‘Gewasoverschrijdend onderzoek akkerbouw in gevaar’

De toekomst van gewasoverschrijdend onderzoek staat op losse schroeven. Oorzaak is dat het ministerie van EZ weigert een gezamenlijke financiering te faciliteren.Het door alle Nederlandse akkerbouwers te financieren onderzoek, georganiseerd vanuit de BO Akkerbouw, dreigt te stranden vanwege bureaucratische onwil. De onderzoeksagenda gebaseerd op wensen van alle telers, dus niet alleen van degenen die bij LTO, NAV of NAJK zijn aangesloten, verkeert daardoor in een penibele situatie. RVO wil namelijk niet faciliteren om gezamenlijke financiering, opgebracht door alle akkerbouwers, op een simpele en betrouwbare manier mogelijk te maken.Wet bescherming persoonsgegevensHet gaat erom dat RVO-telers, tijdens het invullen van de Gecombineerde Opgave, kan laten machtigen de areaalgegevens aan de BO ter beschikking te stellen. De BO kan vervolgens de telers factureren op basis van hun hectares aangezien het zelf niet beschikt over de benodigde gegevens. Het ministerie steekt hier dus een stokje voor. Het beroept zich op de Wet bescherming persoonsgegevens. Een wet die een toekomstbestendige akkerbouw nu mogelijk in de weg gaat staan. Namens NAJK ben ik nauw betrokken bij de ontwikkelingen rondom de BO akkerbouw en de starre houding van het ministerie werkt erg frustrerend. De toekomst van gewasoverschrijdend onderzoek staat nu op losse schroeven. Fundamenteel onderzoek dat sinds jaren een belangrijke pijler vormt onder de economische positie van de akkerbouw in Nederland en voorheen onder de lead van het productschap lag. Akkerbouwers hebben veel uitdagingen, zoals druk op het gebruik van gewasbescherming. Juist daarom is gezamenlijk onderzoek van groot belang, zegt Doeko van 't Westeinde. Foto: Peter RoekContinue drukMet name ook voor de jonge akkerbouwers is dit zorgelijk. Jonge boeren die de keuze hebben gemaakt het akkerbouwbedrijf voort te zetten, doen dit alleen omdat ze vertrouwen hebben in de toekomst. Dit vertrouwen vind ik bewonderenswaardig, gezien de diverse uitdagingen waar we mee te maken hebben of gaan krijgen. Er ligt een continue druk op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, de bodemvruchtbaarheid laat te wensen over, we moeten zuiniger omgaan met meststoffen en op het gebied van precisielandbouw staat veel te gebeuren.Ga er maar aan staan in je eentje als akkerbouwer. Dit zijn onderwerpen die de gehele sector aangaan en waar we dus ook met zijn allen de schouders onder moeten zetten. Hiervoor is juist een gezamenlijke onderzoeksagenda van groot belang. Daarom waren we als sector ook erg blij en trots dat de minister in april vorig jaar het economisch belang van gedegen onderzoek onderstreepte met het afgeven van de algemeenverbindendverklaring Onderzoek en Innovatie.Lees ook: Minister Kamp geeft niet toe aan BO AkkerbouwGewasoverschrijdend onderzoekBO akkerbouw heeft vanaf dat moment de status om richting te gaan geven aan gewasoverschrijdend onderzoek in de akkerbouw. Het coördineren hiervan moet dan ook de belangrijkste activiteit worden nadat andere bevoegdheden met het afschaffen van de productschappen zijn afgenomen. Een mooie onderzoeksagenda is ondertussen opgesteld en begrotingen zijn gemaakt. Het gaat om een totaalbedrag van € 16,5 miljoen voor een looptijd van vijf jaar. Er is ondertussen wel een groot gat ontstaan in het onderzoek dat eerder door het productschap werd uitgevoerd en nu dus via de BO moet gaan lopen. Voor de onderzoeksinstellingen betekent dit dat zij hun proefvelden anders hebben moeten inrichten en bij de akkerbouwers dreigt de BO uit beeld te raken. Bovendien is na de afschaffing van het productschap de BO akkerbouw de eerste brancheorganisatie die een algemeenverbindendverklaring heeft gekregen. Hier is een lange weg met veel hobbels over onbekend terrein aan vooraf gegaan en hierop proberen we ons nog steeds een weg te banen. “Hoe ironisch is het dat het RVO-loket waar agrariërs altijd voor 15 mei verplicht hun gegevens achter moeten laten om betaald te krijgen, nu weigert om deze gegevens, juist ten bate van een florerende sector, terug te geven?”Doodlopende wegHet lijkt er nu helaas op dat we een doodlopende weg zijn ingeslagen. Wat producentenorganisaties betreft is de akkerbouw altijd voorop gegaan. Andere sectoren volgen ons proces dan ook met veel belangstelling om ervan te leren. Het is namelijk een hele prestatie om in de landbouw iets collectief te regelen. Stap 2 van het ministerie zou vervolgens moeten zijn dat het belang hecht aan een betrouwbare naleving van de verbindendverklaring. Oftewel een correcte financiering die eerlijk is, ter voorkoming van free riders. Hoe ironisch is het dat het RVO-loket waar agrariërs altijd voor 15 mei verplicht hun gegevens achter moeten laten om betaald te krijgen, nu weigert om deze gegevens, juist ten bate van een florerende sector, terug te geven? Een onbegrijpelijke situatie. De hoop is nu gevestigd op onze politieke afgevaardigden.Doeko van ’t Westeinde, portefeuillehouder Akkerbouw bij het NAJK