Goede kansen voor groei in biologisch

Akkerbouwers tonen interesse in omschakelen naar biologisch. Terecht, want hier liggen goede kansen voor wie er vol voor gaat.De belangstelling voor biologische akkerbouw is groot en groeiend. De markt is goed, de prijzen zijn goed en ervaringen van omschakelaars zijn goed. Het is een mooie uitdaging bovendien, om dingen anders te gaan doen op je bedrijf. Bio doet een groter beroep op zowel de groene vingers van een boer – want je kunt chemisch niet bijsturen en meer aandacht voor de bodem is essentieel – als op het ondernemerschap, want je moet je product goed in de markt zetten. Het gaat bij menige gangbare teler kriebelen: Zou het wat zijn, omschakelen?Door al die positieve signalen gaat het bij menig gangbare akkerbouwer kriebelen. Zou het wat zijn, dat omschakelen? Het juiste antwoord hierop is waarschijnlijk: als je het vol overtuiging en overgave doet, dan is omschakelen naar biologisch zeer kansrijk. Omschakeling vraagt een forse investering om de twee overbruggingsjaren financieel te overleven en er is een goed plan voor nodig. Er verandert veel: bouwplan en vruchtwisseling, teelttechnieken en opbrengsten, machinepark en personeel, regelgeving en afzet. Die drempel is prima, want daardoor wordt er niet massaal omgeschakeld en wordt overproductie voorkomen. Bio is in alle opzichten een groeimarkt, maar de consumptie moet leidend blijven. Die drempel is prima, want daardoor wordt niet massaal omgeschakeld en dat voorkomt overproductie. Bio is in alle opzichten een groeimarkt, maar de consumptie moet leidend blijven. Interesse in omschakelen naar bio is logischDe interesse in omschakelen is dus logisch. Velen leggen hun oor al te luister bij informatiebijeenkomsten die her en der worden gegeven. Bijvoorbeeld in het kader van het project in het noorden van het land, waar wordt geproefd aan de teelt van biologische conserven. Demonstratievelden in NoordenOp de Noordelijke proefboerderijen van SPNA liggen demonstratievelden, in samenwerking met advies- en onderzoeksorganisatie Delphy en groenteverwerker Laarakker. De Provincie Groningen stimuleert deze ontwikkeling, wat leidt tot financiële steun voor de omschakelcursus en bij het omschakelen zelf. Christoffel den Herder van Delphy is nu zo’n 7 jaar adviseur in de biologische akkerbouw en heeft menig omschakelaar in zijn klantenkring. De meeste biologische akkerbouwers zitten in Flevoland. Zien omschakelen, doet omschakelen. Uien en peen zijn daar de hoofgewassen. Dat akkerbouwers in het Oldambt met het Noordelijke initiatief ook kans op nieuwe gewassen krijgen in hun bouwplannen, vindt hij mooi. Ook dat het andere producten zijn dan in Flevoland: “De zware gronden in de Noordelijke regio zijn perfect voor conserven. Door dat specifiek daar te doen, voorkom je dat de markt wordt overvoerd. Tevens is het een vorm van risicospreiding voor de verwerker. Er zijn daar lichte en zware gronden, zo kun je de groente op de juiste plek zaaien.”Christoffel den Herder geeft uitleg bij een groenbemesterproef op SPNA-proefboerderij Kollumerwaard. Groenbemesters zijn een 'must' in de biologische landbouw, schetst hij. - Foto: Jan Willem van VlietBiologische trendBiologisch telen is een trend. De laatste 2 jaar schakelen jaarlijks 7 tot 10 akkerbouwers om naar een biologische bedrijfsvoering, vertelt Den Herder. En meestal blijven ze biologisch telen.De laatste 2 jaar schakelen jaarlijks 7 tot 10 akkerbouwers om naar een biologische bedrijfsvoering, vertelt Den Herder. En meestal blijven ze biologisch telen.Van de biologische productie wordt 60 tot 70% geëxporteerd. De Nederlandse consumptie is lang niet zo groot als in het buitenland. Duitsland is met overmacht de nummer 1, gevolgd door Scandinavië, Engeland, Frankrijk, België en diverse andere Europese landen. Blijven zorgen voor meerwaarde biologisch productWat Den Herder betreft is de beleving van het Nederlandse biologisch product een aandachtspunt voor Nederlandse telers. “In de handel zijn we gatenvullers. Onder meer door de goede bewaarmogelijkheden. Maar we moeten ervoor blijven zorgen dat we de producten voldoende meerwaarde geven, zoals bijvoorbeeld in Duitsland met het extra keurmerk met aanvullende eisen bovenop het biologisch keurmerk. Dat is voor de Nederlandse sector ook iets om over na te denken.”Professionaliseren is nodig, stelt Den Herder, want gangbaar schuift door het verduurzamen steeds verder op naar biologisch en voor de meerwaarde moet je een bepaalde afstand behouden. “Het is een appèl om het steeds beter te blijven doen. Je moet je blijvend onderscheiden. Groene chemie is in die zin ook iets om mee op te passen, dat brengt bio imagotechnisch juist dichter bij gangbaar.” Veel vragen bij telers over omschakelenTelers hebben voorafgaand aan het omschakelen veel vragen, weet Den Herder: “Hoe ga ik het doen? Welke gewassen ga ik telen? Daar is geen vast recept voor, dat is maatwerk. Je bodem goed leren kennen er nog beter voor zorgen, groenbemesters zijn echt een must in bio, is een stevige basis. Vervolgens ga je rekenen met diverse ideeën, rotaties en gewassen. De aardappelteelt wil niet iedereen met het oog op de gemoedsrust van buren en collega’s. Het risico op phytophthora is nog steeds groot. Maar gelukkig zijn er saldotechnisch voor deze teelt alternatieve gewassen te vinden.”ZiekteresistentiesBovendien werkt de veredeling ook aan steeds betere ziekteresistenties in diverse gewassen. Om mogelijke omschakelaars een beeld te geven van wat er gebeurt als ze de sprong wagen, heeft Delphy een rekentool ontwikkeld. “Daaruit blijkt ook het saldoverschil tussen gangbaar en biologisch, wat je toekomstperspectief aangeeft. Ook komt met deze tool, via onze adviseurs te raadplegen, goed in beeld waar de investeringsbehoefte van een bedrijf in omschakeling ligt. Dat is een bedrag waarmee naar de bank kunt stappen om in je financieringsbehoefte te voorzien voor het omschakelproces. Het geeft een mooi aanknopingspunt voor teler en bank om te bepalen wat concreet financieel nodig is om de stap naar biologisch te kunnen zetten.” Lees ook: Provincie maakt werk van overstap naar bio, en
Groninger akkerbouwers verkennen stap naar omschakeling.