Hanomag voor drie generaties

Bij de telefonische afspraak klinkt het: “Je mag best komen praten, maar er valt niet zoveel over te vertellen. Er is gewoon weinig aan kapotgegaan. Zelfs de verlichting doet het nog”. Maar aan de keukentafel komen de verhalen toch op tafel. Dat kan ook niet anders, bij een trekker van meer dan een halve eeuw oud.Bij familie Reijmer in Duiven komt de Hanomag Granit 500 nog regelmatig uit de schuur. Arnold (76) kocht de toen zes jaar oude trekker in 1972, als opvolger van een McCormick 326. Destijds een flinke stap vooruit in vermogen. De McCormick was toch wat te licht voor de melkwagen die erachter hing. De Hanomag, een rode, is geleverd inclusief jas, pet en kooiwielen. Arjan (43) is met de trekker opgegroeid, en ook Rink (9) deed er al zijn eerste rij-ervaring mee op.Familie ReijmerDrie generaties Reijmer: Arjan (43), Arnold (76) en Rink (9). - Foto's: Hans PrinsenPlaats: Duiven (Gelderland)Bedrijf: melkvee (120 koeien) op 65 hectareTrekkerpark: Hanomag Granit 500, Steyr 8080 SK2, Claas Arion 430Machinepark: Lely Splendimo 320-maaier, Claas Volto 870 T-schudder, Vicon Andex 694- hark, Alieco-voermengwagen, Zettelmeyer-miniwiellader enzovoort.Als enige trekker op het bedrijf spaarde de familie Reijmer de Granit 500 bepaald niet. Hij maakte in het begin wel 900 uur per jaar. Voor meer gewicht aan de voorkant, bijvoorbeeld tijdens het werken met de afschuifvork, bevestigde Reijmer een frame van een veilingkist vol stoeptegels op de neus. Op den duur maakten de kooiwielen plaats voor dubbellucht; Molcon drie-ster, de oude met spitse punten.

Het dashboard, met bovenin de urenklok.1972: 6 jaar oud, gekocht bij LMB Jansen Duiven

Elke 250 uur: olie verversen

1981: opnieuw gespoten

1983: rolbeugel gemonteerd

1985: vorstschade motorblok hersteld

2015: extra DW-ventiel opgebouwd

2016: kleine revisie met nieuwe waterpomp, zuigers en bussen en wat kleinigheidjes

2017: naar schatting ruim 20.000 draaiurenDie hadden tijdens het kuilaanrijden wel eens de neiging om uit de nok te springen, hoe vast je de spindel ook aandraaide. Toen het wiel ook op de openbare weg een keer voorbijkwam, moest er toch echt wat gebeuren. De spitse nokken maakten plaats voor brede lepels en er zijn nieuwe blokjes in de velg gelast. Probleem verholpen.Uitslijpen en dichtlassenIn 1981 was er technisch nog niks aan de hand, maar een likje verf kon geen kwaad. Twee neefjes boden aan om de trekker opnieuw te spuiten. Een hoek in de schuur werd afgehangen en de trekker tot op het chassis kaal gemaakt.Tijdens een onverwacht koude nacht in oktober 1985 is het blok kapotgevroren. Daar wisten ze bij LMB Jansen in Duiven wel raad mee. De hele trekker ging op zijn kant, het opengebarsten stuk is teruggeklopt en de scheur uitgeslepen. Vervolgens is alles weer netjes dichtgelast. Met dit litteken rijdt de Hanomag tot op de dag van vandaag rond.
Litteken van een koude oktobernacht; kapotgevroren en dichtgelast blok.Op een extra ‘stoeltje’ op het rechter spatbord konden alle kinderen veilig meerijden. De rolbeugel kwam er in 1983 op.De mannen praten met trots over hun trouwe metgezel: “De motor is een indirect ingespoten exemplaar. Gewoon een minuut voorgloeien, dan springt ‘ie meteen aan. Hoe koud het ook is. En er zit nauwelijks speling op het stuur, terwijl de originele stuurkogels nog nooit vervangen zijn.”Een blijvertjeTot 1982 was de 500 de enige trekker op het bedrijf. Daarna kreeg hij gezelschap van achtereenvolgens een Hanomag Brillant 700, een Steyr 8080, een Case IH CS 94 en een Claas Arion 430. Met 40 pk is de trekker wat ondergemotoriseerd voor de hedendaagse werktuigen en schiet ook de hydrauliekopbrengst flink tekort. Maar omdat de heren met mooi weer graag buiten zitten, gaat de trekker in de zomer nog regelmatig voor de getrokken schudder met acht elementen. Of voor de 7 meter brede hark. Hiervoor is nog een extra hydrauliekventiel opgebouwd.
Budgetfrontgewicht uit de jaren zeventig; een veilingkist met stoeptegels aan de neus.In de velg zijn zowel de naaf voor de kooiwielbevestiging als de Molcon-blokken voor dubbellucht nog aanwezig.Verdere werkzaamheden beperken zich tegenwoordig voornamelijk tot wat klussen met de grondbak en vrachten rijden in het voorjaar. Of ‘de rooie’ ooit nog weggaat? “Een wat sterkere trekker zonder cabine zou welkom zijn, maar we hebben tot op de dag van vandaag nog spijt dat we ooit de 700 inruilden. Deze blijft!”De techniek van de Hagomag Granit 500Bouwjaar: 1966Motor: driecilinder D 21 CR wervelkamer, 2099 ccVermogen: 40 pkTransmissie: 9V/3AAftakas: 540 tpmHydrauliek: 19 l/min bij 150 barHefvermogen: 1.650 kgLeeggewicht: 2.100 kgBanden: 12,4 R32 en 6,00 R16Extra’s: rolbeugel, extra bijrijderszitje, 2 DW-ventielenBijzonder: de vierkante Granit 500 (type 500/1) kwam in 1966 op de markt als opvolger van de gelijknamige Granit 500 met lange, ronde neus. Op de motor na was de trekker compleet nieuw ontwikkeld, met onder andere een 9V/3A-bak, ‘Leichtschaltgetriebe’ genoemd. Er was ook een ‘Schnellgang’-uitvoering met een topsnelheid van 28 in plaats van 20 kilometer per uur. De trekker was veel compacter en handzamer dan zijn voorganger. In 1968 kwamen er de compleet nieuw ontwikkelde D131R-motor én een dubbele aftakas voor 540 en 1.000 omwentelingen per minuut.Hanomags zijn in verschillende kleuren geleverd. Bij de introductie was de 500 in Duitsland blauw, exportexemplaren waren rood. Met de nieuwe motor was hij briljantgroen, export saharageel. Op 31 maart 1971 staakte Hanomag de trekkerproductie.Wil je dicht op het mechanisatienieuws zitten? Neem een abonnement op TREKKER, dan krijg je elke editie vers van de pers!