‘Hectareopbrengst moet omhoog bij aardappelen’

De vraag naar aardappelproducten groeit, zegt CEO Bas Alblas van Lamb Weston/Meijer. “De hectareopbrengsten moeten omhoog om de groei bij te houden.”Op het bedrijfsterrein van Lamb Weston/Meijer in Kruiningen (Zld.) staat een groot nieuw gebouw. Het is de ontvangsthal waar de aardappelen worden gesorteerd en getarreerd. De aardappelverwerker investeerde € 20 miljoen in de ontvangsthal. Daarnaast stak het concern nog eens € 120 miljoen in de fabriek in Bergen op Zoom (N.-Br.). Daar is eind 2016 een nieuwe productielijn in gebruik genomen en de bestaande lijn is gemoderniseerd. Met de investeringen speelt het concern in op de groeiende vraag in de wereld naar aardappelproducten.Bas Alblas (57) is sinds 1 september 2009 algemeen directeur van Lamb Weston/Meijer. Alblas heeft een lange staat van dienst in de voedingssector. Hij is werkzaam geweest bij Sonneveld (bakkerijgrondstoffen), Mars (snoep), Unilever (voeding), Leerdammer Company/Bel (zuivel) en Vion (vlees). Sinds 1 april dit jaar is Alblas voorzitter van de FNLI (Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie). - Foto: Peter Roek.De uitbreiding betekent meer werkgelegenheid, en dat brengt CEO Bas Alblas gelijk op de grootste uitdaging voor Lamb Weston/Meijer. “Dat is het vinden van goed geschoold personeel. De afzetmarkten groeien. Lamb Weston/Meijer groeit nog harder dan de afzetmarkten. Onze producten gaan inmiddels naar meer dan 100 landen over de hele wereld. Maar er is krapte op de arbeidsmarkt en dat merken wij ook.”Hoe lost u dat op?“We leiden zelf mensen op. We werken veel samen met scholen en universiteiten. Daarnaast hebben we een commerciële vestiging geopend in Breda. Jonge hoog opgeleide mensen wonen liever in de stad dan op het platteland. Onze fabrieken staan op het platteland, omdat daar de aardappelen worden geteeld.”Wat is een andere uitdaging voor Lamb Weston/Meijer?“Onze tweede uitdaging ligt bij de telers. We zoeken samen naar manieren om de hectareopbrengsten verder te verhogen. Dat is nodig om de groei van de afzetmarkten bij te houden en het houdt de kostprijs op een acceptabel niveau. Er is hier bijna geen extra aardappelgrond meer beschikbaar. De aardappel kan hooguit andere gewassen uit het bouwplan verdringen. Daarom moeten meer aardappelen per hectare worden geoogst. Het is een gezamenlijk belang van Lamb Weston/Meijer en de aardappeltelers.”‘De uitdaging is om ons doel te bereiken zonder dat de grond wordt uitgemergeld’Hoe gaan Lamb Weston/Meijer en de telers dat voor elkaar krijgen?“We hebben een programma waar aardappeltelers in participeren. De uitdaging is om ons doel te bereiken zonder dat de grond wordt uitgemergeld. De bodemvruchtbaarheid moet op peil blijven, anders zijn we verder van huis. We bekijken met de telers de mogelijkheden van bijvoorbeeld precisielandbouw, druppelirrigatie en het telen van hoogproductieve rassen die met minder input toe kunnen. En wellicht dat op termijn via hybride veredeling van aardappelen hogere opbrengsten zijn te behalen. Dat is bij suikerbieten ook gelukt.”Waarom gaat Lamb Weston/Meijer dan niet naar landen waar nog ruimte genoeg is?