Herder One: geen compromissen

Al zolang de Herder-maaiarm bestaat, past de fabrikant standaardtrekkers aan tot de arm past. Het resultaat is altijd een compromis. Tijd voor een eigen voertuig: de Herder One.Standaardtrekkers zó aanpassen dat de maaiarm er precies op kan. En dat bij alle merken en elk nieuw model opnieuw. Al zolang de Herder-maaiarm bestaat, is dát wat de Zeeuwse fabrikant doet. Echter, nieuwe trekkers ombouwen wordt lastiger met alle emissietechniek. Zo ontstond het idee voor een eigen voertuig: de Herder One.Goed zicht, verbeterde ergonomie, kloppende aslasten. Maaiarm en voertuig zijn door Herder ontwikkeld als één geheel. En dat zie je. Zo houdt de fabrikant alles in eigen hand, zonder telkens iets bestaands te moeten aanpassen of verbouwen. Foto's: Matthijs VerhagenSupertrots zijn ze in Middelburg. Wat twee jaar geleden begon als een ruwe schets, rijdt nu de werkplaats uit: de Herder One. Het prototype van Herders allereerste zelfrijdende werktuigendrager. Hij start, hij rijdt en de meeste functies zijn aangesloten. Helemaal af is hij nog niet, toch is het al een mijlpaal. Een volledig eigen ontwikkeling van het bedrijf met 85 medewerkers, dat maakt het extra bijzonder. TREKKER ging op de koffie en zag de machine in actie tijdens een eerste testrit.Peter Mouthaan, Marc Verbaten (l), Ronald Melse (m), Arend de Visser (r), Ben van Driel en Mart Jan Maljaars zijn de mannen achter de One.Arm aan trekker is altijd compromisDe keuze om een eigen voertuig met maaiarm te ontwikkelen, is ingegeven door een combinatie van factoren. Wetgeving is een belangrijke. Engeland bijvoorbeeld stelt strenge eisen aan maaivoertuigen voor slootonderhoud. Opgegeven aslasten van de trekkerfabrikant mag je niet overschrijden en in het werk moet minimaal 25% van het gewicht op de linkerzijde van de trekker rusten. Dan ga je al naar een zware trekker met een lichte maaiarm. Sommige landen zien de maaiarm als een werktuig, anderen als onderdeel van het voertuig. Dit heeft weer allerlei consequenties voor de CE-keuring, kentekening en toelating.Ergonomie kan beterDan zijn er de praktische zaken. Allereerst dat de aanbouw aan trekkers steeds lastiger wordt. SCR-units nemen veel plaats in beslag. Sowieso zijn trekkers niet gebouwd voor zijwerktuigen; fabrikanten houden hier geen rekening mee. Technisch kan het prima, maar het kost de monteurs van Herder nu meer tijd om een maaiarm op te bouwen dan tien jaar geleden. Daarbij is het voor Herder maar afwachten hoe een trekker er over vijf jaar uitziet.Motor6,8 L FPT zescilinder
Vermogen (max.)164 kW (224 pk)
EmissietechniekFase IV met SCR, DPF, DOC en EGR
Transmissiehydrostaat, twee rijmotoren, max. 45 km/u
AssenOmsi-sperdifferentieel, schijfgeremd
Fronthef6.000 kg Zuidberg + mechanische aftakas
Achterhefnvt; wel trekhaken
Bereik giek8,5 meter, andere optie
Afmetingen (l×b×h)480×255×370 cm
Gewicht12.500 kilo incl. giek en KMU, excl. frontmaaier; voertuig 9.000 kilo
Banden600/70 R30
Brutoprijs+/- € 300.000Een tweede punt is de bediening. De beste plekken in een cabine zijn al vergeven; daar zitten de joysticks van de trekker zelf. Die van de maaiarm komt erbij. Ook is het zicht op het werk vaak beperkt en zit je gedraaid op de stoel. Ergonomisch gezien kan dat beter. Tot slot kan Herder niet via de Canbus ingrijpen op het motormanagement van een trekker. Hierdoor drijft de trekker continu met een bepaald toerental via de aftakas de hydropomp aan, terwijl dat wellicht met minder toeren kan.
