‘Hoe bereken je dé kostprijs?’

Het is logisch dat de kostprijs van de teler het uitgangspunt vormt voor contractprijzen, zegt Keimpe van der Heide, bestuurslid van de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV).Uiteraard heeft niet ieder bedrijf precies dezelfde kostprijs. Verschil in kosten van grond en bedrijfsgebouwen en vooral de te verwachten opbrengsten, zorgen voor een verschil in kostprijs. De Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) berekent al 10 jaar een kostprijs voor een voorbeeldbedrijf. Met steeds dezelfde uitgangspunten: alle kosten meenemen, ook de eigen arbeid, betaalde en berekende rente, onderhoud en afschrijving. Vergoeding risico telerEn de NAV rekent boven op de kale kostprijs een marge van 15% als vergoeding voor het risico dat de teler neemt. We noemen dat de inclusieve kostprijs. De uitkomst van de berekening is een indicatie voor het niveau van de kostprijs en de trend waarin de kostprijzen zich in de loop der jaren ontwikkelen. Dit moet telers vooral stimuleren om de kostprijs voor het eigen bedrijf te berekenen.Reglone en chloorprofamDe NAV heeft de verwachte kostprijs voor 2020 berekend. Hierbij is rekening gehouden met het wegvallen van Reglone en chloorprofam. Vooral dat laatste heeft een forse impact. Wanneer we uitgaan van teelt op klei en begin april afleveren, was de berekende inclusieve kostprijs voor 2019 19,2 cent per kilo en voor 2020 22,1 cent per kilo (+ 15%)! En ter vergelijking: de berekende inclusieve kostprijs voor 2010 was 15,1 cent per kilo. Een stijging van maar liefst 46%!0,5 cent kostprijsstijging per keer beregenenIn deze berekeningen is geen rekening gehouden met beregenen. In 2019 zijn deze kosten bij een gift van 20 millimeter berekend op € 225 per hectare per keer. Dat is grofweg 0,5 cent kostprijsstijging per keer beregenen.POC en contractprijzenDe Producenten Organisatie Consumptieaardappelen (POC) wil zoveel mogelijk telers verenigen om samen een gelijkwaardige gesprekspartner voor onze afnemers te kunnen zijn. De individuele teler heeft tegenover de wereldspelers die onze afnemers zijn, die gelijkwaardige positie niet. De verwerkers vinden bijvoorbeeld dat de teler de eerstverantwoordelijke is om de problemen door het wegvallen van chloorprofam op te lossen. Dat de teler moet zoeken naar andere methoden van kiemremming; klopt. Dat de teler het initiatief moet nemen om zijn bewaarplaats zo goed mogelijk te reinigen om problemen met residuen te voorkomen, klopt ook. Maar de gevolgen van maatregelen die vanuit de maatschappij op ons afkomen, moeten wel door de héle keten (van land tot en met klant!) worden gedragen. Dus vindt de POC het volstrekt logisch dat de teler de kostprijsstijging van zeker 3 cent per kilo kan doorberekenen. Dynamiek contractprijzenHet is helder dat de prijs op de vrije markt vooral wordt bepaald door de relatie tussen vraag en aanbod en minder door de kosten van de teelt. De contractprijzen worden al ver voor het moment van daadwerkelijk vermarkten vastgesteld en kennen daarmee een heel andere dynamiek. De afnemer zoekt zekerheid voor zijn grondstofvoorziening en de teler zoekt zekerheid voor het rendement van zijn teelt. De inzet van de POC is dat de contractprijzen minimaal 3 cent omhoog moeten plus een vergoeding van een halve cent per keer beregenen.De eerste berichten van de Belgische industrie laten een verhoging van maximaal 1,5 cent zien en schieten dus flink tekort. Op dit moment zijn er nog geen berichten van de Nederlandse industrie. De POC gaat ervan uit dat die contracten zeker 3 cent stijgen vanwege het grote belang van rentabiliteit voor alle partijen.