‘Jonge koeien naar de slacht door ontspoord EU-milieubeleid’

Het fosfaatreductieplan zal op een groot aantal bedrijven leiden tot afvoer van nog jonge, vitale koeien. Gevolg van ontspoord EU-beleid, vindt Walter Pieterse.Voor alle lidstaten van de EU geldt de EU-Nitraatrichtlijn. Deze richtlijn is gericht op het bereiken van schoon grondwater en oppervlaktewater. Voor de landbouw zijn hierin normen opgenomen voor het gebruik van dierlijke mest op landbouwgrond. Deze normen zijn voor de gehele EU gelijk. Op landbouwgrond met een rotsige bodem in het droge en hete Spanje mag evenveel dierlijke mest worden gebruikt als in Nederland met vruchtbare landbouwgronden en een gunstig klimaat.Opeenstapeling van regelsAls voor gebieden kan worden aangetoond dat de onttrekking van het gewas van voedingstoffen uit de bodem hoger is, kan bij de Europese Commissie een aanvraag voor een ontheffing worden ingediend. Zo mag in Nederland meer dierlijke mest op landbouwgrond worden gebruikt dan de basisnorm van de EU. De Europese Commissie heeft dit toegestaan onder de voorwaarde dat de totale mestproductie van het vee onder een vastgesteld plafond blijft.En zo ontstaat er een opeenstapeling van regels. Het doel waar het om gaat, schoon grond- en oppervlaktewater, verschuift steeds meer naar de achtergrond.Plafond mestproductie beperkt exportWant als we daar naar kijken, doet de landbouw in Nederland het best goed. Het grondwater voldoet in de meeste gebieden aan de normen van de EU-Nitraatrichtlijn. In andere lidstaten is dat minder positief. Verder zijn de normen voor het gebruik van dierlijke mest al zo scherp dat de bodemvruchtbaarheid net kan worden gehandhaafd en soms al verslechtert.En wat voegt een plafond voor de totale mestproductie hieraan toe? In Nederland is de totale mestproductie groter dan de hoeveelheid die in Nederland kan worden gebruikt. Het teveel wordt geëxporteerd. Naar landen waar deze mest goed kan worden gebruikt voor het produceren van voedsel. Een plafond voor de mestproductie beperkt deze export. Het grondwater wordt hierdoor in Nederland niet schoner. En als de geëxporteerde mest verantwoord wordt gebruikt hoeft dit ook geen ongewenste milieubelasting op te leveren. Mocht dit wel het geval zijn, dan is aanscherping van het gebruik van dierlijke mest in die landen een doeltreffender maatregel dan een plafond voor de totale mestproductie in Nederland. Maar intussen ervaren we nu de consequenties van dit EU-milieubeleid, waarin het doel (een schoon milieu) niet meer centraal staat, maar bestaat uit een opeenstapeling van regels.Jongvee aan het voerhek. Veel melkveehouders voeren jonge koeien af als gevolg van de fosfaatwetgeving. Foto: Ronald HissinkBeleid Brussel niet effectiefZo moeten dit jaar op bedrijven, waar op basis van de hoeveelheid landbouwgrond nog ruimte is om meer melkvee te houden, de veestapel toch worden verminderd. Op deze bedrijven zal mest worden aangevoerd en gewas worden verkocht. Daarmee wordt het grondwater niet schoner.Al vele jaren is er de algemene opinie dat “Brussel” te veel regelt. De Europese Commissie heeft herhaaldelijk gezegd dat de afstand tussen “Brussel en gebieden in de EU” moet worden verkleind om het beleid doeltreffender te maken. EU-Commissaris Timmermans heeft als speciale taak om toe te zien dat het beleid van de EU effectief is.Maar de politici in Brussel en in Den Haag zijn tot nu toe er niet in geslaagd om daadwerkelijk stappen te zetten in die richting.Liever milieudoelenEngeland heeft dat met de Brexit wel gedaan. Het kan toch ook anders? Maar wel snel graag. De melkveehouders in Nederland moeten de onbedoelde consequenties van dit beleid niet op hun bordje krijgen.Het EU-milieubeleid moet worden beperkt tot het stellen van milieudoelen, in dit geval waterkwaliteitsdoelstellingen voor grond- en oppervlaktewater. De Europese commissie moet er verder op toezien dat de lidstaten hiervoor beleid ontwikkelen en uitvoeren om deze doelstellingen te realiseren.Door Walter Pieterse, melkveehouder in Aarlanderveen