‘Gevaarlijk nepnieuws’

Het lijkt er steeds meer op dat ieder zo zijn waarheid heeft. Dat kan vervelend zijn, ook voor de landbouw. Aan de orde is verlenging van de toelating van glyfosaat.Nepnieuws omvat berichten die qua vorm en inhoud vaak lijken op officiële nieuwsberichten, maar complete nonsens zijn. De opstellers van nepnieuws hebben vaak de bedoeling om de persoon, instelling of sector in een compleet verkeerd daglicht te stellen. Waarom trappen mensen eigenlijk zo gemakkelijk in nepnieuws, ook als ze beter kunnen weten? Onderzoek hiernaar staat nog in de kinderschoenen, maar filosofen en psychologen komen al met eerste verklaringen. Het is niet zo gek dat deze specialisten met eerste verklaringen komen. Vanuit hun vakgebieden bestuderen zij al eeuwenlang de menselijke neiging om te liegen én de neiging om daar in te trappen. TijdsgeestVolgens deze specialisten heeft het gedrag rondom nepnieuws te maken met de tijdgeest. Onder invloed van het postmodernisme, met als belangrijkste kenmerk dat de waarheid altijd als relatief wordt gezien, zijn we steeds meer gaan geloven dat feiten ook maar meningen zijn. Die houding is een vruchtbare voedingsbodem voor nepnieuws. Het sterkt de mening dat niemand meer weet wat de waarheid is. We leven steeds meer in een tijd waar de norm is dat er meningen worden gespuwd zonder die met wetenschappelijke feiten te onderbouwen. Door de snelheid van het internet wordt nepnieuws vaak razendsnel verspreid. Meningen worden dan belangrijker gevonden dan feiten en onderbouwingen. Hierdoor wordt de waarheid als relatief gezien.Het gevolg van nepnieuws is zeer gevaarlijk. Ook in de landbouw ondervinden we steeds vaker gevolgen van nepnieuws. Iedereen heeft zo zijn eigen waarheid. Wel of niet kankerverwekkend?Een van de voorbeelden waarbij de landbouw negatieve gevolgen van nepnieuws kan gaan ondervinden is de situatie rondom de verlengde toelating van Roundup (glyfosaat). Het International Agency for Research on Cancer beoordeelde dat glyfosaat moet worden ingedeeld in de klasse 2A als ‘waarschijnlijk kankerverwekkend voor de mens’. Een verslag van de European Food Safety Authority (Efsa) geeft daarentegen aan dat glyfosaat niet moet worden ingedeeld als kankerverwekkend. Dit is erg verwarrend. Onvoorstelbaar dat een wetenschappelijk instituut een oordeel geeft als ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’, terwijl een ander instituut het tegenovergestelde concludeert. Wetenschappers gaan rollebollend over straat. Het gaat niet meer over feiten maar over gevoel en meningen. Daarmee is het nepnieuws geboren.‘Het gaat niet meer over feiten maar over gevoel en meningen’Verwarring uitbannenWe mogen toch verwachten dat de Europese Commissie uitgaat van de bevindingen van haar eigen instituut, dat aangeeft dat glyfosaat niet moet worden ingedeeld als kankerverwekkend. Ongetwijfeld komen tegenkrachten op gang die nepnieuws produceren rondom deze conclusie.Binnenkort moet de Europese commissie een besluit nemen over verdere toelating van glyfosaat. Het gaat om een toelating voor een periode van tien jaar. Van belang is dat de feiten worden gecommuniceerd, en dat verwarring wordt uitgebannen. Want elke schijn van verwarring zal door tegenstanders worden aangegrepen om glyfosaat in kwaad daglicht te stellen. De sector is gebaat bij goede communicatie van de feiten. Aan conclusies als ‘waarschijnlijk dit of dat’ heeft niemand iets. De waarheid moet leidend zijn. Voor de sector is het van belang om feiten te checken en deze actief te communiceren.Lees meer over glyfosaat