De cabine biedt echt een riant zicht. De vering is wel marginaal, al staat de cabine boven de geveerde as. Herder koopt de cabine in, maar ontwikkelt alle elektronica en bediening wel zelf. Omdat de engineers nu ook kunnen ingrijpen op het motormanagement, is de machine als geheel efficiënter te regelen. Bij een trekker kan dit niet.De cabine kan 180 graden roteren...... en staat op een 90 graden verstelbare zwenksteun...... Je kunt de cabine richting slootkant met de voorruit praktisch buiten de machine zwenken...... Zo kijk je direct in de sloot.Overleggen met dealers en klantenVeel redenen dus om, met het oog op de toekomst, aan een eigen voertuig te denken. Uit gesprekken met dealers en klanten kwam al snel naar voren dat dat terreinvaardig moest zijn en meer ergonomie zou moeten bieden dan een trekker. Om maximaal bereik over de zijkant te houden, koos Herder voor een zij-aanbouw van de giek. Dit geeft volgens de fabrikant ook de ideale giekverhoudingen voor maaikorven. Tot slot zijn details ingevuld om tot de machine te komen zoals die nu is. “Áls je dan een machine bouwt, dan moet die er ook mooi uitzien”, zegt engineer Marc Verbaten. “Wij kijken puur naar de techniek, dus hebben we een externe ontwerper ingehuurd om er een mooie lijn in te krijgen.”De ophanging van de assen is ultrazwaar. Hier de geveerde vooras, die niet onder de motor zit. Door de veercilinders tijdens het maaikorven star te zetten, werken ze tegelijk als dwarsstabilisatie.Opvallende zakenResultaat is het prototype van de Herder One. Eerste indruk: een zwaar gebouwde, degelijke basis. Het hart is een 6,7 liter FPT-motor met 225 pk. Deze is achter (onder de kap) op de machine gebouwd. De motor drijft zes pompen aan. Twee rijpompen, eentje voor de giek, het werktuig, een extra functie en de voertuighydrauliek. Elk circuit een eigen pomp resulteert in volledig gescheiden systemen die elkaar niet beïnvloeden. Volgens Herders filosofie geeft dat een hoger rendement. De One is volledig hydrostatisch aangedreven. Hij staat op twee gestuurde, schijfgeremde Omsi-assen. Hondengang, vier- en tweewielbesturing; het is allemaal te selecteren. Per as zorgt een rijmotor voor de aandrijving.De 6,7 liter FPT-motor ligt op de achteras. Aan deze achterzijde komt nog een trekhaak, bijvoorbeeld voor een zuigwagen. De hydrostaat mag straks ook op papier behoorlijk wat trekken. Hoeveel exact is nog niet bekend. De klantenwens om te kunnen maai-zuigen is hiermee in het concept verwerkt.Omdat de aandrijving via het differtieel loopt, zijn de assen nog mechanisch te sperren. De achteras is star, de vooras geveerd. De asophanging is extreem zwaar uitgevoerd. De veercilinders op de vooras zijn star te zetten en dienen dan tegelijk als as-afstempeling tijdens het maaikorven, ook iets wat ze bij trekkers achteraf moeten opbouwen en nu inééns goed is. De One maakt een stabiele indruk met gestrekte giek. Wat bijdraagt is de 800 kilo aan contraplaten links, die tevens de opstap vormen.Verstelbare cabineVanwege de vele veiligheidseisen liet Herder de cabine inclusief interieur wel extern bouwen. Alle elektronica in de cabine komt uit eigen huis. De zit en de bediening met twee joysticks heeft wat weg van een graafmachine, maar tegelijk zijn het de vertrouwde Herder-joysticks. Het zicht, zowel op het werk als rondom, is echt goed. De cabine staat vrij hoog op een arm, deze kan 90 graden zwenken. Vervolgens kun je de cabine nog eens 180 graden roteren. Kortom, de cabine kan zowel vooruit, achteruit als zijwaarts gericht staan; én op verschillende breedte-posities.De zwenkarm waar de cabine aan gemonteerd is.Markt roert zichDe Herder One komt qua timing misschien wel als geroepen. Want de trekker met maaiarm heeft niet alleen concurrentie van de mobiele graafmachine op grote wielen, ook andere fabrikanten sleutelen aan eigen mobiele zelfrijders. Misschien is de tijd rijp? Herder onderscheidt zich door in te zetten op multifunctionaliteit. De maaiarm is in zijn geheel vrij snel af te bouwen volgens hetzelfde snelkoppelsysteem dat Herder nu ook op de trekkersystemen kan leveren.De vierwielbesturing maakt de One niet alleen wendbaar, uiteraard is ook hondengang mogelijk.Met een Zuidberg-fronthef en -aftakas die het volledige vermogen over kan brengen, kan de One dan ook aan de sneeuwfrees of versnipperaar. Sowieso heeft de Herder een fors vermogen, hydrauliek, goede ergonomie en subliem zicht. Samen met de wendbaarheid en de verplaatsbare cabine een echte werktuigendrager.BrandstofbesparingHet concept staat. Nu richten de ontwikkelaars zich op het finetunen en afregelen en op het programmeren van de software voor de motor-pompregeling. Hier is potentieel nog een forse brandstofbesparing mogelijk. Slimme aansturingen en een eco-modus kunnen uitkomst bieden. Daarna kan het prototype de praktijktesten in, en kan Herder het traject voor homologatie (typegoedkeuring) starten.Om wat tegenwicht te bieden aan de maaiarm van 8,5 meter is de opstap links massief uitgevoerd. Samen met een geschroefd pakket contragewichtplaten zo’n 800 kilo.Afhankelijk van de belangstelling verwacht Herder drie tot vijf nulserie-machines te bouwen in 2018. Serieproductie zou dan in 2019 kunnen starten. Herder heeft dan een strategische en veelbelovende basis waar je zonder concessies mee kunt maaikorven, en die toch ook breder inzetbaar is. Voorlopig is er nog volop werk om dit te doen slagen, daarna is het plan om nieuwe giekconcepten te ontwikkelen voor de zelfrijder.Een 6-tons fronthef en een (nog op te bouwen) aftakas maken de One multifunctioneel inzetbaar. De maaiarm is als geheel vrij snel af te koppelen.