‘Fosfaatrechten zorg of zegen?’

Weinig boeren zien de fosfaatrechten als een zegen. Hoe anders is het met de handelaren in grond en rechten.Ard Klijsen, voorzitter van de NVM, vindt dat het systeem prima werkt.“Zo zie je maar weer”, knikt Hanna, “De een zijn dood is de ander zijn brood. Boeren creperen soms bijna door de komst van de fosfaatrechten. De knelgevallen, die in 2015 nieuw bouwden, hebben het zwaar. Trouwens de korting van 8% voor elke boer tikt ook aan. Of je gaat minder koeien melken of je koopt fosfaatrechten. In beide gevallen is het een aanslag op je inkomen.”Makelaars verdienen veel met fosfaatrechtenFosfaatplafondDe harde waarheid. Ard Klijsen heeft gelijk als hij stelt dat het systeem van fosfaatrechten effect sorteert. We zitten nu onder het plafond. Bovendien wordt de grondgebondenheid gestimuleerd door de rechten. Klijsen kraait het bijna uit van optimisme als hij er over schrijft. Geen wonder, want zijn club kan er veel mee verdienen. En doet dat ook.”Dat kun je hen niet kwalijk nemen”, mengt Hans zich in het gesprek. “We roepen dit zelf over ons af. We produceren te veel en dan volgen er natuurlijk maatregelen. We zijn een klein groep boeren geworden, die vaak op de randen werkt van wat is toegestaan is. Daarmee hebben we veel goodwill verspeeld in Den Haag. Dan volgen er nieuwe regels. En mensen die daar weer aan verdienen.”Nogal wat boeren kreunen onder de last van de fosfaatrechtenCoöperatie“Toch pijnlijk”, vindt Hanna. “Al of niet terecht, maar nogal wat boeren kreunen onder de last van de fosfaatrechten. Dat de voorzitter van de groep, die royaal verdient aan de handel daarin, dan een enthousiast verhaal houdt over dat systeem, dat steekt. Hij toont geen enkel begrip voor de ellende, die de boeren ondervinden.”Toch kun je niets anders verwachten. Voor de NVM is het handel en daar willen ze aan verdienen. Liefst zoveel mogelijk. Het is vergelijkbaar met de stelling van Walter van der Stee van Farm Frites. Die koopt ook zodanig in dat hij voldoende aardappelen krijgt. De prijs, die de boer beurt, speelt bij hem geen rol, zegt hij.Hard, maar waar. Dat krijg je als het coöperatief ondernemen naar de achtergrond verdwijnt.