‘Iedereen 5 cent coronasteun per kilo aardappelen?’

Het voelt niet goed om bij de verdeling van de aardappelsteun wegens de coronacrisis iedereen 5 cent per kilo te geven.‘De steun moet een deel van de pijn verzachten”, zei landbouwminister Carola Schouten bij de toekenning van € 50 miljoen voor fritesaardappeltelers die door de lockdown tijdens corona met zo’n miljoen ton aardappelen blijven zitten. “Deze schaderegeling redt gezonde bedrijven”, zegt directeur André Hoogendijk van de Brancheorganisatie Akkerbouw.
Zeker mag de aardappelsector blij zijn met de vlotte toekenning van de steun. Maar nu begint het pas. € 50 miljoen is dan wel een behoorlijk bedrag, maar als de schatting van een miljoen ton aardappelen juist is, is het bij lange na niet genoeg om telers de marktprijs of zelfs maar de kostprijs van hun aardappelen te vergoeden.Dus moet een regeling uitgewerkt worden. Reken maar dat daar nog menig harde noot gekraakt moet worden. Krijgt een teler met nog slechts de laatste 20% van zijn oogst in opslag dezelfde gemiddeld 5 cent per kilo als de langbewaarder die nog zijn hele oogst van 2.500 ton aardappelen in de schuur heeft zitten? Zijn er ‘gezonde bedrijven’ die meer steun nodig hebben dan andere? Rechtlijnig 5 cent uitdelen voor iedere overtollige kilo voelt niet logisch aanEn bij wie precies moet de pijn het meest worden verzacht: zijn er ‘gezonde bedrijven’ die meer ondersteuning nodig hebben dan andere? Rechtlijnig 5 cent uitdelen voor iedere overtollige kilo voelt niet logisch aan. Mag compensatiegeld worden benut om de contractprijs te ondersteunen?Nog zo’n kwestie: mag compensatiegeld worden benut om de contractprijs te ondersteunen? Die vraag moet voorafgaand aan de verdeling van die € 50 miljoen onder de telers wel beantwoord zijn. Je kunt je namelijk afvragen, zegt jurist Mieke Parmet van het Wageningse Instituut voor Agrarisch Recht, of afnemers van contractaardappelen met een beroep op overmacht van hun afnameplicht én contractprijs af kunnen. De industrie kán immers de aardappelen wel blijven afnemen en betalen. Dat ze er vervolgens geen kant mee op kan, is een andere kwestie.OntsnappingsrouteEen ontsnappingsroute zou nog kunnen zijn die van de onvoorziene omstandigheden. De lockdown om het coronavirus te beteugelen was ten tijde van het afsluiten van het contract niet te voorzien. Maar het staat niet vast dat zo’n beroep op contractontbinding door de rechter zal worden gehonoreerd. Fritesfabrieken kunnen aanspraak maken op andere steunmaatregelen van de overheid.Het zou dus kunnen dat de fritesfabrieken de nog resterende contractaardappelen moeten afnemen en afrekenenHet zou dus kunnen dat de fritesfabrieken de nog resterende contractaardappelen moeten afnemen en afrekenen. De € 50 miljoen van Schouten zou in dat geval beschikbaar zijn voor alleen de zogenoemde vrije aardappelen. Dan komt ineens een veel hoger compensatiebedrag per kilo tevoorschijn dan de gemiddelde 5 cent per kilo.