Het i-woord ligt weer op tafel: inkrimping

De Tweede Kamer boog zich donderdagavond over de gevolgen van de uitspraak van de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof (PAS).Het i-woord ligt weer op tafel: inkrimping van de veestapel. Zeker nu de Algemene Rekenkamer in een rapport over het mestbeleid constateert dat de milieu-gebruiksruimte eindig is en dat de overheid duidelijke eenvoudige regels moet stellen om het mestprobleem te beteugelen.De uitspraak van de Raad van State is al weken een hot item in kringen van bestuurders. Niet voor niets kondigde landbouwminister Carola Schouten al direct na de uitspraak aan dat er een crisisteam zou worden ingericht om de ontstane situatie in kaart te brengen en te zoeken naar oplossingen.Lees ook: Boer en adviseur in onzekerheid over status PAS-vergunningNiet alleen veehouderij getroffenLangzamerhand dringt de uitspraak ook door buiten de landbouw. En opeens ontstaat er een teneur dat de hele Nederlandse economie stil komt te liggen als gevolg van activiteiten in de veehouderij.Dat is natuurlijk aantoonbare onzin. Weliswaar had de Nederlandse veehouderij belang bij het Programma Aanpak Stikstof (PAS), de landbouw was niet de enige sector die vooruit kon met het PAS-systeem dat in 2015 werd opgetuigd. Alle economische activiteiten waarbij stikstofuitstoot ontstaat – inclusief autoverkeer en industrie – hadden belang bij het PAS. Toen minister Carola Schouten bij de presentatie van haar realisatieplan bij de kringloopvisie de vraag kreeg voorgelegd, of er door de rechterlijke uitspraak niet extra reden was de veehouderij aan te pakken, reageerde ze terecht dat niet alleen de veehouderij getroffen wordt door de uitspraak.Lastig politiek debatDe energiesector, de industrie, havens, recreatie en woningbouw kunnen er door worden geraakt. Maar ook de aanleg van dijkversterking en hoogwaterbeschermingsprojecten en maatregelen om de CO₂-uitstoot te verminderen, zouden door de uitspraak in het gedrag kunnen komen.En dus is het logisch dat er een lastig politiek debat volgt. Er zullen keuzes moeten worden gemaakt, want de stikstofgebruiksruimte is eindig. De vraag is of je dan kiest voor meer asfalt, of meer industrie, of voor behoud van de veehouderij of van alles een beetje? Een Kamerlid van een regeringspartij zei deze week dat hij moeilijk aan zijn collega’s kon uitleggen dat koeien voor asfalt gaan, of andersom.Omvang van veestapelDe landbouwwoordvoerders aan de rechterkant van het politieke spectrum willen liefst zo lang mogelijk wegblijven van de discussie over de omvang van de veestapel. Maar zelfs in het regeerakkoord worden ‘volumebeperkende maatregelen’ in de landbouw niet geheel uitgesloten. Al hebben volgens de afspraken tussen de 4 regeringspartijen technische maatregelen de voorkeur. Voor SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren is inkrimping van de veehouderij het begin van een oplossing.Lees ook: CDA: externe deskundigheid nodig voor stikstofbeleidLandbouwminister Schouten zal samen met haar collega’s van Infrastructuur en Waterstaat en Binnenlandse Zaken nog een lastige klus hebben om de belangen van verschillende sectoren, en de opvattingen van verschillende politieke partijen bij elkaar te brengen en ook nog in lijn te houden met de jongste rechterlijke uitspraak.