‘Grote verschillen in oogsttijd in Europa’

De verschillen in oogsttijd zijn groot genoeg om in Nederland Franse combines te lenen.Het is elk jaar weer een genot om op vakantie door België en Frankrijk te rijden. Dit jaar kwam daar Spanje bij. Op de heenweg grote stukken gefietst, op de terugweg, vanaf Barcelona, met de auto. De reden voor het genot is dat ik in een of twee dagen bijna het hele productieproces van de graanteelt in Europa te zien krijg. Twee weken geleden was in Noord-Spanje het graan geoogst, de grond was bewerkt, en er werd bemest, voor waarschijnlijk een nateelt. Wáár ze mee bemestten, was niet duidelijk; het stonk als de hel, het was waarschijnlijk iets als zuiveringsslib. Ook in Zuid-Frankrijk was het graan van het land, maar anders dan in Spanje, was de grond nog niet zwart (of rood, beige, blauw, groenig of geel, want grond kan alle kleuren hebben). Er stonden soms nog stropakken op het land, of die werden net naar huis gereden. Zuid-Frankrijk is niet het graangebied bij uitstek. Het ziet er allemaal armoedig en achterhaald uit. Of zoals recent iemand zei: als het over ‘landschapspijn’ gaat, moet je niet in Friesland maar in Midden-Frankrijk zijn. Daar wordt het landschap steeds minder onderhouden, omdat de landbouw daar niet investeert. Ecologische rijkdom, maar menselijke armoede.Oogsten in volle gangVerder naar het noorden, bij Dijon en bij Luxemburg, was het oogsten in volle gang. Alle materieel was uitgerukt; combines, balenpersen, wagens, verreikers en allerlei ander rollend spul. Dijon hoort bij het Noord-Franse graangebied, de akkerbouw is daar een stuk welvarender dan in Zuid- en Midden-Frankrijk. Toch weet ik van eerdere bezoeken – ik heb ook dat gebied wel eens op de fiets doorkruist – dat de bedrijven daar er minder goed uitzien dan in Nederland. Nog wat noordelijker, bij Maastricht, was nog nauwelijks activiteit, ook al was een enkel veld inmiddels kaal. De rest was er ondertussen wel rijp voor, het wachten was waarschijnlijk op stabiel weer. Dat was het die dag niet. Het was warm en de donderbuien waren in het zuidwesten al te zien. ‘Thuis, In Drenthe en Groningen, wordt nog steeds niet geoogst’Tenslotte weer thuis, in Drenthe en Groningen. De meeste graanakkers waren daar toen nog groen, geen combine te bekennen. Inmiddels is het graan aan het afrijpen, maar er wordt nog steeds niet geoogst. In Amerika gaan de oogsttreinen met het afrijpen van het graan naar het noorden, zodat de dure machines beter benut worden. Er is wel eens voor gepleit dat ook in West-Europa te doen. Wat betreft de verschillen in oogsttijden zou het kunnen. Het probleem zit hem meer in ons vaak onstabiele weer. Als het oogstweer is, wil iedereen ook zo snel mogelijk los. Dan heb je graag zelf een combine in de schuur staan. Aan de andere kant, het zou heel wat investering schelen. Misschien moet iemand maar eens een internationale ruilbeurs voor oogstmachines opzetten op internet.