“Vanwege de efficiëntie. Dat is belangrijk, want er is veel concurrentie op de afzetmarkten. De havens in Antwerpen, Rotterdam en Vlissingen zijn vlakbij. Dat bespaart kosten in de export van onze aardappelproducten. Daarnaast willen we dat onze fabrieken dicht in de buurt staan waar de goede aardappeltelers zitten. Dan kun je als producent die kwaliteit leveren die onze afnemers willen. Onze afnemers willen voorspelbaarheid van prijs, hoeveelheid en kwaliteit. Daarom werken we aan langdurige relaties met onze telers. Telers kunnen kiezen voor meerjarige teeltcontracten. Dan zijn ze verzekerd van inkomsten en kunnen daar hun investeringen op afstemmen. En het verzekert ons van voldoende aanvoer van aardappelen. Het aandeel contractaardappelen neemt daarom toe. De relevantie van de vrije aardappelprijs neemt af.”Toch opent Lamb Weston/Meijer binnenkort een fritesfabriek in Lipetsk in het zuidwesten van Rusland. Waarom gaat u daar naartoe?“We exporteren nu nog eindproducten naar Rusland. In Rusland worden vooral veel tafelaardappelen gegeten. Maar de afzet van verwerkte aardappelproducten groeit. Grote ketens openen daar restaurants. Die willen graag nationaal geproduceerd voedsel opdienen. Daarom openen we eind april een aardappelverwerkingsfabriek in Lipetsk met een capaciteit van 100.000 ton eindproduct per jaar. Daar kunnen aardappelen van de juiste kwaliteit worden geteeld. Er zijn goede hectareopbrengsten mogelijk om de kostprijs laag te houden. Dan doen we samen met onze Russische partner Belaya Dacha. Samenwerking met een Russisch bedrijf is nodig, want dat bedrijf kent de cultuur en de markt. Wij hebben ervaring met het telen en verwerken van aardappelen. We richten ons in eerste instantie vooral op de productie van frites. Dat vormt de basis, later komen daar aardappelspecialiteiten bij.”Alle grote aardappelverwerkers in Europa en de VS investeren bij de klippen op om de groeiende vraag bij te houden. Raakt de markt niet overvoerd?“Het zal erom spannen of er op termijn overcapaciteit ontstaat. Voorlopig is dat niet het geval. Na jaren van stagnatie groeien de afzetmarkten in de VS en in Noordwest-Europa weer. De economie trekt aan. Dan gaan mensen vaker uit eten en daar hoort een frietje bij. In andere delen van de wereld groeit de afzet relatief harder, zoals in Zuidoost-Azië, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten. De consumptie van aardappelproducten ligt in die landen 10 tot 20 keer lager dan in westerse landen. Daar worden rijst, mais en cassave langzaam vervangen door aardappelproducten.”Lamb Weston/Meijer investeerde in productie-uitbreiding. De Russische fabriek gaat straks draaien. Het bedrijf nam vorig jaar de aardappelactiviteiten over van voedingsbedrijf Oerlemans. Ligt uw focus op verdere groei?“Onze focus ligt nu in eerste instantie op ‘operational excellence’. We willen onze efficiëntie verder verbeteren. Daarnaast blijven we investeren in innovaties. Daarbij luisteren we goed naar wat onze afnemers willen. Zo presenteren we binnenkort het concept Hot2Home. We leveren aardappelproducten aan de foodservice. Veel restaurants bezorgen ook maaltijden aan huis. Maar hun actieradius is beperkt omdat ze de maaltijden warm en vers willen aanbieden bij de mensen thuis. Met Hot2Home zorgen we dat de frites langer krokant en warm blijven. Dat doen we met speciaal ontwikkelde frites gecombineerd met een cup voor de frites en een speciale bezorgtas. We zagen de trend van thuisbezorging aankomen en zijn ruim drie jaar geleden begonnen met de ontwikkeling van dit concept. Met Hot2Home lossen we een probleem op voor onze afnemers.”Wat voor soort innovaties moet ik verder aan denken?