Hoge prijzen

Boeren in Nederland reageren fors op veranderende prijzen; er wordt meer geïnvesteerd en geproduceerd.In 1976 ben ik, met mijn vriendin, op vakantie geweest op een overjarige tandem. Het was een gedenkwaardig jaar, want het was vanaf die tandem dat ik voor het eerst snijmais zag, in Brabant. Het is haast niet meer voor te stellen. Nu beslaat het gewas meer dan 10 procent van het landbouwoppervlak, toen stond het nog niet eens als zelfstandig gewas in de landbouwstatistieken. Het was ook een bijzonder jaar, omdat het zo kurkdroog was. Drie weken gefietst in Nederland en België, en nooit een bui gehad. De kleigrond in Zeeland was zo ingescheurd dat je er je enkel in kon verzwikken als je stiekem een paar uien van het land haalde voor de chili con carne. De droogte sloeg in het najaar om in regen die nooit weer ophield. Het leger werd ingeschakeld om de aardappelen van het land te krijgen. Toen waren wij al weer thuis.
Op de een of andere manier doet 2013 me denken aan 1976, vanwege het weer. Ook nu lijkt het een jaar van extremen te zijn. Eerst heel lang koud en droog, en vervolgens warm en droog. Ik zag in de krant dat het niet goed gaat met de aardappelen, weinig tal en te klein. Dat zie ik ook in mijn eigen groentetuin. Overigens, het zijn de aardappelen die ik gepoot heb in een tijd dat het zo koud was dat ’s ochtends de vorst nog in de grond zat. Het is dus toch nog een beetje goed gekomen. Er is nog iets dat het heel slecht doet dit jaar, de mais. In mijn eigen tuin is de korrelmais nog maar een halve meter hoog, en bij boeren is het niet anders. Overal waar ik kom heeft de mais grote achterstand.
De matige stand van de gewassen gaat vast leiden tot hoge prijzen, zelfs als we geen verregend najaar krijgen. Er is in de landbouweconomie lang gedacht dat boeren niet erg op prijzen reageren – onzin. Vanwege de hoge prijs voor melk loopt de melkproductie nu snel op, en vanwege de hoge prijzen voor akkerbouwproducten zijn akkerbouwers zwaar aan het investeren. Volgens Rabobank-topman Ruud Huirne neemt het aantal opvolgers momenteel snel toe. Allemaal signalen dat stevig gereageerd wordt. Althans, in Nederland en omgeving. In Oost-Europa schijnt dat veel minder het geval te zijn.
De vraag is hoe dat komt. Het zou wel eens te maken kunnen hebben met de ontwikkelingsfase van de landbouw in die landen. Veertig jaar geleden waren er ook in Nederland veel boeren die zich weinig van marktomstandigheden aantrokken. Overleven en de traditie volgen, was het devies. Ruimte en ook de moed om risico te nemen was er vaak niet. Het lijkt erop dat veel Oost-Europese boeren nu in diezelfde fase zitten. Wat dat betreft zijn wij in het andere uiterste beland: er wordt door heel wat boeren nu wel erg veel risico genomen. De prijzen blijven niet eeuwig hoog.