Gevecht om tractie: zes trekkers, samen 3.300 pk

Met meer dan 3.300 pk bij elkaar is deze multi-trekkertest een zeer uitzonderlijke. Het is uniek om de topmodellen van de meeste fabrikanten in één veld te testen. Het gaat niet alleen om gróót – er zit een diepere gedachte achter. Want hoe breng je die 500 pk (of meer) nog goed op de grond over? Welnu, dat doen deze zes testtrekkers elk op hun eigen manier!Grote trekkers, nóg meer pk’s, knallende cijfers in de folder. Dat is – oneerbiedig gezegd – niet eens zo héél moeilijk. Maar dan komt de keiharde praktijk. Soms gaat het mis met veel pk’s. Wielslip kan het pk-feestje lelijk verpesten en dat kost geld. Tractie, grip; het kunnen overbrengen van al je trekkracht op de bodem, dát is waar het allemaal om draait.Zes reuzen, zes concepten om de trekkracht op de grond over te brengen. - Foto's: Stefan TovornikDit onderwerp leidt in praktijk vaak tot felle discussies. Bij deze grootste trekkers ter wereld is de trekkrachtefficiëntie helemáál een hot item. Want deze types hebben eigenlijk maar één taak: zware (grondbewerkings-)machines met power door het land sleuren. En het liefst efficiënt.Complete testgroepInmiddels zijn verschillende rijwerkconcepten ontwikkeld om veel vermogen op de grond te zetten. Voor onze Duitse collega’s van Profi de hoogste tijd om die eens met elkaar te vergelijken. Het lukte hen met wat creativiteit om onderstaande testgroep bij elkaar te krijgen:Case IH Magnum 380 CVX Rowtrac als halfrupsFendt 1050 Vario als standaard trekkerNew Holland T9.560 als knikgestuurde wieltrekkerClaas Xerion 5000 als vierwielgestuurde systeemtrekkerChallenger MT 875E als rupstrekkerCase IH Quadtrac 620 als knikgestuurde rupstrekkerDe belangrijkste technische gegevens van deze testtrekkers staan op pagina 19 van TREKKER-magazine. Kijkend naar de motorvermogens, is direct duidelijk dat je een Fendt 1050 met 517 pk nooit direct mag vergelijken met bijvoorbeeld de Challenger van 646 pk. Hetzelfde geldt voor beide Case IH-trekkers, de Magnum met 417 pk tegenover zijn grote broer de Quadtrac. Met 692 pk maximaal vermogen is dit de koning in de koningsklasse.Rijwerkconcepten naast elkaarHet achterhalen van de daadwerkelijke trekvermogens is een belangrijk punt in deze test. Maar zeker zo mooi is dat we de verschillende rijwerkconcepten eens goed onderling konden vergelijken. Om het helemáál compleet te maken, lukte het Claas om nog een tweede Xerion 5000 ter beschikking te stellen; maar dan rondom op dubbellucht. Dit gaf ons de mogelijkheid om ook het effect hiervan te meten.Claas stelde een tweede Xerion 5000 ter beschikking, rondom op dubbellucht 710/75 R42. De andere stond op brede 900/60 R 42 enkellucht. Dubbellucht is prijzig, niet praktisch en brengt opvallend weinig, blijkt in de test. Brede enkellucht met de juiste druk en ballastering brengt de Xerion verder.Slip kost onnodig dieselWe richten ons eerst op de trekkracht-overbrenging op de bodem: de tractie. Die krijg je alleen als het profiel van de band of rups zich met maximale grip in de bodem vastbijt. Enige vorm van slip (beweging van de band ten opzichte van de grond) is niet te vermijden, maar het mag duidelijk zijn dat deze slip wél diesel kost. Zaak dus om slip zo veel mogelijk te beperken. Anders lijdt de tractie eronder en verspil je diesel. Daarom hanteerden we tijdens de metingen een bovengrens van 20% wielslip en 10% bij de rupstrekkers.Grondsoort van grote invloedNaast de techniek is de grond van grote invloed op je tractie. Welke grondsoort heb je, en hoe nat is het; dat zijn twee belangrijke factoren. Deze testuitkomsten gelden dus voor alle voorkomende praktijksituaties. Voor de metingen zochten we een homogeen perceel zware kleigrond uit. Het doel was om met elke trekker de maximale trekkracht bij 4, 8 en 12 hm/u te meten. Dat wil zeggen: bij deze snelheid lieten we de cultivator steeds dieper zakken, totdat ófwel de motor aan z’n grenzen kwam, ófwel de slip te hoog werd.
