‘Gelderland, wees strenger voor intensieve veehouderij’

De Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland wil voorkomen dat Brabantse veehouders uitwijken naar Gelderland. Daarom moeten ook in Gelderland strengere regels gaan gelden.In navolging van Brabant moet ook de provincie Gelderland strengere regels stellen aan de intensieve veehouderij. Anders ontstaat er een ‘waterbedeffect’. Brabantse boerenbedrijven zullen vluchten naar Gelderland, waar megastallen kop-aan-kont komen te staan. De Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland pleit voor een gelijk speelveld in de twee veerijke provincies.Gelderse plussenbeleid biedt onvoldoende beschermingDe Gelderse intensieve veehouderij telt al veel te veel dieren: 2 miljoen varkens, 17,5 miljoen kippen en nog eens 85.000 melkgeiten. Abstracte getallen die de afgelopen weken ineens heel concreet zijn geworden door de giga-stalbrand in Erichem en de omvang van het fipronil-schandaal. Zoveel dieren op elkaar gepakt, dat kan niet gezond zijn, zo is ook uit onderzoek gebleken. Grote groepen burgers worden blootgesteld aan schadelijke stoffen. Het eerder dit jaar ingevoerde ‘Gelderse Plussenbeleid’ biedt hen onvoldoende bescherming. Facilitair bureau voor intensieve veehouderijIn de reactie van de Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland op het Gelderse Plussenbeleid hebben we talrijke voorbeelden aangehaald van burgers die ten gevolge van de intensieve veehouderij in de knel zitten: materieel (ze kunnen door waardedaling van hun woning geen kant op) en immaterieel (hun welzijn en gezondheid worden aangetast). Het heeft de provincie tot dusver niet tot het inzicht gebracht dat een verbetering van milieu en leefomgeving prioriteit dient te krijgen. De provincie stelt zich vooral op als facilitair bureau voor de intensieve veehouderij. Een stevige paragraaf over volksgezondheid ontbreekt in het Plussenbeleid. Het verminderen van gezondheidsrisico’s zit in het rijtje keuzemogelijkheden voor de ondernemers. De belangen van onwonenden worden op geen enkele wijze gewaarborgd.De Gelderse veehouderij telt onder andere 17,5 miljoen kippen.Elke verbetering is verslechteringWe lezen de laatste tijd veel over innovatieve technieken, die de oplossing zouden zijn voor de grote problemen in de veehouderij. We hebben er weinig vertrouwen in, omdat we de geconditioneerde reflex van de veehouder kennen: ‘investeren in technieken kan alleen als ik meer dieren mag houden’. Zo betekent elke verbetering tegelijk weer een verslechtering, of het nu is op het gebied van dierenwelzijn, milieu of omgevingskwaliteit.Te rooskleurige papieren werkelijkheidEen echte verduurzaming van de veehouderij, waar ook de burger baat bij heeft, is voorlopig niet in zicht. We zitten opgescheept met wetgeving die een slecht woon- en leefklimaat in de hand werkt. Met behulp van rekenmodellen wordt in vergunningen een papieren werkelijkheid gecreëerd die emissies van stank, stof en ammoniak stelselmatig veel te rooskleurig voorstelt. Handhaving is een groot probleem. Burgers en boeren komen op veel plaatsen lijnrecht tegenover elkaar te staan. In plaats van een verdere uitbreiding van de intensieve veehouderij toe te staan, zou de provincie moeten kiezen voor een verbetering van de leefbaarheid in het Gelderse buitengebied. Dat kan door het Plussenbeleid aan te scherpen en paal en perk te stellen aan stank- en stofproducerende bedrijven. Uitbreiding geen optieEen stop op de geitenhouderij, net als in Brabant, zou een goed begin zijn van een andere koers. Wie kennis heeft genomen van de gezondheidsrisico’s – lees het onderzoeksrapport Veehouderij en gezondheid Omwonenden, aanvullende studies – kan niet anders dan concluderen dat uitbreiding geen optie is zolang mensen in de omgeving van geitenstallen ziek worden. Ook de pluimveehouderij is wat ons betreft aan de beurt. De uitstoot van stof en endotoxinen en de concentraties van levende en dode bacteriën nemen zorgwekkende vormen aan. Eeen geitenhouderij in Gelderland. De provincie Gelserland zou volgens de Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland moeten beginnen om uitbreiding van de geitensector te stoppen. Foto: Henk RiswickOns bereiken steeds meer berichten dat pluimveehouderijen willen uitbreiden, vooral in het segment met uitloop, al dan niet overdekt. ‘Plofkippen’ worden vervangen door ‘stofkippen’. Bekend is dat de gezondheidsrisico’s van de pluimveehouderij vooral zijn toe te schrijven aan het gescharrel van kippen. Wanneer het oppervlak van de scharrelruimtes toeneemt, zullen de gezondheidsrisico’s worden vergroot. Onverantwoord en onacceptabel. We hebben daarom de provincie gevraagd gemeenten op te roepen tot uiterste terughoudendheid bij besluiten over bestemmingsplannen en vergunningen die deze ontwikkelingen mogelijk maken. Deze bijdrage is mede geschreven door Fred Jansen en Jinke Hesterman, bestuurslid en woordvoerder van de Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland