. Ze moeten met elkaar verderTeler en afnemer in overleg over contractDe eerst aangewezen route als teler en afnemer in minnelijk overleg niet uit een meningsverschil komen, is de arbitragecommissie, waarnaar in Vavi-inkoopcontracten wordt verwezen. Parmet is secretaris van die commissie. In relatie tot corona zijn nog geen zaken bij de commissie aangemeld. Parmet: “Ik heb de indruk dat partijen eerst bezig zijn er met elkaar uit te komen. Het ene contract is ook het andere niet. Wat hier zeker telt is dat telers noch afnemers de zaak op de spits willen drijven. Ze moeten met elkaar verder.” Parmet verwacht dat er wel zaken voor de arbitrage gaan komen. “De ellende is in ieder geval niet te overzien.”Lees ook: Schouten: ‘Steun moet deel van de pijn verzachten’