De Case IH Magnum 380 CVX met 417 pk maximaal vermogen is, samen met de New Holland T8 SmartTrax, de enige trekker die af fabriek als halfrups te krijgen is. Onder onze testomstandigheden bracht dat geen voordeel. Maar dat zal onder iets nattere omstandigheden zeker anders zijn. Met bijna € 358.000 is hij € 90.000 duurder dan een standaard Magnum.Onder de kap dieselt de FPT Cursor met 8,7 liter inhoud en een maximaal koppel van 1.850 Nm. Een DOC- en een SCR-katalysator in de dikke uitlaat maken dat de trekker aan de Fase IV-eisen voldoet. Tankinhoud: 674 liter diesel en 99 liter AdBlue.De hefinrichting tilt bijna 11 ton en is standaard. De hydraulische prestaties zijn prima, met de standaardpomp al 252 l/min! (optie 282 l/min). De rupsbanden zijn 75 centimeter breed en het contactoppervlak is bijna twee meter lang. Hij weegt bijna 18 ton en is niet voorzien van ballast.Op de met leer beklede stoel voel je je al snel thuis. Ruimte, comfort en overzicht zijn goed. Geluid is gemiddeld met 72 dB(A). De cvt bedien je eenvoudig met de stick op de armleuning. Het doorgronden van de menustructuur in de terminal vergt wel enige tijd.In plaats van 50 km/u loopt de halfrups maximaal 40. Het rijcomfort tijdens transport is met de rupsen wel minder. Op het land zorgt het grote contactoppervlak voor weinig bodemdruk. Ook is de Magnum even wendbaar als normaal, en laat hij de kopakker redelijk vlak achter.Zowel bij 8 als 12 km/u lukte het alle trekkers om hun volle vermogen goed op de grond over te brengen. Uit het product van trekkracht × snelheid is het trekvermogen af te leiden met de formule:(trekkr. (kN) × rijsnelh. (km/u)) / 3,6 = trekvermogen (kW)
De Fendt 1050 Vario is niet alleen op straat een geweld, maar kan zijn 517 pk’s ook bij 8 km/u effectief op de grond overbrengen. Tenminste, met 21 ton totaalgewicht. Als we praten over conventionele wieltrekkers staat Fendt hierin (nog) alleen. Prijskaartje van deze testuitvoering: € 421.865.De motorkap bestaat uit vijf delen. De aangezogen lucht wordt door de koelers van de 12,4 liter MAN D2676 gedrukt. Het maximale koppel van 2.400 Nm pakt hij bij 1.100 toeren op. In de tanks van de 1000 Vario past 800 liter diesel en 85 liter AdBlue.Een straffe 12,9 ton hefvermogen en maximaal 430 liter olie per minuut. Dat zou genoeg moeten zijn. Alleen de Fendt heeft een drietoerige aftakas (1.000, 1.000E, 1.300) en 2,35 meter hoge banden. 15 ton leeggewicht is netjes. Met tweemaal 1,25 ton wielgewichten en 3,3 ton frontgewicht is hij nu overladen.Ook Fendt biedt een lederen stoel. Verder zijn cabine en bediening hetzelfde als bij de 900-serie. Je hoeft alleen niet meer handmatig van groep te wisselen bij de cvt. 74 dB(A) onder vollast is op deze voorserietrekker zeker niet voorbeeldig. Dat zou Fendt intussen opgelost hebben.Met zijn 60 km/u is de Fendt het snelst. Voor advies rondom de juiste ballastering is er d GripAssistent op de terminal, en daarnaast het geïntegreerde luchtdrukwisselsysteem VarioGrip.Zoals verwacht is de Quadtrac de sleurkoning, met 356,4 kW aan trekvermogen op de trekhaak. Dat is 70% van het motorvermogen. Met 72% is alleen de Challenger een tikkeltje beter, maar vanwege het iets lagere motorvermogen komt die aan minder trekvermogen. Op enige afstand volgen de wieltrekkers, met een trekefficiëntie van 65 à 66%. De New Holland staat op gebruikte banden en zit iets lager (62%). Maar let op, deze cijfers zijn berekend op basis van het opgegeven motorvermogen. Omdat niet alle trekkers een aftakas hebben, of niet het volle vermogen hierop kunnen overbrengen, konden we niet controleren hoeveel vermogen de motoren daadwerkelijk leveren.Opvallend zijn verder de verschillen in slip. De rupstrekkers komen op 6 à 7 procent uit. De wieltrekkers van Fendt en New Holland zitten bijna op het dubbele (11,7 en 11,2%). Ertussenin de Xerion met zijn vier even grote Ultraflex-banden (8%) en de Magnum met achter rupsen (8,7%).
