‘Generaal pardon voor PAS-melders’

Veel meer bedrijven belanden in het PAS-moeras. Dat is een flinke tegenvaller.Veel meer dan een toezegging is het niet, bij de nieuwe stikstofwet van 13 oktober. Bedrijven die onder het Programma Aanpak Stikstof (PAS) geen Natuurbeschermingswetvergunning maar een melding nodig hadden, blijven legaal, belooft het kabinet. Hoe dat juridisch gestalte krijgt, zegt verantwoordelijk minister Carola Schouten niet. Bijna een jaar na de Raad van State-uitspraak is dit een fikse tegenvaller.De meeste aandacht in dit debacle gaat uit naar de ruim 3.600 PAS-melders; bedrijven die tot mei vorig jaar vooruit konden met een melding. In werkelijkheid is het probleem veel groter. Er zijn nog duizenden veehouders meer die geen Nb-vergunning hebben.Het betreft voor een deel bedrijven die minder dan 0,05 mol N/ha op het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied uitstoten. Onder het PAS-regime was voor hen niet eens een melding, laat staan een vergunning nodig. Het treft vooral bedrijven in de noordelijke provincies en in het Westen, gebieden die vanouds weinig stikstofproblemen kenden.Een voorzichtige schatting gaat uit naar duizend. Niemand weet het precies. De bedrijven staan nergens geregistreerd. En dan zijn er nog 620 bedrijven die in het vergunningstraject zaten, toen het PAS werd afgeschoten.Ook mkb-bedrijven worden in het PAS-moeras gezogenCreatieve, juridisch houdbare oplossingenOok zijn bedrijven door provincies vrijgesteld. Net als de bedrijven die wel een Nb-vergunning hadden, en tot 1 juli 2015 iets hadden uitgebreid, werden zij met de invoering van het PAS in 2015 gelegaliseerd. Zij zitten nu allemaal zonder vergunning.Het kabinet moet hier met de provincies toch met een creatieve oplossing kunnen komen; juridisch houdbaar en in de praktijk uitvoerbaar. Trek een blik juristen open, zou je zeggen. Betrek in de sessies de milieugroeperingen. Het gaat in deze niet alleen om de landbouw. Ook mkb-bedrijven worden in het PAS-moeras gezogen.Financiering loopt spaak, een overname is lastigMobilisation for the Environment (MOB)Schouten heeft voor de stikstofaanpak een pot met miljarden euro’s beschikbaar. Natuurlijk is het niet gemakkelijk om met MOB-voorman Johan Vollenbroek en de oppositie te onderhandelen. MOB dreigt op voorhand al met een rechtsgang. Maar het móet. Het kabinet heeft bij invoering van de stikstofwet de oppositie ook nodig. GroenLinks heeft zelfs een eigen initiatiefvoorstel ingediend. Bedenk iets van een generaal pardon.Gedupeerde veehouders rest vooralsnog niet veel meer dan stilzitten. En dat is heel frustrerend. Eigenlijk kan dit ook niet. Want elke bedrijf wil zich aanpassen. Financiering loopt spaak. Een overname is lastig.