“We hebben bijvoorbeeld Potato Dippers ontwikkeld. Dat zijn aardappelproducten in de vorm van schepjes om saus op te doen. Mensen kunnen zo samen eten. Dat is erg populair. En we hebben aardappelproducten bedacht waar de schil nog aan zit, de Connoisseur Fries. Dat geeft de producten een authentieke natuurlijke uitstraling. Maar we maken niet alleen aardappelproducten. We bieden onze afnemers ook nieuwe mogelijkheden, zoals met Hot2Home en menusuggesties. Daarnaast geven we trainingen aan personeel van restaurants in het bereiden van aardappelproducten. En we zoeken met onze afnemers naar de beste manier om de levering van onze producten in hun logistiek in te passen.”Het Verenigd Koninkrijk verlaat eind maart 2019 de EU. Welke gevolgen gaat de brexit hebben voor Lamb Weston/Meijer?“Het Verenigd Koninkrijk is een belangrijke afzetmarkt voor alle aardappelverwerkers. De Britten hebben een aandeel van ongeveer 30% in de totale Europese consumptie van aardappelproducten. De brexit is een onzekere factor. De vraag is of er invoertarieven komen, en zo ja welke. Wat worden onze levertijden vanaf het vasteland? We hebben ook een Britse fabriek. Wat gaan de arbeidskosten doen in Groot-Brittannië als daar geen goedkope arbeid meer geïmporteerd kan worden? Het Britse pond is al gedevalueerd. Wat gaat de inflatie daar doen? Ik weet de uitkomst niet. Maar we hebben wel diverse scenario’s uitgewerkt.”Lamb Weston was sinds 1988 onderdeel van ConAgra Foods. Die heeft de aardappeldivisie afgesplitst en eind 2016 naar de beurs gebracht. Vindt u dat een goede ontwikkeling?“Ja, we praten nu alleen nog met aardappelmensen. We spreken dezelfde taal en bij het beslissen over investeringen hoeft niet meer een afweging te worden gemaakt tussen aardappelen en bijvoorbeeld pindakaas. Door de focus op alleen aardappelen worden sneller beslissingen genomen.”Lamb Weston naar de beursLamb Weston/Meijer startte in 1994 als een joint venture tussen het Amerikaanse voedingsmiddelenbedrijf ConAgra Foods en Meijer Frozen Foods in Nederland. ConAgra was sinds 1988 eigenaar van Lamb Weston en bracht het aardappelbedrijf eind 2016 naar de beurs. Lamb Weston/Meijer verwerkt jaarlijks 1,5 miljoen ton aardappelen in zes fabrieken in Europa. In Nederland staan er vier, de andere fabrieken staan in het Verenigd Koninkrijk en in Oostenrijk. Lamb Weston/Meijer heeft een omzet van € 750 miljoen. Lamb Weston haalde over het laatste boekjaar 2016/2017 een omzet van $ 3,168 miljard (€ 2,6 miljard).U bent sinds 2009 CEO bij Lamb Weston/Meijer. Is het werk gemakkelijker geworden?“9 jaar geleden was de situatie lastiger in de aardappelsector. De marktomstandigheden waren moeilijker, terwijl wel volop werd geïnvesteerd in uitbreiding. Dat gaf druk op de prijzen en dus op de marges voor de aardappelverwerkers. Nu groeien de bedrijven ook, maar de markt groeit mee. Er is geen overcapaciteit. Hoewel de markt er beter voor staat, blijft het een zeer competitieve branche, dus je moet altijd scherp zijn.”‘Consumenten willen blindelings kunnen vertrouwen op voedselproducenten’U werkt al zo’n 30 jaar in de voedingsbranche, na zuivel en vlees nu in de aardappelen. Wat is een rode draad door al die werkzaamheden?“Dat is vertrouwen behouden. Consumenten willen blindelings kunnen vertrouwen op de mensen die het voedsel verbouwen en verwerken. Wij besteden erg veel aandacht aan kwaliteit. Onze frites wordt tijdens het productieproces meer dan dertig keer geïnspecteerd op kwaliteit voordat het wordt verpakt. Gelukkig hebben de afnemers een groot vertrouwen in de aardappelsector. Dat moeten we zo houden.”