Een kniktrekker is de eerste keus voor iedereen die een eenvoudige, sterke trekker zoekt voor echt trekwerk. Met bijna 560 pk en € 389.000 is de New Holland ook nog eens alleszins redelijk geprijsd. Deze prijs geldt voor een nieuwe T9.565 in dezelfde uitvoering als onze oudere testtrekker.De FPT Cursor 13 heeft 12,9 liter inhoud en een maximaal koppel van 2.374 Nm bij 1.400 toeren. Het huidige model heeft de uitlaat links, en voldoet aan de Fase IV-normen. New Holland claimt een 10% lager verbruik.De aftakas (optie) draait op 1.000 toeren bij 1.800 motortoeren. Ook de hef is een optie; hij tilt 9,1 ton. Keuze in hydrauliek is er tussen 216 of 428 l/min en maximaal acht ventielen! De tankinhoud van 1.230 liter (nu 1.160) en 234 liter AdBlue (nu 159) mag er wezen.Aan ruimte geen gebrek. Tegenwoordig is de lederen stoel ook met ventilatie te krijgen. Ook kun je nu kiezen voor twee Intelliview IV-terminals. Wat betreft transmissie blijft het bij de eenvoudige 16A/2V full powershift met acht versnellingen tussen 4 en 12 km/u. Met 72 dB(A) is het geluidsniveau oké.Een geveerde vooras ontbreekt. Wel loopt de New Holland 40 km/u. De draaicirkel van 13 meter is top, in deze testgroep dan. Dankzij het smalle chassis blijft de T9 ook met 900/60 R42-banden binnen de 3 meter. Het gewicht is met 22,2 ton te zwaar voor twee assen; dat is ook zo als je de 1,9 ton ballast laat staan.Belangrijker dan de laatste kilowatt aan trekkracht, is hoeveel diesel nodig is om de prestatie te leveren. Het monitoren van de brandstof- en AdBlue-meters in de trekkers leert dat de rangschikking van zuinig naar minder zuinig praktisch gelijkloopt met de trekkrachtefficiëntie. Hoe efficiënter, hoe lager het verbruik per geleverde kW-trekvermogen.Trekkracht in relatie tot gewichtNaast motorvermogen speelt ook het gewicht van de trekker een belangrijke factor bij tractie. Om hier een efficiëntie voor te berekenen, deelden we het gemeten trekvermogen (kN) bij 4 km/u door het eigen gewicht. De Quadtrac levert als zwaargewicht de hoogste trekkracht: 186,5 kN, wat neerkomt op 18,7 ton. Met een eigen gewicht van 27,3 ton is de efficiëntie dan 68%. De rode kolos moet ook hier de Challenger voor laten gaan. Die zet met zijn lange rupsen 74% van z’n gewicht om in trekkracht. De wieltrekkers volgen op wat afstand. De Xerion (64%) doet het iets beter met zijn vier grote IF-banden, de Fendt en New Holland (61%) en de Magnum (60%) zitten dicht bij elkaar.
De Claas Xerion brengt zijn 530 pk’s bij 8 km/u (ook op enkellucht 900’s) zeer efficiënt over op de grond. De 710-dubbelluchtbanden